Tranh chấp yêu cầu thực hiện nghĩa vụ dân sự là một trong những loại tranh chấp dân sự phổ biến hiện nay, phát sinh khi một bên không thực hiện hoặc thực hiện không đúng, không đầy đủ các cam kết trong hợp đồng hoặc nghĩa vụ pháp lý khác. Cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu về nôi dung này.
1. Bản án tranh chấp yêu cầu thực hiện nghĩa vụ dân sự
Tranh chấp yêu cầu thực hiện nghĩa vụ dân sự thường xuất phát từ các hợp đồng vay tài sản, hợp đồng mua bán, hợp đồng dịch vụ hoặc các nghĩa vụ phát sinh theo quy định pháp luật.
- Bản án 19/2022/DS-PT ngày 13/05/2022 của TAND tỉnh Quảng Bình: Chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, sửa bản án sơ thẩm, ghi nhận sự tự nguyện của nguyên đơn không yêu cầu bị đơn chuyển nhượng một phần quyền sử dụng đất, áp dụng các Điều 116, 117, 274, 275, 468 Bộ luật Dân sự 2015.
- Bản án 25/2023/DS-ST ngày 29/06/2023 của TAND thị xã L, tỉnh Bình Thuận: Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Công ty TNHH, buộc ông Trần Hữu H phải trả số tiền hơn 535 triệu đồng (gốc + lãi), bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm.
- Bản án 04/2022/DS-PT ngày 11/01/2022 của TAND tỉnh Bình Thuận: Tranh chấp yêu cầu thực hiện nghĩa vụ trả tiền, chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn, sửa bản án sơ thẩm về số tiền phải trả.
- Bản án 91/2023/DS-PT ngày 26/04/2023 của TAND tỉnh Lâm Đồng: Xét xử phúc thẩm vụ tranh chấp yêu cầu thực hiện nghĩa vụ dân sự, liên quan đến nghĩa vụ trả nợ theo hợp đồng.
- Bản án 198/2024/DS-PT ngày 27/09/2024 của TAND cấp tỉnh: Về yêu cầu thực hiện nghĩa vụ dân sự từ hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất.
- Bản án số 129/2023/DS-PT ngày 20/07/2023 của TAND tỉnh Long An: Tranh chấp yêu cầu thực hiện nghĩa vụ trả tiền, buộc bị đơn trả nợ gốc kèm lãi suất theo quy định.
- Bản án 21/2022/DS-ST của TAND thành phố N: Buộc bị đơn trả lại số tiền hơn 135 triệu đồng do nguyên đơn đã thực hiện nghĩa vụ trả nợ thay, áp dụng biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự.
- Bản án 320/2023/DS-PT ngày 20/03/2023 của TAND TP. Hồ Chí Minh: Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc buộc người bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ trả nợ vay 100 triệu đồng.
- Bản án 13/2024/DS-ST ngày 26/06/2024: Chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn, buộc bị đơn trả hơn 329 triệu đồng (gốc + lãi) theo hợp đồng vay tài sản.
- Bản án 202/2019/DS-PT ngày 01/08/2019 của TAND tỉnh Cà Mau: Giải quyết tranh chấp yêu cầu thực hiện nghĩa vụ dân sự, tuyên bố các quyết định thi hành án theo Luật Thi hành án dân sự.
2. Câu hỏi thường gặp về tranh chấp yêu cầu thực hiện nghĩa vụ dân sự
Tranh chấp yêu cầu thực hiện nghĩa vụ dân sự được giải quyết tại cơ quan nào?
Tranh chấp này chủ yếu được giải quyết tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Nguyên đơn có thể nộp đơn khởi kiện tại Tòa án cấp huyện nơi bị đơn cư trú hoặc nơi có tài sản tranh chấp.
Trong một số trường hợp, các bên có thể thỏa thuận trọng tài thương mại nếu hợp đồng có điều khoản trọng tài. Tòa án sẽ tiến hành hòa giải trước khi xét xử nhằm giúp các bên thống nhất giải pháp, giảm thiểu chi phí và thời gian.
Nếu hòa giải không thành, vụ án sẽ được đưa ra xét xử sơ thẩm, sau đó có thể kháng cáo phúc thẩm. Việc lựa chọn cơ quan giải quyết phù hợp giúp bảo vệ quyền lợi hiệu quả và tuân thủ đúng trình tự pháp luật.
Thời hiệu khởi kiện tranh chấp yêu cầu thực hiện nghĩa vụ dân sự là bao lâu?
Theo Điều 159 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu khởi kiện về hợp đồng dân sự là 03 năm kể từ ngày quyền và lợi ích bị xâm phạm. Đối với nghĩa vụ trả tiền hoặc thực hiện công việc, thời hiệu tính từ ngày bên có nghĩa vụ phải thực hiện nhưng không thực hiện.
Sau thời hạn này, Tòa án vẫn thụ lý nhưng bên bị đơn có quyền yêu cầu Tòa án bác yêu cầu vì hết thời hiệu nếu chứng minh được. Các bên cần lưu ý thu thập chứng cứ kịp thời để tránh mất quyền khởi kiện. Trong thực tiễn, nhiều vụ việc bị bác yêu cầu do nguyên đơn chậm trễ trong việc thực hiện quyền.
Chứng cứ cần chuẩn bị khi khởi kiện tranh chấp yêu cầu thực hiện nghĩa vụ dân sự gồm những gì?
Nguyên đơn cần chuẩn bị đơn khởi kiện, giấy tờ chứng minh quan hệ nghĩa vụ (hợp đồng, giấy vay tiền, biên nhận, chuyển khoản ngân hàng), chứng cứ về vi phạm nghĩa vụ và thiệt hại (nếu có). Theo Điều 91 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, đương sự có nghĩa vụ chứng minh yêu cầu của mình. Tòa án có thể yêu cầu bổ sung chứng cứ hoặc tự thu thập nếu cần thiết. Chứng cứ phải hợp pháp, liên quan và đầy đủ để Tòa án chấp nhận yêu cầu. Việc chuẩn bị tốt chứng cứ giúp tăng tỷ lệ thắng kiện và rút ngắn thời gian giải quyết vụ việc.
Hậu quả pháp lý khi không thực hiện bản án tranh chấp yêu cầu thực hiện nghĩa vụ dân sự là gì?
Nếu bên phải thi hành án không tự nguyện thực hiện, bên được thi hành có quyền yêu cầu cơ quan Thi hành án dân sự cưỡng chế theo Luật Thi hành án dân sự. Các biện pháp cưỡng chế có thể bao gồm khấu trừ tiền lương, phong tỏa tài khoản, kê biên tài sản. Bên vi phạm còn phải chịu lãi chậm thi hành án theo quy định tại Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015 và có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu có dấu hiệu tội phạm. Việc tuân thủ bản án không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn góp phần duy trì trật tự xã hội và niềm tin trong giao dịch dân sự.
Các bên có thể thỏa thuận thay đổi nội dung nghĩa vụ dân sự không?
Có, theo nguyên tắc tự do thỏa thuận trong Điều 4 Bộ luật Dân sự 2015, các bên có quyền thỏa thuận thay đổi, bổ sung hoặc chấm dứt nghĩa vụ dân sự miễn là không vi phạm điều cấm của pháp luật và không trái đạo đức xã hội. Thỏa thuận này nên được lập thành văn bản để làm chứng cứ. Trong tranh chấp, Tòa án sẽ tôn trọng thỏa thuận hợp pháp của các bên. Tuy nhiên, nếu một bên lợi dụng để trốn tránh nghĩa vụ, Tòa án sẽ bác bỏ và buộc thực hiện theo đúng quy định pháp luật.
Hiểu rõ bản án về tranh chấp yêu cầu thực hiện nghĩa vụ dân sự giúp các cá nhân, tổ chức bảo vệ quyền lợi một cách hiệu quả, tránh rủi ro pháp lý không đáng có. Hãy cùng ACC Đà Nẵng đồng hành để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích khác.
Xem thêm: Thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng dân sự theo quy định
Xem thêm: Các trường hợp miễn trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
Để lại một bình luận