ACC ĐÀ NẴNG

Ông bà đi làm giấy khai sinh cho cháu là trường hợp khá phổ biến khi cha mẹ bận công tác, ở xa hoặc vì lý do khách quan không thể trực tiếp thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào ông bà cũng được thay cha mẹ thực hiện việc này nếu không đáp ứng đúng quy định của pháp luật. Vậy ông bà có được đi làm giấy khai sinh cho cháu không, cần chuẩn bị những giấy tờ gì và thực hiện thủ tục như thế nào? Hãy cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Ông bà đi làm giấy khai sinh cho cháu có được không?

Theo quy định của Luật Hộ tịch năm 2014, việc đăng ký khai sinh không chỉ do cha hoặc mẹ của trẻ thực hiện mà ông, bà hoặc người thân thích khác cũng có thể trực tiếp đi đăng ký khai sinh cho trẻ khi có yêu cầu. Quy định này nhằm bảo đảm mọi trẻ em đều được đăng ký khai sinh đúng thời hạn, kể cả trong trường hợp cha mẹ bận công tác, ở xa, đang điều trị bệnh hoặc vì lý do khác không thể trực tiếp thực hiện thủ tục.

Khi ông, bà đi đăng ký khai sinh cho cháu, người đi đăng ký cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định, bao gồm Giấy chứng sinh hoặc giấy tờ thay thế theo quy định, giấy tờ tùy thân của người đi đăng ký và các thông tin cần thiết về cha, mẹ của trẻ để cơ quan đăng ký hộ tịch ghi nhận chính xác vào Sổ hộ tịch và Giấy khai sinh. Trường hợp hồ sơ hợp lệ, Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền sẽ thực hiện đăng ký khai sinh và cấp Giấy khai sinh cho trẻ theo đúng trình tự pháp luật.

Như vậy, pháp luật hiện hành không bắt buộc cha hoặc mẹ phải trực tiếp đi làm giấy khai sinh, mà cho phép ông, bà hoặc người thân thích khác thực hiện thủ tục này nhằm bảo đảm quyền được đăng ký khai sinh của trẻ em được thực hiện kịp thời và đúng quy định.

2. Quy trình ông bà đi làm giấy khai sinh cho cháu

Quy trình đăng ký giấy khai sinh được quy định chi tiết tại Nghị định 123/2015/NĐ-CP, đảm bảo tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi trẻ em. Dưới đây là các bước cơ bản mà cha mẹ hoặc người giám hộ cần thực hiện; ông bà chỉ có thể hỗ trợ nếu được ủy quyền.

Bước 1: Chuẩn bị tài liệu cần thiết

Trước tiên, người đăng ký phải thu thập đầy đủ hồ sơ theo Điều 17 Luật Hộ tịch 2014..

Bước 2: Nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền

Tiếp theo, nộp hồ sơ trực tiếp tại UBND xã/phường nơi trẻ cư trú, theo Điều 10 Nghị định 123/2015/NĐ-CP.

Bước 3: Nhận kết quả và cập nhật thông tin

Sau khi hồ sơ được chấp thuận, cơ quan nhà nước sẽ cấp giấy khai sinh chính thức. Người đăng ký cần kiểm tra lại thông tin để đảm bảo không có lỗi, theo Điều 20 Luật Hộ tịch 2014.

Bước 4: Xử lý các trường hợp đặc biệt

Cuối cùng, nếu có vấn đề phức tạp như trẻ sinh ngoài lãnh thổ Việt Nam,

Xem thêm: Giấy khai sinh bị sai tên mẹ cần giải quyết thế nào?

3. Điều kiện và tài liệu cần thiết khi ông bà đi làm giấy khai sinh cho cháu

Để thực hiện ông bà đi làm giấy khai sinh cho cháu một cách hợp pháp, cần nắm rõ các điều kiện theo Luật Hộ tịch 2014 và các văn bản liên quan. Trước hết, trẻ phải được sinh ra và có thông tin cá nhân rõ ràng, như quy định tại Điều 15 Luật Hộ tịch 2014.

Tài liệu cần thiết bao gồm: giấy chứng sinh, chứng minh thư nhân dân, và giấy đăng ký kết hôn của cha mẹ. Theo Nghị định 123/2015/NĐ-CP Điều 11, tất cả tài liệu phải là bản chính hoặc sao y bản chính có công chứng. Nếu ông bà hỗ trợ, họ cần chuẩn bị thêm giấy ủy quyền theo mẫu tại Thông tư 15/2016/TT-BTP, để tránh rủi ro pháp lý.

Ngoài ra, nếu trẻ là con ngoài giá thú, cha mẹ cần cung cấp thêm bằng chứng quan hệ huyết thống theo Bộ luật Dân sự 2015 Điều 91, để đảm bảo quyền lợi của trẻ.

Xem thêm: Quê quán trong giấy khai sinh ghi như thế nào?

4. Sự khác biệt giữa các địa phương trong thủ tục

Mặc dù quy định chung về ông bà đi làm giấy khai sinh cho cháu được thống nhất theo Luật Hộ tịch 2014, nhưng có thể có sự khác biệt nhỏ giữa các địa phương do quy định cụ thể của từng tỉnh. Theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 Điều 15, UBND cấp tỉnh có quyền ban hành hướng dẫn bổ sung để phù hợp với điều kiện địa phương, nhưng không được trái với luật chung.

Ví dụ, tại Đà Nẵng, thủ tục có thể được thực hiện qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến theo Nghị quyết 01/2020/NQ-HĐND Đà Nẵng giúp tiết kiệm thời gian hơn so với các tỉnh khác. Ngược lại, ở một số tỉnh miền núi, như Lào Cai, có thể yêu cầu thêm giấy xác nhận từ trưởng thôn nếu gia đình không có sổ hộ khẩu, theo Thông tư 01/2018/TT-BTP. Thẩm quyền quyết định thuộc UBND cấp xã, và ông bà cần kiểm tra văn bản địa phương trước khi hành động.

5. Câu hỏi thường gặp

Ông bà có thể làm giấy khai sinh cho cháu nếu cha mẹ ở nước ngoài?

Nếu cha mẹ đang ở nước ngoài, ông bà có thể yêu cầu tòa án công nhận mình là người giám hộ tạm thời theo Điều 85 Bộ luật Dân sự 2015.

Thời hạn đăng ký khai sinh là bao lâu?

Theo Luật Hộ tịch 2014 Điều 18, thời hạn đăng ký khai sinh là trong vòng 60 ngày kể từ ngày sinh của trẻ.

Nếu có lỗi trong giấy khai sinh, làm thế nào để sửa?

Để sửa lỗi trong giấy khai sinh, người đăng ký cần nộp đơn tại UBND xã/phường nơi đăng ký ban đầu, theo Điều 20 Luật Hộ tịch 2014.

Ông bà đi làm giấy khai sinh cho cháu có cần giấy ủy quyền của cha mẹ không?

Không. Theo quy định của Luật Hộ tịch 2014, ông, bà hoặc người thân thích khác có thể trực tiếp đi đăng ký khai sinh cho trẻ mà không bắt buộc phải có giấy ủy quyền của cha, mẹ. Tuy nhiên, người đi đăng ký cần cung cấp đầy đủ hồ sơ và thông tin theo quy định.

Ông bà có được ký vào tờ khai đăng ký khai sinh cho cháu không?

Có. Trường hợp ông, bà là người trực tiếp thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh thì được ký tên trên tờ khai đăng ký khai sinh với tư cách là người đi đăng ký theo quy định của pháp luật về hộ tịch.

Ông bà có thể đăng ký khai sinh cho cháu tại nơi tạm trú không?

Việc đăng ký khai sinh được thực hiện tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của cha hoặc mẹ. Nơi cư trú bao gồm nơi thường trú hoặc nơi tạm trú nếu đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật về cư trú.

Ông bà đi đăng ký khai sinh cho cháu có phải đưa trẻ đến cơ quan đăng ký không?

Không. Pháp luật hiện hành không bắt buộc phải đưa trẻ đến cơ quan đăng ký hộ tịch khi thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh. Người đi đăng ký chỉ cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định.

Làm giấy khai sinh quá thời hạn có bị xử phạt không?

Hiện nay, pháp luật không quy định xử phạt vi phạm hành chính đối với việc đăng ký khai sinh quá thời hạn. Tuy nhiên, cha mẹ hoặc người có trách nhiệm nên thực hiện đăng ký khai sinh sớm để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ và thuận tiện khi thực hiện các thủ tục hành chính khác.

Sau khi được cấp giấy khai sinh, có cần làm thủ tục gì tiếp theo cho trẻ không?

Có. Sau khi được cấp Giấy khai sinh, gia đình nên thực hiện các thủ tục liên quan như đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ và cập nhật thông tin vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (nếu chưa được thực hiện tự động theo quy định).

Ông bà đi làm giấy khai sinh cho cháu là thủ tục hoàn toàn có thể thực hiện trong một số trường hợp nếu đáp ứng đúng điều kiện và quy định của pháp luật. Việc nắm rõ thẩm quyền, hồ sơ và trình tự thực hiện sẽ giúp quá trình đăng ký khai sinh diễn ra nhanh chóng, tránh bị trả hồ sơ hoặc kéo dài thời gian giải quyết. Nếu bạn cần tư vấn hoặc hỗ trợ thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh đúng quy định, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng  để được đội ngũ chuyên gia pháp lý hỗ trợ nhanh chóng, chính xác và tận tình.