ACC ĐÀ NẴNG

Thi hành án chủ động là thủ tục quan trọng giúp cơ quan thi hành án dân sự chủ động thực hiện bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật nhằm bảo vệ quyền lợi nhà nước và lợi ích công cộng. Thủ tục này khác biệt so với thi hành án theo đơn yêu cầu của đương sự, mang tính bắt buộc và không phụ thuộc vào ý chí của người được thi hành. Việc nắm rõ quy định về thi hành án chủ động giúp các bên liên quan hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình. Cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu chi tiết hơn.

1. Khái niệm và đặc điểm của thi hành án chủ động

Thi hành án chủ động là việc cơ quan thi hành án dân sự tự mình ra quyết định và tổ chức thi hành bản án, quyết định mà không cần có đơn yêu cầu của người được thi hành án. Theo Luật Thi hành án dân sự số 26/2008/QH12 được sửa đổi, bổ sung năm 2014 và 2020, hình thức này áp dụng chủ yếu khi bản án, quyết định liên quan đến nghĩa vụ tài sản với ngân sách nhà nước hoặc tài sản công. Đặc điểm nổi bật là tính chủ động, bắt buộc và không bị giới hạn bởi thời hiệu yêu cầu thi hành án theo đơn. Cơ quan thi hành án phải tiến hành ngay sau khi nhận được bản án, quyết định có hiệu lực để đảm bảo thu hồi tài sản cho nhà nước kịp thời.

2. Quyết định thi hành án chủ động được sử dụng trong trường hợp nào?

Quyết định thi hành án chủ động được sử dụng trong các trường hợp bản án, quyết định tuyên buộc đương sự phải nộp tiền, tài sản vào ngân sách nhà nước, tịch thu tài sản sung quỹ nhà nước hoặc thực hiện nghĩa vụ khác vì lợi ích công cộng. Cụ thể, các trường hợp bao gồm: phạt tiền, truy thu thuế, bồi thường thiệt hại cho nhà nước, tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính chuyển sang thi hành án dân sự.

Ngoài ra, quyết định còn áp dụng khi bản án tuyên buộc tổ chức, cá nhân phải giao nộp tài sản là tài sản công hoặc thực hiện nghĩa vụ đối với quỹ tài chính nhà nước. Cơ quan thi hành án căn cứ trực tiếp vào nội dung bản án để xác định đây là trường hợp chủ động mà không cần chờ đơn yêu cầu. Việc xác định đúng trường hợp giúp tránh nhầm lẫn với thi hành án theo đơn và đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Xem thêm: Cơ quan thi hành án dân sự gồm những cơ quan nào?

3. Quyền và nghĩa vụ của cơ quan thi hành án, đương sự trong thi hành án chủ động

Cơ quan thi hành án dân sự có quyền chủ động ra quyết định thi hành, áp dụng biện pháp cưỡng chế khi cần thiết và yêu cầu các cơ quan, tổ chức phối hợp cung cấp thông tin về tài sản của người phải thi hành án. Nghĩa vụ của cơ quan là phải thông báo quyết định cho các bên trong thời hạn luật định, tổ chức định giá, bán đấu giá tài sản đúng trình tự và báo cáo kết quả thi hành.

Người phải thi hành án có nghĩa vụ tự nguyện thực hiện nghĩa vụ trong thời hạn quy định, cung cấp thông tin trung thực về tài sản và chịu trách nhiệm nếu tẩu tán tài sản. Người được thi hành án trong trường hợp này thường là nhà nước nên không có quyền yêu cầu hay từ chối thi hành. Các bên có quyền khiếu nại, kiến nghị nếu phát hiện sai sót trong quá trình thi hành.

Xem thêm: Ai có thẩm quyền ra quyết định thi hành án hình sự?

4. Hậu quả pháp lý và lưu ý khi áp dụng thi hành án chủ động

Khi quyết định thi hành án chủ động được ban hành, người phải thi hành án không được chuyển nhượng, tặng cho tài sản bị kê biên và phải chịu chi phí cưỡng chế nếu không tự nguyện thi hành. Nếu tài sản không đủ để thi hành, cơ quan thi hành án có thể tiếp tục theo dõi và áp dụng biện pháp thu hồi sau này. Các bên cần lưu ý thời hạn tự nguyện thi hành thường là 15 ngày kể từ ngày nhận quyết định, sau đó cơ quan sẽ áp dụng biện pháp cưỡng chế. Việc hiểu rõ hậu quả giúp đương sự chủ động phối hợp, tránh phát sinh thêm chi phí và rủi ro pháp lý.

5. Câu hỏi thường gặp

Thi hành án chủ động có cần đơn yêu cầu của đương sự không?

Không cần. Cơ quan thi hành án dân sự tự ra quyết định và tổ chức thi hành ngay khi nhận được bản án, quyết định thuộc trường hợp chủ động theo quy định của Luật Thi hành án dân sự.

Thời hạn ra quyết định thi hành án chủ động là bao lâu?

Cơ quan thi hành án phải ra quyết định trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận được bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật thuộc trường hợp thi hành chủ động.

Có thể khiếu nại quyết định thi hành án chủ động không?

Có thể. Đương sự có quyền khiếu nại quyết định, hành vi của chấp hành viên trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc biết được hành vi đó.

Thi hành án chủ động giúp đảm bảo hiệu lực của bản án liên quan đến lợi ích nhà nước được thực thi nhanh chóng và đúng pháp luật. Nếu bạn cần tư vấn chi tiết hoặc hỗ trợ thủ tục liên quan, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng để được hỗ trợ kịp thời và chuyên nghiệp.