ACC ĐÀ NẴNG

Thủ tục khởi kiện tội cố ý gây thương tích là hành lang pháp lý cần thiết để người bị hại bảo vệ quyền lợi chính đáng trước các hành vi xâm hại sức khỏe trái pháp luật. Thực hiện đúng trình tự luật định giúp vụ việc được xử lý nhanh chóng, đúng người, đúng tội. Cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu toàn diện quy trình này.

1. Hướng dẫn thủ tục khởi kiện tội cố ý gây thương tích

Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác được quy định tại Bộ luật Hình sự 2015. Người bị hại có quyền yêu cầu cơ quan tiến hành tố tụng truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội. Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ và thu thập chứng cứ ban đầu

Người bị hại hoặc người đại diện cần tập hợp đầy đủ các tài liệu đã liệt kê. Đồng thời, liệt kê danh sách người làm chứng, ghi lại diễn biến sự việc một cách chi tiết trước khi có dấu hiệu lãng quên. Giai đoạn này càng chính xác, thời gian xác minh càng được rút ngắn.

Bước 2: Nộp đơn tố giác tại cơ quan công an có thẩm quyền

Hồ sơ được nộp trực tiếp hoặc gửi qua đường bưu điện tới Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp xã nơi hành vi phạm tội xảy ra hoặc nơi bị hại cư trú. Khi tiếp nhận, cán bộ thụ lý sẽ kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ và cấp biên nhận. Theo quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận được tố giác, cơ quan điều tra phải ra một trong các quyết định: khởi tố vụ án, không khởi tố vụ án, hoặc tạm đình chỉ giải quyết. Trường hợp cần xác minh bổ sung, thời hạn có thể kéo dài nhưng không quá 02 tháng.

Bước 3: Trưng cầu giám định thương tích

Cơ quan điều tra sẽ ra quyết định trưng cầu giám định pháp y đối với thương tích của bị hại. Bị hại cần có mặt đúng lịch hẹn, cung cấp đầy đủ hồ sơ y tế ban đầu để bác sĩ pháp y đối chiếu. Kết luận giám định là chứng cứ quan trọng nhất xác định tỉ lệ thương tật, làm cơ sở định tội danh và khung hình phạt.

Bước 4: Xem xét và ra quyết định khởi tố vụ án hình sự

Sau khi thu thập đầy đủ tài liệu, bao gồm kết luận giám định, lời khai của các bên, cơ quan điều tra đánh giá dấu hiệu tội phạm. Nếu hành vi thỏa mãn cấu thành tội phạm, điều tra viên sẽ đề xuất thủ trưởng đơn vị ra quyết định khởi tố vụ án hình sự. Quyết định này được gửi cho bị hại, bị can và Viện Kiểm sát cùng cấp để thực hiện việc truy tố sau đó.

Bước 5: Tham gia tố tụng và yêu cầu bồi thường thiệt hại

Trong quá trình điều tra, bị hại có quyền đưa ra yêu cầu bồi thường thiệt hại dân sự theo thủ tục tố tụng hình sự hoặc tách riêng thành vụ kiện dân sự. Tòa án sẽ xem xét giải quyết đồng thời phần bồi thường khi xét xử vụ án hình sự nếu có đơn yêu cầu và đầy đủ chứng cứ.

2. Căn cứ pháp lý cho thủ tục khởi kiện tội cố ý gây thương tích

Để khởi động thủ tục này, trước hết cần xác định hành vi đã cấu thành tội phạm theo một trong các khung của Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015. Đối với những trường hợp làm tổn thương cơ thể từ 11% đến dưới 30% hoặc dưới 11% nhưng thuộc các tình tiết như dùng vũ khí nguy hiểm, phạm tội nhiều lần, có tính chất côn đồ, phạm tội đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mang thai… sẽ thuộc diện khởi tố theo yêu cầu của bị hại. Trường hợp thương tật từ 30% trở lên hoặc có các tình tiết định khung tăng nặng khác, cơ quan điều tra có thể tự tiến hành khởi tố mà không phụ thuộc vào đơn yêu cầu của bị hại.

Chủ thể có quyền khởi kiện là bị hại hoặc người đại diện hợp pháp (đối với bị hại chưa thành niên, mất năng lực hành vi). Thời hiệu khởi kiện hình sự được xác định theo Điều 27 Bộ luật Hình sự 2015: đối với tội phạm ít nghiêm trọng (khung phạt tù đến 3 năm) là 5 năm, tội phạm nghiêm trọng là 10 năm, và tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng có thể lên đến 20 năm. Ngoài ra, yếu tố bạo lực gia đình có thể làm phát sinh thêm biện pháp bảo vệ người bị hại theo Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 2022.

Xem thêm: Mẫu đơn yêu cầu bồi thường gây thương tích mới nhất

3. Hồ sơ cần chuẩn bị cho thủ tục khởi kiện tội cố ý gây thương tích

Hồ sơ là cơ sở để cơ quan có thẩm quyền xem xét, do đó cần được tập hợp đầy đủ các tài liệu sau:

• Đơn tố giác tội phạm: trình bày rõ hành vi phạm tội, thời gian, địa điểm, người thực hiện, yêu cầu khởi tố và bồi thường (nếu có).
• Bản sao chứng minh nhân dân/căn cước công dân và sổ hộ khẩu của bị hại.
• Giấy tờ y tế: giấy chứng thương, bệnh án, phiếu khám, giấy ra viện và các hóa đơn, biên lai liên quan đến chi phí khám chữa bệnh.
• Kết luận giám định thương tật: văn bản do cơ quan pháp y có thẩm quyền cấp, xác định chính xác tỉ lệ phần trăm tổn thương cơ thể tại thời điểm giám định.
• Tài liệu, chứng cứ khác: ảnh chụp vết thương, video clip ghi lại sự việc, tin nhắn, bản ghi âm, lời khai của người làm chứng.
• Đơn yêu cầu bồi thường thiệt hại dân sự (nếu có), kê khai cụ thể các khoản tổn thất về sức khỏe, thu nhập thực tế bị mất, chi phí phục hồi… theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.

Lưu ý thực tế: tất cả các bản sao cần được công chứng hoặc chứng thực, riêng bản gốc giữ nguyên để đối chiếu khi cần. Nên sắp xếp hồ sơ theo thứ tự thời gian để cơ quan điều tra dễ theo dõi.

Xem thêm: Quy định xử phạt tội chống người thi hành công vụ gây thương tích

4. Chi phí liên quan đến thủ tục khởi kiện tội cố ý gây thương tích

Chi phí đầu tiên và bắt buộc là chi phí giám định thương tật. Theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định chi tiết về chi phí tố tụng, người yêu cầu giám định có nghĩa vụ tạm ứng chi phí này. Sau khi vụ án kết thúc, tòa án sẽ quyết định ai là người phải chịu cuối cùng (thường là bị cáo nếu bị kết án).

Án phí: đối với vụ án hình sự, bị hại không phải nộp án phí hình sự. Tuy nhiên, nếu bị hại có yêu cầu bồi thường thiệt hại dân sự trong cùng vụ án, thì phải nộp tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm tương ứng với giá trị yêu cầu, trừ trường hợp được miễn, giảm theo quy định.

Chi phí tư vấn pháp lý: nếu lựa chọn sử dụng dịch vụ hỗ trợ từ các đơn vị tư vấn chuyên nghiệp, mức phí sẽ theo thỏa thuận giữa hai bên, thường được tính trọn gói hoặc theo giai đoạn. Ngoài ra còn có các khoản nhỏ như phí sao y, công chứng hồ sơ, đi lại…

5. Dịch vụ tư vấn thủ tục khởi kiện tội cố ý gây thương tích tại ACC Đà Nẵng

Việc tự mình thực hiện thủ tục có thể gặp nhiều khó khăn về mặt pháp lý, dễ dẫn đến sai sót kéo dài thời gian. Sử dụng dịch vụ tại ACC Đà Nẵng mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Tiết kiệm chi phí: Giải pháp được tối ưu hóa giúp khách hàng tránh được những khoản chi không cần thiết, tập trung nguồn lực vào các bước quan trọng.
• Đội ngũ chuyên gia: Các chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực hình sự, am hiểu sâu sắc quy định của Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự.
• Tư vấn chuyên sâu: Đánh giá chính xác tình tiết vụ việc, hướng dẫn soạn thảo đơn từ chuẩn pháp lý, xác định đúng thời điểm và căn cứ khởi kiện.
• Hỗ trợ toàn diện: Đồng hành cùng khách hàng từ bước thu thập chứng cứ, làm việc với cơ quan công an, theo dõi tiến độ điều tra cho đến khi có phán quyết cuối cùng của tòa án.

6. Câu hỏi thường gặp

Thời gian trung bình từ khi nộp đơn đến khi có quyết định khởi tố là bao lâu?

Theo quy định tại Điều 147 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, trong thời hạn 20 ngày kể từ khi nhận đơn tố giác, cơ quan điều tra phải ra quyết định khởi tố hoặc không khởi tố. Nếu vụ việc phức tạp, cần xác minh thêm, thời hạn được kéo dài không quá 02 tháng. Trên thực tế, thời gian còn phụ thuộc vào sự hợp tác của các bên và tiến độ trưng cầu giám định thương tật.

Có thể rút đơn khởi kiện tội cố ý gây thương tích sau khi đã nộp không?

Đối với trường hợp khởi tố theo yêu cầu của bị hại, bị hại hoàn toàn có quyền rút đơn yêu cầu trước khi vụ án được đưa ra xét xử sơ thẩm. Khi đó, cơ quan điều tra sẽ ra quyết định đình chỉ vụ án. Tuy nhiên, nếu thuộc các khung tội danh nặng hơn mà pháp luật không yêu cầu đơn khởi kiện của bị hại, việc rút đơn sẽ không làm đình chỉ vụ án.

Điều kiện để được miễn chi phí giám định thương tật khi khởi kiện là gì?

Trong một số trường hợp, nếu bị hại thuộc hộ nghèo, người có công với cách mạng hoặc các đối tượng chính sách khác, có thể được miễn hoặc giảm chi phí giám định. Thủ tục miễn giảm yêu cầu xuất trình giấy tờ chứng minh kèm theo đơn đề nghị gửi cơ quan trưng cầu giám định.

Thủ tục khởi kiện tội cố ý gây thương tích là hành trình pháp lý đòi hỏi sự chính xác trong từng khâu chuẩn bị và tuân thủ đúng quy trình. Để hành trình ấy được rút ngắn và hiệu quả nhất, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng để nhận hỗ trợ kịp thời từ đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm.