ACC ĐÀ NẴNG

Thủ tục giám đốc thẩm vụ án hình sự là cơ chế tố tụng đặc biệt giúp khắc phục những sai lầm nghiêm trọng, bảo vệ công lý và quyền con người. Hiểu đúng quy trình giám đốc thẩm không chỉ giúp người bị kết án, người bị hại mà còn cả cơ quan tiến hành tố tụng nhận thức rõ vai trò kiểm tra tính hợp pháp của bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật. Cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu chi tiết thủ tục giám đốc thẩm vụ án hình sự để kịp thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

1. Thủ tục giám đốc thẩm vụ án hình sự được thực hiện như thế nào?

Để trả lời câu hỏi “thủ tục giám đốc thẩm vụ án hình sự được thực hiện như thế nào”, cần hệ thống hóa quy trình thành các bước cụ thể. Mặc dù mỗi vụ án có tính chất khác nhau, nhưng về cơ bản trình tự được thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Tiếp nhận đơn đề nghị hoặc thông tin về vi phạm

Cá nhân, cơ quan, tổ chức khi phát hiện vi phạm pháp luật trong bản án, quyết định đã có hiệu lực có thể gửi đơn đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm đến người có thẩm quyền kháng nghị. Những người có thẩm quyền kháng nghị được quy định tại Điều 373 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), bao gồm

• Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao có quyền kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa Phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân cấp tỉnh; bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án khác khi xét thấy cần thiết, trừ quyết định của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao;
• Chánh án Tòa án quân sự trung ương, Viện trưởng Viện kiểm sát quân sự trung ương có quyền kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án quân sự cấp quân khu, Tòa án quân sự khu vực;
• Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh có quyền kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án nhân dân khu vực trong phạm vi tỉnh, thành phố.

Bước 2: Xem xét, xác minh căn cứ kháng nghị

Sau khi nhận được đơn đề nghị hoặc tự mình phát hiện vi phạm, người có thẩm quyền sẽ tiến hành nghiên cứu hồ sơ vụ án, kiểm tra tính hợp pháp của bản án, quyết định đã có hiệu lực. Trong giai đoạn này, họ có thể yêu cầu cơ quan đã xét xử cung cấp toàn bộ hồ sơ, tài liệu liên quan, lấy lời giải trình từ những người tham gia tố tụng hoặc trưng cầu giám định nếu cần thiết để làm rõ những sai phạm.

Bước 3: Ra quyết định kháng nghị giám đốc thẩm

Nếu thấy có căn cứ rõ ràng, người có thẩm quyền sẽ ban hành quyết định kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm vụ án hình sự. Quyết định này phải nêu rõ lý do, viện dẫn điều luật bị vi phạm và đề xuất hướng giải quyết (hủy án, sửa án hay giữ nguyên). Sau khi kháng nghị, hồ sơ vụ án cùng quyết định kháng nghị được chuyển đến Tòa án có thẩm quyền xét xử giám đốc thẩm.

Thời hạn kháng nghị theo hướng không có lợi cho người bị kết án là một năm kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực; kháng nghị theo hướng có lợi cho người bị kết án thì không bị giới hạn thời gian, quy định này tạo điều kiện sửa chữa oan sai bất kỳ lúc nào.

Bước 4: Tổ chức phiên họp giám đốc thẩm

Phiên họp giám đốc thẩm được tiến hành tại Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Thành phần tham gia phiên họp gồm ít nhất ba Thẩm phán (thường là năm người) và có sự tham gia của Viện kiểm sát cùng cấp. Khác với phiên tòa công khai, phiên họp giám đốc thẩm được tổ chức kín, chỉ những người tham gia tố tụng theo quy định mới được triệu tập. Nội dung phiên họp tập trung đánh giá tính hợp pháp của bản án bị kháng nghị, không xem xét lại toàn bộ vụ án từ đầu.

Bước 5: Ra quyết định giám đốc thẩm

Sau khi thảo luận và biểu quyết, Hội đồng giám đốc thẩm sẽ ra một trong các quyết định sau: không chấp nhận kháng nghị và giữ nguyên bản án, quyết định đã có hiệu lực; hủy toàn bộ hoặc một phần bản án, quyết định để điều tra, xét xử lại; hủy bản án, quyết định và đình chỉ vụ án; hoặc sửa bản án, quyết định đã có hiệu lực. Quyết định giám đốc thẩm là quyết định cuối cùng, có hiệu lực ngay sau khi ban hành và không bị kháng cáo, kháng nghị thêm lần nữa.

2. Các căn cứ để tiến hành thủ tục giám đốc thẩm vụ án hình sự

Trước khi xem xét diễn biến cụ thể, cần nắm rõ những căn cứ pháp lý nào cho phép mở ra thủ tục giám đốc thẩm vụ án hình sự. Theo Điều 371 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật có thể bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm khi thuộc một trong các trường hợp sau:

• Kết luận trong bản án, quyết định không phù hợp với tình tiết khách quan của vụ án;
• Có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng trong quá trình khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử dẫn đến sai lầm trong việc giải quyết vụ án;
• Có sai lầm nghiêm trọng trong việc áp dụng pháp luật.

Những căn cứ này cho thấy thủ tục giám đốc thẩm vụ án hình sự không đơn thuần là xem xét lại chứng cứ mới mà tập trung vào tính hợp pháp của toàn bộ quá trình tố tụng trước đó. Ví dụ, nếu một bản án kết tội dựa trên chứng cứ đã bị làm sai lệch, hoặc bỏ qua lời khai quan trọng của nhân chứng, thì đó chính là cơ sở để kháng nghị giám đốc thẩm.

Xem thêm: Quy định khiếu nại quyết định kháng nghị giám đốc thẩm

3. Hồ sơ cần chuẩn bị cho thủ tục giám đốc thẩm vụ án hình sự

Mặc dù người có thẩm quyền kháng nghị sẽ tự thu thập hồ sơ vụ án gốc, nhưng việc chuẩn bị một bộ hồ sơ đề nghị đầy đủ, chính xác là bước không thể thiếu để thúc đẩy quá trình xem xét. Bộ hồ sơ đề nghị thủ tục giám đốc thẩm vụ án hình sự thường bao gồm:

• Đơn đề nghị giám đốc thẩm (trình bày rõ những vi phạm, sai lầm trong bản án, quyết định, kèm theo lý do và yêu cầu cụ thể);
• Bản sao bản án, quyết định sơ thẩm, phúc thẩm đã có hiệu lực pháp luật (nếu có cả hai cấp xét xử, cần cung cấp đầy đủ cả hai bản án);
• Các tài liệu, chứng cứ chứng minh vi phạm (như lời khai, biên bản, kết luận giám định mới, tài liệu thể hiện sai lệch trong tố tụng);
• Giấy tờ tùy thân của người đề nghị (chứng minh nhân dân, căn cước công dân hoặc hộ chiếu);
• Các văn bản ủy quyền hợp lệ nếu người đề nghị không trực tiếp thực hiện.

Lưu ý thực tế: Đơn đề nghị cần được viết mạch lạc, lập luận chặt chẽ, chỉ ra điều khoản cụ thể của Bộ luật Tố tụng hình sự bị vi phạm. Các tài liệu kèm theo phải được sao y, công chứng để đảm bảo giá trị pháp lý khi được xem xét. Thời gian trả hồ sơ không quy định cứng, nhưng thông thường cơ quan tiếp nhận sẽ thông báo kết quả thụ lý trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Xem thêm: Đương sự có quyền yêu cầu giám đốc thẩm không?

4. Chi phí thực hiện thủ tục giám đốc thẩm vụ án hình sự

Theo quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2021, nhà nước không thu bất kỳ khoản án phí hay lệ phí nào đối với thủ tục giám đốc thẩm vụ án hình sự. Điều này nhằm đảm bảo quyền tiếp cận công lý, không để rào cản tài chính ngăn cản việc sửa chữa oan sai. Tuy nhiên, nếu người đề nghị sử dụng dịch vụ pháp lý từ luật sư hoặc tổ chức tư vấn chuyên nghiệp, sẽ phát sinh chi phí thuê chuyên gia soạn thảo đơn, phân tích vụ án và đại diện làm việc với cơ quan có thẩm quyền.

Mức phí này linh hoạt tùy thuộc vào tính chất phức tạp của vụ án, số lượng tài liệu và thời gian giải quyết. Bên cạnh đó, chi phí sao y, công chứng hồ sơ cũng cần được dự trù. Vì vậy, việc chuẩn bị tài chính hợp lý ngay từ đầu sẽ giúp quá trình đề nghị thủ tục giám đốc thẩm vụ án hình sự diễn ra thuận lợi hơn.

5. Lý do nên lựa chọn ACC Đà Nẵng cho thủ tục giám đốc thẩm vụ án hình sự

Khi đối diện với những sai sót nghiêm trọng trong bản án đã có hiệu lực, việc tìm kiếm một đơn vị tư vấn am hiểu pháp luật và giàu kinh nghiệm là vô cùng cần thiết. Sử dụng dịch vụ của ACC Đà Nẵng mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Tiết kiệm chi phí: Mức phí dịch vụ được xây dựng hợp lý, linh hoạt theo từng giai đoạn, giúp khách hàng chủ động ngân sách mà vẫn đảm bảo chất lượng.
• Đội ngũ chuyên gia: ACC Đà Nẵng sở hữu đội ngũ chuyên gia pháp lý có kiến thức sâu rộng về tố tụng hình sự, thường xuyên cập nhật các án lệ và quy định mới nhất.
• Tư vấn chuyên sâu: Khách hàng được phân tích cụ thể các căn cứ kháng nghị, đánh giá khả năng thành công và định hướng chiến lược phù hợp với từng vụ án.
• Hỗ trợ toàn diện: Từ soạn thảo đơn đề nghị, thu thập chứng cứ, làm việc với cơ quan có thẩm quyền đến theo dõi tiến độ giải quyết, ACC Đà Nẵng đồng hành trong suốt quá trình.

Việc lựa chọn một đối tác chuyên nghiệp như ACC Đà Nẵng góp phần rút ngắn thời gian chờ đợi và tăng cơ hội kháng nghị thành công trong thủ tục giám đốc thẩm vụ án hình sự.

6. Câu hỏi thường gặp

Ai có quyền đề nghị giám đốc thẩm vụ án hình sự?

Theo Điều 373 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025, chỉ những người có thẩm quyền mới được ra quyết định kháng nghị giám đốc thẩm. Cá nhân, tổ chức không có quyền trực tiếp kháng nghị nhưng có thể gửi đơn đề nghị đến những người có thẩm quyền để yêu cầu họ xem xét, ra kháng nghị.

Thời hạn giải quyết thủ tục giám đốc thẩm vụ án hình sự là bao lâu?

Pháp luật không ấn định một thời hạn cụ thể cho toàn bộ quá trình. Tuy nhiên, việc kháng nghị theo hướng không có lợi cho người bị kết án chỉ được tiến hành trong thời hạn 01 năm kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật.

Giám đốc thẩm và tái thẩm khác nhau như thế nào?

Giám đốc thẩm xem xét bản án, quyết định đã có hiệu lực khi có vi phạm pháp luật trong nội dung hoặc tố tụng, còn tái thẩm xem xét lại khi phát hiện tình tiết mới làm thay đổi cơ bản nội dung vụ án mà khi ra bản án Tòa án chưa biết. Cả hai đều là thủ tục đặc biệt, nhưng căn cứ và thẩm quyền khác nhau, bổ trợ cho nhau nhằm bảo đảm công lý.

Thủ tục giám đốc thẩm vụ án hình sự là công cụ pháp lý quan trọng để khôi phục công bằng khi bản án đã có hiệu lực mắc sai lầm nghiêm trọng. Liên hệ ACC Đà Nẵng ngay hôm nay để được các chuyên gia giàu kinh nghiệm tư vấn và hỗ trợ toàn diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp một cách hiệu quả nhất.