ACC ĐÀ NẴNG

Thủ tục công chứng di chúc đóng vai trò then chốt trong việc bảo đảm tính pháp lý cho ý nguyện phân chia tài sản của cá nhân, ngăn ngừa tranh chấp và bảo vệ quyền lợi cho những người thừa kế. Việc nắm rõ quy trình, hồ sơ và các yêu cầu luật định giúp quá trình này diễn ra thuận lợi, minh bạch và đúng quy định. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết sau, với sự đồng hành của ACC Đà Nẵng.

1. Thủ tục công chứng di chúc được thực hiện như thế nào?

Việc thực hiện thủ tục công chứng di chúc được tiến hành theo một quy trình chặt chẽ, qua các bước cụ thể sau đây. Mỗi bước đều có ý nghĩa pháp lý quan trọng, đảm bảo di chúc phản ánh đúng ý chí của người lập và có giá trị thi hành.

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ và đặt lịch hẹn với tổ chức hành nghề công chứng

Người lập di chúc chuẩn bị đầy đủ giấy tờ theo danh sách hồ sơ đã nêu, sau đó liên hệ với một tổ chức hành nghề công chứng (phòng công chứng hoặc văn phòng công chứng) để đặt lịch làm việc. Trong trường hợp người lập di chúc không thể đến trụ sở vì lý do sức khỏe, tổ chức công chứng sẽ cử công chứng viên đến tận nơi, nhưng người yêu cầu phải thông báo trước và xuất trình các giấy tờ chứng minh tình trạng bất khả kháng.

Bước 2: Nộp hồ sơ và xuất trình bản chính các giấy tờ

Tại trụ sở tổ chức hành nghề công chứng, người lập di chúc nộp bộ hồ sơ đã chuẩn bị và xuất trình bản chính để công chứng viên đối chiếu. Công chứng viên kiểm tra tính hợp lệ, đầy đủ của hồ sơ, nếu thiếu hoặc sai sót sẽ hướng dẫn bổ sung ngay.

Bước 3: Công chứng viên kiểm tra, tư vấn và soạn thảo di chúc

Công chứng viên sẽ gặp riêng người lập di chúc (không có mặt người thừa kế hay bên thứ ba để đảm bảo tính tự nguyện tuyệt đối) và tiến hành phỏng vấn, giải thích về quyền, nghĩa vụ và các quy định pháp luật liên quan. Nội dung trao đổi tập trung vào ý chí phân chia tài sản, danh sách người thừa kế, các điều khoản đặc biệt (nếu có).

Bước 4: Ký kết và chứng nhận di chúc

Bản di chúc hoàn chỉnh được đọc lại cho người lập di chúc nghe (trong trường hợp người lập di chúc không tự đọc được) hoặc để người lập di chúc tự đọc. Sau khi xác nhận nội dung đúng với ý nguyện, người lập di chúc ký hoặc điểm chỉ vào từng trang của bản di chúc trước sự chứng kiến của công chứng viên. Nếu có người làm chứng, họ cũng ký vào từng trang. Cuối cùng, công chứng viên ký, ghi rõ họ tên và đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng, chính thức công nhận giá trị pháp lý của di chúc. Thời gian thực hiện từ khi tiếp nhận đủ hồ sơ hợp lệ thường không quá 02 ngày làm việc, với những vụ việc phức tạp có thể kéo dài đến 05 ngày làm việc theo quy định.

Bước 5: Nhận bản chính di chúc và lưu giữ an toàn

Sau khi công chứng, người lập di chúc sẽ nhận ít nhất một bản chính di chúc đã được chứng nhận. Tổ chức hành nghề công chứng có trách nhiệm lưu giữ một bản chính khác trong hệ thống lưu trữ an toàn, bảo mật. Người lập di chúc có thể yêu cầu tổ chức công chứng lưu giữ toàn bộ bản chính hoặc tự mình bảo quản.

2. Yêu cầu pháp lý đối với thủ tục công chứng di chúc

Để có thể tiến hành thủ tục công chứng di chúc, người lập di chúc và chính bản di chúc phải đáp ứng một loạt yêu cầu pháp lý chặt chẽ. Mặc dù pháp luật không dùng cụm từ “điều kiện” một cách cứng nhắc, nhưng nội dung các yêu cầu này mang tính bắt buộc và là tiền đề để công chứng viên chấp nhận yêu cầu công chứng.

Trước hết, về chủ thể lập di chúc, Bộ luật Dân sự 2015 quy định người lập di chúc phải là cá nhân có năng lực hành vi dân sự đầy đủ tại thời điểm lập di chúc. Người đó phải minh mẫn, sáng suốt, tự nguyện và hoàn toàn chủ động trong việc thể hiện ý chí phân chia tài sản của mình.

Nếu người lập di chúc bị hạn chế về thể chất (khiếm thị, câm, điếc) nhưng vẫn tỉnh táo và có khả năng biểu đạt ý chí rõ ràng, công chứng viên vẫn có thể thực hiện công chứng với sự hỗ trợ của người làm chứng hoặc phương tiện giao tiếp phù hợp, đảm bảo ghi nhận chính xác ý nguyện của họ.

Về mặt nội dung, di chúc phải đảm bảo không chứa đựng những điều khoản trái pháp luật hoặc đạo đức xã hội. Người lập di chúc chỉ có thể định đoạt phần tài sản thuộc quyền sở hữu hợp pháp của mình; không được xâm phạm đến quyền lợi của người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015 (con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng của người để lại di sản). Công chứng viên có trách nhiệm giải thích rõ cho người lập di chúc về quyền và nghĩa vụ tài sản, về phần di sản bắt buộc phải dành cho những người thừa kế đặc biệt, từ đó giúp bản di chúc vừa thể hiện ý chí tự do, vừa đảm bảo tính hợp pháp tuyệt đối.

Về mặt hình thức, Luật Công chứng 2024 đòi hỏi di chúc phải được lập thành văn bản có đầy đủ chữ ký của người lập di chúc và công chứng viên, có thể có hoặc không có người làm chứng tùy theo từng trường hợp. Nếu di chúc được lập mà không có mặt người làm chứng, người lập di chúc phải tự tay viết và ký vào từng trang của bản di chúc trước sự chứng kiến của công chứng viên.

Trường hợp người lập di chúc không thể tự viết, công chứng viên sẽ viết theo lời đọc của người lập di chúc, sau đó đọc lại cho người lập di chúc nghe và ký xác nhận, đồng thời phải có ít nhất hai người làm chứng ký vào từng trang. Những yêu cầu này nhằm khẳng định tính xác thực của bản di chúc, tránh trường hợp di chúc bị làm giả hoặc bị tác động từ bên ngoài.

Xem thêm: Theo quy định đất đang tranh chấp có được lập di chúc không?

3. Hồ sơ cần chuẩn bị khi thực hiện thủ tục công chứng di chúc

Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ là bước quan trọng, quyết định lớn đến tiến độ và kết quả của thủ tục công chứng di chúc. Theo quy định tại Luật Công chứng 2024 và thực tiễn hành nghề, người yêu cầu công chứng di chúc cần nộp một bộ hồ sơ bao gồm các loại giấy tờ sau:

• Phiếu yêu cầu công chứng (theo mẫu của tổ chức hành nghề công chứng);
• Dự thảo di chúc (nếu có, hoặc có thể nhờ công chứng viên soạn thảo);
• Bản sao giấy tờ tùy thân còn hiệu lực của người lập di chúc (Chứng minh nhân dân, Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu);
• Bản sao giấy tờ chứng minh tình trạng hôn nhân (Giấy đăng ký kết hôn, xác nhận tình trạng độc thân hoặc trích lục ly hôn nếu tài sản định đoạt là tài sản chung, nhằm xác định phạm vi quyền định đoạt);
• Bản sao các giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản mà người lập di chúc dự định định đoạt (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, đăng ký xe, sổ tiết kiệm, cổ phiếu…);
• Bản sao giấy tờ tùy thân của người thừa kế và người làm chứng (nếu có).

Trong thực tế, người lập di chúc cần mang theo bản chính của tất cả các giấy tờ nêu trên để công chứng viên đối chiếu, kiểm tra và sao y tại chỗ. Đối với những giấy tờ không thể hiện rõ tình trạng pháp lý của tài sản (ví dụ: đất chưa có sổ đỏ, tài sản đang thế chấp), công chứng viên sẽ hướng dẫn bổ sung hoặc từ chối công chứng nếu không đủ cơ sở pháp lý. Lưu ý thực tế, người lập di chúc nên chuẩn bị danh sách chi tiết về tài sản và những người thừa kế dự kiến để buổi làm việc với công chứng viên diễn ra nhanh chóng, giảm thiểu thời gian đi lại bổ sung giấy tờ.

Xem thêm: Ai có quyền lập di chúc theo quy định?

4. Chi phí thực hiện thủ tục công chứng di chúc

Chi phí cho thủ tục công chứng di chúc là một trong những mối quan tâm hàng đầu của người dân khi lựa chọn dịch vụ này. Theo quy định của pháp luật về phí và lệ phí, mức phí công chứng di chúc được xác định trên cơ sở giá trị tài sản được định đoạt trong di chúc hoặc tính theo mức phí cố định do từng tổ chức hành nghề công chứng niêm yết công khai trên cơ sở khung phí do Nhà nước quy định.

Ngoài phí công chứng, người lập di chúc có thể phát sinh thêm chi phí soạn thảo di chúc (nếu nhờ công chứng viên soạn), chi phí lưu giữ di chúc, chi phí xác minh tài sản hoặc các khoản dịch vụ hỗ trợ pháp lý khác.

Thực tế, mức phí công chứng di chúc thường không quá cao, dao động ở mức vài trăm nghìn đồng đến một triệu đồng cho một bản di chúc thông thường, tùy theo độ phức tạp của tài sản và yêu cầu cụ thể. Tuy nhiên, đối với những di chúc định đoạt khối tài sản lớn, có yếu tố nước ngoài hoặc cần tiến hành xác minh, thẩm định ở nhiều cơ quan, chi phí có thể cao hơn. Người dân nên liên hệ trực tiếp với tổ chức hành nghề công chứng hoặc tham khảo qua các kênh tư vấn để được báo phí cụ thể, tránh phát sinh ngoài dự kiến.

5. Dịch vụ hỗ trợ thủ tục công chứng di chúc tại ACC Đà Nẵng

Lựa chọn một đơn vị tư vấn pháp lý uy tín để đồng hành trong thủ tục công chứng di chúc là giải pháp tối ưu giúp tiết kiệm thời gian, công sức và đảm bảo quyền lợi hợp pháp. ACC Đà Nẵng là đơn vị cung cấp dịch vụ pháp lý chuyên nghiệp, mang đến cho khách hàng sự an tâm tuyệt đối với những ưu điểm vượt trội:

• Tiết kiệm chi phí: ACC Đà Nẵng tư vấn giải pháp tối ưu, giúp khách hàng lựa chọn gói dịch vụ phù hợp với nhu cầu thực tế, tránh phát sinh các khoản không cần thiết và nhận được báo giá minh bạch ngay từ đầu.
• Đội ngũ chuyên gia: ACC Đà Nẵng quy tụ các chuyên viên pháp lý am hiểu sâu sắc về lĩnh vực thừa kế, di chúc, luôn cập nhật chính xác và kịp thời các quy định mới nhất của Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Công chứng 2024.
• Tư vấn chuyên sâu: Mọi tình huống phức tạp như tài sản chung, tài sản ở nước ngoài, di chúc có điều kiện hay tranh chấp tiềm ẩn đều được ACC Đà Nẵng phân tích thấu đáo và đưa ra phương án xử lý an toàn, đúng luật.
• Hỗ trợ toàn diện: Từ khâu chuẩn bị hồ sơ, soạn thảo di chúc, đặt lịch với công chứng viên cho đến nhận kết quả và tư vấn lưu giữ, ACC Đà Nẵng đồng hành xuyên suốt, giúp khách hàng không phải tự mình lo liệu các thủ tục rườm rà.

Với sự hỗ trợ của ACC Đà Nẵng, khách hàng có thể hoàn tất thủ tục công chứng di chúc một cách nhanh chóng, chính xác và hoàn toàn yên tâm về mặt pháp lý.

6. Câu hỏi thường gặp

Di chúc đã công chứng có thể sửa đổi, bổ sung hoặc hủy bỏ được không?

Người lập di chúc hoàn toàn có quyền sửa đổi, bổ sung hoặc hủy bỏ di chúc đã công chứng bất cứ lúc nào trước khi qua đời. Phụ lục di chúc phải được công chứng và có hiệu lực cùng với bản di chúc chính, trường hợp có sự mâu thuẫn giữa hai văn bản thì nội dung của phụ lục được ưu tiên áp dụng.

Có bắt buộc phải có mặt người thừa kế khi công chứng di chúc không?

Pháp luật không yêu cầu người thừa kế phải có mặt trong quá trình thực hiện thủ tục công chứng di chúc. Trên thực tế, để đảm bảo tính tự nguyện và bảo mật ý chí của người lập di chúc, công chứng viên thường tiến hành làm việc riêng với người lập di chúc, không tiếp xúc với người thừa kế hay bất kỳ bên thứ ba nào có quyền lợi liên quan.

Thời hạn lưu giữ di chúc tại tổ chức công chứng là bao lâu?

Theo quy định của Luật Công chứng 2024, tổ chức hành nghề công chứng có trách nhiệm lưu giữ bản chính di chúc đã công chứng một cách an toàn, bảo mật vô thời hạn cho đến khi di chúc được công bố hoặc được chuyển giao theo yêu cầu hợp pháp.

Thủ tục công chứng di chúc là một quy trình pháp lý quan trọng, đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối về hồ sơ, nội dung và hình thức để bảo vệ ý chí của người lập di chúc. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng và nắm rõ các bước thực hiện sẽ giúp bạn tránh được những sai sót đáng tiếc. Để được hỗ trợ nhanh chóng và chuyên nghiệp, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng – nơi mang đến giải pháp pháp lý toàn diện và an toàn cho mọi gia đình.