Nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ quyền lợi của cả người lao động và người sử dụng lao động, giúp các bên thiết lập mối quan hệ làm việc minh bạch và bền vững. Việc nắm rõ các nguyên tắc này không chỉ đảm bảo tính hợp pháp của hợp đồng mà còn giảm thiểu rủi ro tranh chấp sau này. Hiểu đúng và áp dụng đúng sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho doanh nghiệp và người lao động. Cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.
1. Các nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động
Theo Điều 15 Bộ luật Lao động 2019, việc giao kết hợp đồng lao động phải tuân thủ các nguyên tắc: tự nguyện, bình đẳng, thiện chí, hợp tác và trung thực; đồng thời tự do giao kết nhưng không được trái pháp luật, thỏa ước lao động tập thể và đạo đức xã hội.
Người lao động và người sử dụng lao động có quyền tự do thỏa thuận về công việc, tiền lương, thời giờ làm việc và các điều kiện khác. Tuy nhiên, nội dung thỏa thuận không được làm giảm các quyền tối thiểu mà pháp luật dành cho người lao động.
Các bên cũng phải cung cấp thông tin trung thực khi giao kết. Người sử dụng lao động cần cung cấp thông tin về công việc, địa điểm và điều kiện làm việc; người lao động phải cung cấp thông tin trung thực về nhân thân, trình độ và các thông tin cần thiết khác. Việc thu thập, sử dụng và bảo mật thông tin cá nhân của người lao động cũng phải được thực hiện theo quy định pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
2. Ý nghĩa thực tiễn của việc tuân thủ nguyên tắc
Việc tuân thủ nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động giúp các bên xác định rõ quyền và nghĩa vụ ngay từ thời điểm bắt đầu làm việc.
Đối với người lao động, hợp đồng cần thể hiện rõ vị trí công việc, mức lương, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, chế độ bảo hiểm và các quyền lợi khác. Điều này giúp người lao động có căn cứ yêu cầu doanh nghiệp thực hiện đúng thỏa thuận.
Đối với người sử dụng lao động, giao kết đúng nguyên tắc giúp xác định rõ trách nhiệm của người lao động, hạn chế tranh chấp về tiền lương, công việc, thời giờ làm việc hoặc chấm dứt hợp đồng.
Xem thêm: Mẫu hợp đồng lao động theo giờ theo quy định
3. Các yếu tố cần lưu ý khi áp dụng nguyên tắc
Khi giao kết hợp đồng, các bên cần xác định đúng loại hợp đồng, hình thức hợp đồng và người có thẩm quyền ký kết.
Theo Điều 14 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động về nguyên tắc phải được giao kết bằng văn bản hoặc thông qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu. Hợp đồng có thời hạn dưới 01 tháng có thể được giao kết bằng lời nói, trừ một số trường hợp pháp luật yêu cầu phải lập thành văn bản.
Tuy nhiên, cần phân biệt quy định về hình thức hợp đồng với nghĩa vụ BHXH. Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc nếu đáp ứng điều kiện luật định. Vì vậy, hợp đồng đúng 01 tháng không còn thuộc trường hợp được giao kết bằng lời nói và phải được lập bằng văn bản hoặc phương tiện điện tử, đồng thời doanh nghiệp phải xem xét nghĩa vụ tham gia BHXH bắt buộc.
Nội dung hợp đồng cần thể hiện các thông tin chủ yếu như công việc và địa điểm làm việc, thời hạn hợp đồng, mức lương, hình thức và thời hạn trả lương, thời giờ làm việc và nghỉ ngơi, bảo hiểm và các nội dung khác theo Điều 21 Bộ luật Lao động 2019.
Xem thêm: Hợp đồng nguyên tắc là gì? Tìm hiểu thêm
4. Hậu quả khi vi phạm nguyên tắc giao kết
Việc vi phạm nguyên tắc giao kết không phải lúc nào cũng khiến hợp đồng đương nhiên vô hiệu. Hợp đồng chỉ bị tuyên bố vô hiệu khi thuộc các trường hợp được quy định tại Điều 49 và Điều 50 Bộ luật Lao động 2019, chẳng hạn như toàn bộ nội dung hợp đồng vi phạm pháp luật hoặc người giao kết không đúng thẩm quyền.
Nếu chỉ có một điều khoản vi phạm pháp luật nhưng không ảnh hưởng đến các phần còn lại thì phần đó có thể bị vô hiệu, trong khi các nội dung khác vẫn được thực hiện.
Ngoài vấn đề hiệu lực hợp đồng, hành vi vi phạm pháp luật lao động còn có thể dẫn đến xử phạt hành chính và buộc khắc phục hậu quả tùy tính chất, mức độ vi phạm. Vì vậy, các bên nên kiểm tra kỹ nội dung, hình thức hợp đồng và nghĩa vụ bảo hiểm trước khi ký kết.
5. Câu hỏi thường gặp
Nguyên tắc tự nguyện trong giao kết hợp đồng lao động được hiểu như thế nào?
Trả lời: Tự nguyện nghĩa là người lao động và người sử dụng lao động tự do quyết định việc giao kết hợp đồng, không bị cưỡng ép, đe dọa hoặc lừa dối. Hai bên có quyền thỏa thuận về các điều kiện làm việc nhưng nội dung thỏa thuận phải tuân thủ pháp luật lao động.
Hợp đồng lao động có thể giao kết bằng lời nói không?
Trả lời: Có. Theo Điều 14 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng có thời hạn dưới 01 tháng có thể được giao kết bằng lời nói, trừ một số trường hợp pháp luật yêu cầu phải lập thành văn bản. Trường hợp hợp đồng từ đủ 01 tháng trở lên phải được giao kết bằng văn bản hoặc phương tiện điện tử và người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc nếu đáp ứng điều kiện theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Vi phạm nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động có làm hợp đồng vô hiệu không?
Trả lời: Không phải mọi vi phạm đều làm hợp đồng vô hiệu. Hợp đồng hoặc một phần hợp đồng chỉ bị vô hiệu khi thuộc các trường hợp quy định tại Điều 49 và Điều 50 Bộ luật Lao động 2019. Ngoài ra, hành vi vi phạm còn có thể bị xử phạt hành chính nếu thuộc trường hợp pháp luật quy định.
Nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động là nền tảng quan trọng giúp các bên xây dựng quan hệ lao động bền vững và hợp pháp. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ soạn thảo hợp đồng chuẩn mực, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng ngay hôm nay để nhận giải pháp phù hợp nhất.
Để lại một bình luận