Điều kiện để di chúc hợp pháp là yếu tố then chốt giúp di chúc có hiệu lực pháp lý, đảm bảo ý nguyện của người để lại di sản được thực hiện đúng quy định của pháp luật. Việc nắm rõ các điều kiện này giúp hạn chế tranh chấp tài sản sau khi người lập di chúc qua đời. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định hiện hành. Cùng ACC Đà Nẵng.
1. Điều kiện để di chúc hợp pháp theo quy định hiện hành
Theo Bộ luật Dân sự 2015, di chúc hợp pháp phải đáp ứng đồng thời các điều kiện về chủ thể, nội dung và hình thức. Về chủ thể, người lập di chúc phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, tức là đã thành niên và minh mẫn, sáng suốt tại thời điểm lập di chúc. Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi cũng có thể lập di chúc nếu được cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.
Nội dung di chúc không được vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội và phải thể hiện rõ ý chí tự nguyện của người lập di chúc. Hình thức di chúc phải tuân thủ quy định, bao gồm di chúc bằng văn bản hoặc di chúc miệng trong trường hợp đặc biệt. Việc tuân thủ đầy đủ điều kiện để di chúc hợp pháp giúp di chúc có giá trị thi hành và tránh bị tuyên bố vô hiệu.
2. Các điều kiện về năng lực chủ thể khi lập di chúc
Năng lực chủ thể là điều kiện tiên quyết để di chúc có hiệu lực. Người lập di chúc phải đủ mười tám tuổi trở lên và không thuộc trường hợp mất năng lực hành vi dân sự. Tại thời điểm lập di chúc, người đó phải minh mẫn, sáng suốt, không bị lừa dối, đe dọa hay cưỡng bức. Nếu người lập di chúc là người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi, di chúc chỉ hợp pháp khi có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ.
Những trường hợp người lập di chúc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự cần có sự đồng ý của người đại diện theo pháp luật. Việc kiểm tra năng lực chủ thể giúp đảm bảo điều kiện để di chúc hợp pháp được đáp ứng đầy đủ và di chúc phản ánh đúng ý chí của người để lại di sản.
Xem thêm: Thủ tục công chứng di chúc được thực hiện như thế nào?
3. Điều kiện về nội dung và hình thức của di chúc
Nội dung di chúc phải chỉ rõ người được hưởng di sản, phần di sản được phân chia và các điều kiện kèm theo nếu có. Di chúc không được quy định nội dung trái pháp luật hoặc đạo đức xã hội, ví dụ như tước đoạt quyền thừa kế hợp pháp của người khác. Về hình thức, di chúc bằng văn bản cần có chữ ký của người lập di chúc và có thể được công chứng hoặc chứng thực để tăng tính pháp lý.
Di chúc miệng chỉ được công nhận khi người lập di chúc ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng và phải có ít nhất hai người làm chứng. Sau khi lập di chúc miệng, trong thời hạn năm ngày làm việc, người lập di chúc phải chuyển sang hình thức văn bản. Việc tuân thủ các điều kiện này là nền tảng để điều kiện để di chúc hợp pháp được công nhận.
Xem thêm: Ai có quyền lập di chúc theo quy định?
4. Những trường hợp di chúc bị vô hiệu và cách khắc phục
Di chúc bị vô hiệu khi không đáp ứng các điều kiện về chủ thể, nội dung hoặc hình thức theo Bộ luật Dân sự 2015. Ví dụ, di chúc do người mất năng lực hành vi dân sự lập hoặc nội dung vi phạm pháp luật sẽ không có hiệu lực. Di chúc miệng không được chuyển sang văn bản trong thời hạn quy định cũng bị coi là vô hiệu. Để khắc phục, người lập di chúc cần lập lại di chúc mới đúng quy định hoặc sửa đổi, bổ sung di chúc hiện có theo đúng thủ tục. Việc kiểm tra kỹ lưỡng trước khi lập di chúc giúp tránh tình trạng di chúc bị vô hiệu và đảm bảo điều kiện để di chúc hợp pháp được thực hiện.
5. Câu hỏi thường gặp
Người dưới mười tám tuổi có được lập di chúc không?
Trả lời: Theo Bộ luật Dân sự 2015, người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi có thể lập di chúc nếu được cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý. Di chúc phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về nội dung và hình thức để có hiệu lực pháp lý.
Di chúc miệng có giá trị pháp lý không?
Trả lời: Di chúc miệng chỉ được công nhận khi người lập di chúc ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng và phải có ít nhất hai người làm chứng. Sau năm ngày làm việc, di chúc miệng phải được chuyển sang hình thức văn bản để duy trì hiệu lực.
Di chúc có cần công chứng không?
Trả lời: Di chúc bằng văn bản không bắt buộc phải công chứng nhưng việc công chứng hoặc chứng thực giúp tăng tính pháp lý và giảm nguy cơ tranh chấp. Di chúc miệng không cần công chứng nhưng phải tuân thủ điều kiện đặc biệt theo quy định.
Điều kiện để di chúc hợp pháp cần được xem xét kỹ lưỡng để di chúc có hiệu lực thi hành. Nếu bạn cần tư vấn chi tiết hoặc hỗ trợ soạn thảo di chúc, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng để được hỗ trợ chuyên nghiệp và nhanh chóng.
Để lại một bình luận