ACC ĐÀ NẴNG

Hộ kinh doanh có ký hợp đồng lao động không là vấn đề được nhiều chủ hộ quan tâm khi có nhu cầu tuyển dụng nhân sự để mở rộng hoạt động kinh doanh. Việc nắm rõ quy định giúp hộ kinh doanh thực hiện đúng pháp luật, tránh rủi ro tranh chấp và đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Thủ tục ký kết hợp đồng lao động mang tính bắt buộc nhằm minh bạch hóa quan hệ lao động. Cùng ACC Đà Nẵng phân tích chi tiết vấn đề này.

1. Hộ kinh doanh có ký hợp đồng lao động không?

Hộ kinh doanh có thể ký hợp đồng lao động với người lao động và nếu việc thuê người có đầy đủ dấu hiệu của quan hệ lao động thì phải tuân thủ quy định của pháp luật lao động. Theo Điều 13 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động là sự thỏa thuận về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.

Do đó, nếu hộ kinh doanh thuê nhân viên làm việc thường xuyên, được trả lương và chịu sự quản lý của chủ hộ thì quan hệ này có thể được xác định là quan hệ lao động, không phụ thuộc vào quy mô của hộ kinh doanh.

Theo Điều 14 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động về nguyên tắc phải được giao kết bằng văn bản hoặc thông qua phương tiện điện tử. Riêng hợp đồng có thời hạn dưới 01 tháng có thể được giao kết bằng lời nói, trừ các trường hợp pháp luật yêu cầu phải lập thành văn bản.

Việc ký hợp đồng giúp xác định rõ công việc, tiền lương, thời gian làm việc, quyền và nghĩa vụ của hai bên, đồng thời tạo căn cứ giải quyết nếu phát sinh tranh chấp.

2. Hộ kinh doanh ký hợp đồng lao động cần đáp ứng điều kiện gì?

Khi ký hợp đồng, hộ kinh doanh và người lao động cần thỏa thuận rõ các nội dung chủ yếu như công việc, địa điểm làm việc, thời hạn hợp đồng, mức lương, hình thức và thời hạn trả lương, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi và các quyền, nghĩa vụ khác.

Theo Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động gồm hợp đồng xác định thời hạn và hợp đồng không xác định thời hạn. Hộ kinh doanh cần lựa chọn loại hợp đồng phù hợp với nhu cầu sử dụng lao động và quy định pháp luật.

Khi thỏa thuận tiền lương, hộ kinh doanh phải bảo đảm mức lương không thấp hơn mức lương tối thiểu áp dụng tại địa bàn. Từ ngày 01/01/2026, mức lương tối thiểu mới được thực hiện theo Nghị định 104/2025/NĐ-CP, vì vậy hộ kinh doanh cần kiểm tra đúng mức lương tối thiểu của địa bàn nơi người lao động làm việc và không tiếp tục áp dụng mức cũ.

Đối với người lao động chưa thành niên, hộ kinh doanh còn phải tuân thủ quy định riêng về độ tuổi, công việc được phép làm, thời giờ làm việc và điều kiện bảo vệ người lao động.

Xem thêm: Mẫu biên bản thanh lý hợp đồng lao động theo quy định

3. Hộ kinh doanh có phải đóng bảo hiểm cho người lao động không?

Có. Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Luật số 41/2024/QH15), có hiệu lực từ ngày 01/07/2025, người lao động làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định.

Đồng thời, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 cũng quy định chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Đây là điểm hộ kinh doanh cần lưu ý khi thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm trong năm 2026.

Do đó, khi tuyển nhân viên, hộ kinh doanh cần kiểm tra thời hạn hợp đồng và tình trạng của từng người lao động để xác định nghĩa vụ tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Nếu người lao động thuộc đối tượng tham gia, hộ kinh doanh phải thực hiện đăng ký và đóng bảo hiểm theo quy định.

Xem thêm: Các nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động

4. Hộ kinh doanh ký hợp đồng lao động cần thực hiện những gì?

Quy trình có thể thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Xác định nhu cầu tuyển dụng: Xác định vị trí, công việc, thời gian làm việc, mức lương và các khoản phụ cấp hoặc quyền lợi khác.

Bước 2: Thỏa thuận với người lao động: Hai bên thống nhất về công việc, địa điểm, thời hạn hợp đồng, tiền lương, thời giờ làm việc, nghỉ ngơi và các nội dung liên quan.

Bước 3: Ký hợp đồng lao động: Hợp đồng được ký bằng văn bản hoặc phương tiện điện tử theo quy định. Mỗi bên nên lưu giữ một bản để làm căn cứ thực hiện quyền và nghĩa vụ.

Bước 4: Thực hiện nghĩa vụ sau khi ký: Hộ kinh doanh có trách nhiệm trả lương đúng thỏa thuận, bảo đảm điều kiện làm việc và thực hiện thủ tục tham gia bảo hiểm bắt buộc nếu người lao động thuộc đối tượng tham gia.

Hộ kinh doanh cũng nên lưu giữ hợp đồng, bảng lương, chứng từ trả lương và hồ sơ bảo hiểm để thuận tiện khi cần đối chiếu hoặc giải quyết tranh chấp.

5. Câu hỏi thường gặp

Hộ kinh doanh có bắt buộc phải ký hợp đồng lao động khi tuyển nhân viên không?

Nếu việc thuê người có đầy đủ dấu hiệu của quan hệ lao động như có công việc được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của hộ kinh doanh thì phải tuân thủ quy định về hợp đồng lao động. Theo Điều 13 và Điều 14 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng về nguyên tắc phải được lập bằng văn bản hoặc phương tiện điện tử; riêng hợp đồng dưới 01 tháng có thể giao kết bằng lời nói trong trường hợp pháp luật cho phép.

Hộ kinh doanh ký hợp đồng lao động dưới 01 tháng có cần lập văn bản không?

Không phải mọi trường hợp đều bắt buộc lập văn bản. Theo Điều 14 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng có thể được giao kết bằng lời nói, trừ các trường hợp pháp luật yêu cầu phải lập thành văn bản. Tuy nhiên, hộ kinh doanh vẫn nên lưu lại thông tin thỏa thuận và chứng từ liên quan để hạn chế tranh chấp.

Hộ kinh doanh có phải đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động không?

Nếu người lao động làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên và thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc thì hộ kinh doanh phải thực hiện đóng bảo hiểm theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Ngoài ra, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh cũng thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định mới, nên cần xác định riêng nghĩa vụ của chủ hộ và nghĩa vụ đối với người lao động.

Hộ kinh doanh có ký hợp đồng lao động không là câu hỏi cần được giải đáp kỹ lưỡng để hộ kinh doanh hoạt động đúng pháp luật. Liên hệ ACC Đà Nẵng để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ thực hiện thủ tục hiệu quả nhất.