Thẩm quyền chứng thực di chúc đóng vai trò then chốt giúp di chúc có giá trị pháp lý và được thực hiện đúng quy định. Việc xác định đúng cơ quan có thẩm quyền giúp người lập di chúc tránh được rủi ro tranh chấp sau này. Thủ tục này đòi hỏi sự chính xác về hồ sơ và quy trình để đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan. Cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu chi tiết vấn đề này.
1. Thẩm quyền chứng thực di chúc thuộc về cơ quan nào?
Theo Luật Công chứng 2024, thẩm quyền chứng thực di chúc chủ yếu thuộc về tổ chức hành nghề công chứng. Các văn phòng công chứng hoặc phòng công chứng được Nhà nước cấp phép có quyền thực hiện thủ tục này khi di chúc đáp ứng đầy đủ điều kiện về hình thức và nội dung.
Bên cạnh đó, Nghị định 23/2015/NĐ-CP quy định Ủy ban nhân dân cấp xã cũng có thẩm quyền chứng thực di chúc trong một số trường hợp cụ thể, thường áp dụng cho di chúc đơn giản tại địa bàn nông thôn hoặc khi người lập di chúc có hoàn cảnh đặc biệt. Việc phân định rõ thẩm quyền giữa hai cơ quan này giúp người dân lựa chọn nơi thực hiện phù hợp nhất với tình huống của mình. Thẩm quyền chứng thực di chúc do đó không thuộc về bất kỳ cơ quan nào khác ngoài hai loại tổ chức được luật định.
2. Điều kiện để di chúc được chứng thực hợp pháp
Di chúc cần đáp ứng các điều kiện về năng lực hành vi dân sự của người lập, nội dung không vi phạm pháp luật và không trái đạo đức xã hội. Người lập di chúc phải minh mẫn, sáng suốt tại thời điểm lập và không bị ép buộc. Theo Luật Công chứng 2024, di chúc phải được lập thành văn bản, có chữ ký của người lập và được công chứng viên kiểm tra tính hợp pháp.
Nghị định 23/2015/NĐ-CP bổ sung yêu cầu về giấy tờ tùy thân và giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản để cơ quan chứng thực có cơ sở xác nhận. Nếu di chúc liên quan đến bất động sản, cần thêm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc tài sản gắn liền với đất. Việc tuân thủ các điều kiện này đảm bảo di chúc sau khi chứng thực có hiệu lực thi hành.
Xem thêm: Di chúc không có công chứng có hiệu lực không? Giải đáp
3. Quy trình chứng thực di chúc tại cơ quan có thẩm quyền
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ
Người lập di chúc thu thập giấy tờ tùy thân, bản thảo di chúc và các giấy tờ liên quan đến tài sản để nộp tại cơ quan có thẩm quyền.
Bước 2: Nộp hồ sơ và tiếp nhận
Hồ sơ được nộp trực tiếp tại văn phòng công chứng hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã theo quy định của Luật Công chứng 2024 và Nghị định 23/2015/NĐ-CP. Cán bộ tiếp nhận kiểm tra tính đầy đủ của hồ sơ.
Bước 3: Kiểm tra và xác minh
Công chứng viên hoặc cán bộ xã kiểm tra nội dung di chúc, xác minh ý chí tự nguyện của người lập và tính hợp pháp của tài sản. Nếu cần, có thể yêu cầu bổ sung thông tin.
Bước 4: Thực hiện chứng thực và trả kết quả
Sau khi kiểm tra xong, cơ quan tiến hành chứng thực, đóng dấu và trả bản chính cho người lập di chúc. Thời hạn thực hiện thường không quá hai ngày làm việc theo quy định.
Xem thêm: Thủ tục chứng thực di chúc được thực hiện như thế nào?
4. Những lưu ý quan trọng khi thực hiện chứng thực di chúc
Người lập di chúc nên chọn cơ quan gần nơi cư trú để thuận tiện theo dõi và bổ sung hồ sơ nếu cần. Cần lưu ý rằng di chúc đã chứng thực có thể bị hủy bỏ hoặc sửa đổi bằng di chúc mới với thủ tục tương tự. Theo Luật Công chứng 2024, phí chứng thực được quy định rõ ràng và phải niêm yết công khai.
Nghị định 23/2015/NĐ-CP cũng nhấn mạnh việc bảo mật thông tin di chúc để tránh rò rỉ trước khi người lập mất. Ngoài ra, nên tham khảo ý kiến chuyên gia pháp lý trước khi lập di chúc để nội dung phù hợp với quy định hiện hành và giảm thiểu tranh chấp sau này.
5. Câu hỏi thường gặp
Thẩm quyền chứng thực di chúc có thay đổi theo từng địa phương không?
Trả lời: Thẩm quyền chứng thực di chúc được quy định thống nhất trên toàn quốc theo Luật Công chứng 2024 và Nghị định 23/2015/NĐ-CP. Tuy nhiên, Ủy ban nhân dân cấp xã chỉ thực hiện trong phạm vi địa bàn mình quản lý và chủ yếu với di chúc đơn giản.
Di chúc miệng có được chứng thực không?
Trả lời: Di chúc miệng chỉ được công nhận trong trường hợp đặc biệt theo Luật Công chứng 2024 và phải được chuyển sang văn bản để chứng thực sau đó. Nghị định 23/2015/NĐ-CP không quy định chứng thực trực tiếp cho di chúc miệng.
Phí chứng thực di chúc được tính như thế nào?
Trả lời: Phí chứng thực di chúc được thu theo quy định của Luật Công chứng 2024 và các văn bản hướng dẫn, thường dựa trên giá trị tài sản hoặc mức phí cố định. Người dân có thể yêu cầu niêm yết công khai tại cơ quan thực hiện.
Thẩm quyền chứng thực di chúc cần được thực hiện đúng cơ quan có thẩm quyền để đảm bảo tính pháp lý lâu dài. Việc lựa chọn nơi chứng thực phù hợp giúp tiết kiệm thời gian và chi phí. Nếu bạn đang cần hỗ trợ chi tiết về thủ tục này, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng để được tư vấn tận tình và chuyên nghiệp.
Để lại một bình luận