Không ký hợp đồng lao động có bị phạt không là vấn đề pháp lý mà nhiều doanh nghiệp cần nắm rõ để tránh rủi ro trong quá trình tuyển dụng và quản lý nhân sự. Việc thực hiện đúng quy định về hợp đồng lao động giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động ổn định, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cả hai bên. Thủ tục này đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng quan hệ lao động minh bạch và chuyên nghiệp. Cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu sâu hơn về chủ đề này.
1. Doanh nghiệp không ký hợp đồng lao động có bị phạt không?
Doanh nghiệp không ký hợp đồng lao động có bị phạt không? Câu trả lời là có, nếu thuộc trường hợp pháp luật bắt buộc phải giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản mà doanh nghiệp không thực hiện.
Theo Điều 14 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động phải được giao kết bằng văn bản và được làm thành 02 bản, người lao động giữ 01 bản, người sử dụng lao động giữ 01 bản. Hai bên có thể giao kết hợp đồng lao động bằng phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu theo quy định pháp luật về giao dịch điện tử.
Đối với hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng, các bên có thể giao kết bằng lời nói, trừ một số trường hợp pháp luật yêu cầu phải giao kết bằng văn bản.
Do đó, nếu doanh nghiệp thuộc trường hợp bắt buộc phải ký hợp đồng bằng văn bản nhưng không thực hiện thì có thể bị xử phạt vi phạm hành chính và buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.
2. Quy định về việc ký kết hợp đồng lao động theo Bộ luật Lao động 2019
Theo Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động và người lao động phải giao kết hợp đồng lao động trước khi người lao động bắt đầu làm việc. Hợp đồng phải có các nội dung chủ yếu như thông tin của các bên, công việc và địa điểm làm việc, thời hạn hợp đồng, tiền lương, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, bảo hộ lao động và các nội dung khác theo quy định.
Hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên về nguyên tắc phải được giao kết bằng văn bản. Đối với hợp đồng có thời hạn dưới 01 tháng, hai bên có thể giao kết bằng lời nói, trừ trường hợp thuộc các trường hợp phải giao kết bằng văn bản theo khoản 2 Điều 14 Bộ luật Lao động 2019.
Doanh nghiệp không được sử dụng việc không ký hợp đồng bằng văn bản để phủ nhận quan hệ lao động thực tế. Nếu có đủ căn cứ xác định giữa hai bên tồn tại quan hệ lao động, các quyền và nghĩa vụ liên quan vẫn được xác định theo pháp luật lao động.
Xem thêm: Mẫu hợp đồng an toàn lao động mới nhất
3. Mức xử phạt khi không ký hợp đồng lao động
Hành vi không giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản đối với công việc có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên được quy định tại Điều 10 Nghị định 12/2022/NĐ-CP về vi phạm quy định về giao kết hợp đồng lao động.
Theo đó, người sử dụng lao động có thể bị phạt tiền tùy thuộc vào số lượng người lao động bị vi phạm. Mức phạt quy định tại khoản 1 Điều 10 là mức áp dụng đối với cá nhân.
Đối với doanh nghiệp là tổ chức, mức phạt tiền đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân, theo khoản 1 Điều 6 Nghị định 12/2022/NĐ-CP.
Ngoài phạt tiền, doanh nghiệp còn có thể bị buộc giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản với người lao động theo biện pháp khắc phục hậu quả được quy định tại Điều 10 Nghị định 12/2022/NĐ-CP.
Xem thêm: Thủ tục chấm dứt hợp đồng lao động được quy định như thế nào?
4. Hậu quả khác ngoài phạt tiền khi không ký hợp đồng lao động
Ngoài nguy cơ bị xử phạt hành chính, việc không giao kết hợp đồng lao động đúng quy định còn có thể làm phát sinh nghĩa vụ về tiền lương, bảo hiểm và các chế độ khác của người lao động.
Đáng lưu ý, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực từ ngày 01/07/2025 đã mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Người làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên thuộc trường hợp tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định của luật.
Vì vậy, doanh nghiệp không được lợi dụng việc không ký hợp đồng bằng văn bản để né tránh nghĩa vụ tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc khi người lao động thực tế thuộc đối tượng tham gia. Tùy hành vi và mức độ vi phạm, doanh nghiệp còn có thể phát sinh trách nhiệm liên quan đến chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc theo pháp luật về bảo hiểm xã hội.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp có thể phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ về tiền lương, thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, nghỉ phép và các quyền lợi khác của người lao động nếu trước đó chưa thực hiện đúng.
5. Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp có thể ký hợp đồng lao động bằng lời nói được không?
Trả lời: Có, nhưng chỉ trong trường hợp hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng và không thuộc trường hợp pháp luật bắt buộc phải giao kết bằng văn bản. Đối với hợp đồng có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, về nguyên tắc phải giao kết bằng văn bản hoặc bằng phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu theo quy định của pháp luật.
Mức phạt khi không ký hợp đồng lao động có thay đổi theo số lượng người lao động không?
Trả lời: Có. Theo Điều 10 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, mức phạt được xác định dựa trên số lượng người lao động bị vi phạm. Mức phạt quy định tại điều này là mức áp dụng đối với cá nhân; nếu người vi phạm là tổ chức thì mức phạt bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân theo khoản 1 Điều 6 Nghị định 12/2022/NĐ-CP.
Doanh nghiệp cần làm gì sau khi bị xử phạt?
Trả lời: Doanh nghiệp cần thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả theo quyết định xử phạt, trong đó có việc giao kết hợp đồng lao động bằng văn bản với người lao động nếu thuộc trường hợp bắt buộc. Đồng thời, doanh nghiệp nên rà soát nghĩa vụ về tiền lương và bảo hiểm xã hội bắt buộc để kịp thời khắc phục các vi phạm liên quan.
Không ký hợp đồng lao động có bị phạt không là vấn đề cần được doanh nghiệp quan tâm và thực hiện đúng quy định để tránh các rủi ro pháp lý không đáng có. Việc tuân thủ giúp xây dựng quan hệ lao động bền vững và chuyên nghiệp. Liên hệ ACC Đà Nẵng để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ kịp thời.
Để lại một bình luận