Ủy quyền người khác tố cáo tố giác là vấn đề được nhiều cá nhân quan tâm khi gặp khó khăn trong việc tự mình thực hiện thủ tục tố cáo hoặc tố giác. Việc này đòi hỏi sự hiểu biết rõ ràng về quy định pháp luật để đảm bảo quyền lợi hợp pháp được bảo vệ. Cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu chi tiết vấn đề này.
1. Khái niệm tố cáo và tố giác theo quy định hiện hành
Tố cáo là việc cá nhân theo dõi và báo cáo hành vi vi phạm pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân gây thiệt hại hoặc đe dọa lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Theo Luật Tố cáo 2018, tố cáo phải được thực hiện bằng hình thức văn bản hoặc trực tiếp tại cơ quan có thẩm quyền.
Tố giác là việc cá nhân phát hiện và báo cáo tội phạm cho cơ quan tiến hành tố tụng. Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021) quy định tố giác có thể thực hiện bằng văn bản hoặc trực tiếp. Hai khái niệm này có điểm khác biệt về đối tượng báo cáo và mục đích, nhưng đều yêu cầu tính chính xác, trung thực từ người thực hiện.
2. Ủy quyền người khác tố cáo tố giác có được không?
Ủy quyền người khác tố cáo tố giác không được pháp luật cho phép trong mọi trường hợp. Theo Luật Tố cáo 2018, người tố cáo phải là cá nhân trực tiếp thực hiện tố cáo, trừ trường hợp người tố cáo là người chưa thành niên hoặc người mất năng lực hành vi dân sự thì đại diện hợp pháp thực hiện.
Việc ủy quyền cho người khác không thuộc diện đại diện hợp pháp không được chấp nhận vì tố cáo mang tính cá nhân và chịu trách nhiệm về nội dung báo cáo. Tương tự, Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021) quy định tố giác tội phạm có thể do bất kỳ ai thực hiện, nhưng không cho phép ủy quyền thay thế người tố giác khi họ có đủ năng lực. Nếu cố tình ủy quyền, cơ quan tiếp nhận có thể từ chối thụ lý do không đúng chủ thể.
Xem thêm: Quy định xử lý tố giác sai sự thật
3. Các trường hợp đặc biệt liên quan đến việc thực hiện tố cáo tố giác
Một số trường hợp đặc biệt cho phép người khác thay mặt thực hiện tố cáo hoặc tố giác mà không phải ủy quyền thông thường. Khi người tố cáo là người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự hoặc người có khó khăn trong nhận thức, Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021) cho phép người đại diện hợp pháp thực hiện. Luật Tố cáo 2018 cũng quy định tương tự đối với tố cáo.
Trong trường hợp người tố cáo bị ốm nặng hoặc gặp trở ngại khách quan không thể tự thực hiện, họ có thể nhờ người thân hỗ trợ soạn thảo nội dung nhưng vẫn phải ký tên và chịu trách nhiệm. Các trường hợp này không phải ủy quyền mà là đại diện theo pháp luật, cần cung cấp giấy tờ chứng minh quan hệ.
Xem thêm: Theo quy định ai có quyền tố giác tội phạm?
4. Hậu quả khi thực hiện sai quy định về tố cáo tố giác
Việc ủy quyền sai quy định có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng. Cơ quan có thẩm quyền sẽ không thụ lý đơn tố cáo hoặc tố giác nếu phát hiện chủ thể không đúng, gây mất thời gian và cơ hội bảo vệ quyền lợi. Theo Luật Tố cáo 2018, người cố tình khai báo sai sự thật có thể bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây thiệt hại.
Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021) cũng quy định người tố giác phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin. Do đó, cá nhân cần tự mình thực hiện hoặc nhờ đại diện hợp pháp đúng quy định để tránh rủi ro.
5. Câu hỏi thường gặp
Ủy quyền tố cáo có bị từ chối thụ lý không?
Theo Luật Tố cáo 2018, cơ quan tiếp nhận sẽ từ chối thụ lý nếu người tố cáo không phải là chủ thể trực tiếp hoặc đại diện hợp pháp. Việc ủy quyền cho người khác không thuộc diện này dẫn đến đơn bị trả lại ngay từ đầu.
Tố giác tội phạm có cần người trực tiếp thực hiện không?
Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021) cho phép bất kỳ cá nhân nào tố giác tội phạm, nhưng không chấp nhận ủy quyền thay thế khi người có đủ năng lực. Người tố giác vẫn phải chịu trách nhiệm về nội dung báo cáo.
Có thể nhờ luật sư thay thực hiện tố cáo không?
Luật Tố cáo 2018 và Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2021) không cho phép luật sư thay mặt thực hiện tố cáo hoặc tố giác thông qua ủy quyền. Luật sư chỉ có thể hỗ trợ soạn thảo hoặc tư vấn, không thay thế chữ ký và trách nhiệm của người tố cáo.
Ủy quyền người khác tố cáo tố giác cần được thực hiện đúng quy định để tránh rủi ro pháp lý. Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc thực hiện thủ tục này, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng để được hỗ trợ kịp thời và chính xác.
Để lại một bình luận