ACC ĐÀ NẴNG

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 9487:2012 là một tài liệu kỹ thuật quan trọng, quy định quy trình điều tra và lập bản đồ đất ở tỷ lệ trung bình (1/50.000, 1/100.000) và lớn (1/5.000, 1/10.000, 1/25.000), phục vụ các mục đích như quy hoạch nông nghiệp, kiểm kê đất đai, đánh giá tài nguyên đất và các nhu cầu nghiên cứu khác. Cùng ACC Đà Nẵng khám phá nội dung tiêu chuẩn này ngay sau đây!

1. Các khái niệm cơ bản trong TCVN 9487:2012

Tiêu chuẩn TCVN 9487:2012 định nghĩa rõ ràng các thuật ngữ và khái niệm liên quan đến điều tra và lập bản đồ đất, đảm bảo sự thống nhất trong cách tiếp cận và ứng dụng.

• Tỷ lệ bản đồ: Bản đồ tỷ lệ lớn có tỷ lệ từ 1/25.000 trở lên (phổ biến là 1/5.000, 1/10.000, 1/25.000), trong khi bản đồ tỷ lệ trung bình có tỷ lệ từ 1/25.000 đến 1/100.000 (phổ biến là 1/50.000, 1/100.000). Tỷ lệ này quyết định mức độ chi tiết của bản đồ đất.
• Đất: Được định nghĩa là tầng mặt tơi xốp của lục địa có khả năng tạo ra sản phẩm cây trồng, theo TCVN 6495-1:1999 (ISO 11074-1:1996).
• Phân loại đất: Bao gồm việc đặt tên và sắp xếp đất theo hệ thống phân vị dựa trên các đặc điểm như nguồn gốc, hình thái phẫu diện, và tính chất lý hóa học. Quy trình phân loại gồm lựa chọn hệ thống phân loại, thu thập thông tin, khảo sát thực địa, và phân tích đất.
• Bản đồ đất: Thể hiện sự phân bố không gian của các đơn vị phân loại đất, sử dụng hệ tọa độ quốc gia VN 2000, với ranh giới được vẽ bằng đường khép kín và màu sắc theo quy định.
• Chú dẫn bản đồ đất: Bao gồm bảng giải thích tên đất, ký hiệu, màu sắc, và các yếu tố phụ như độ dốc, độ dày tầng đất, thành phần cơ giới, cùng với thống kê diện tích các đơn vị phân loại đất.
• Phẫu diện đất: Bao gồm phẫu diện chính (có phân tích và không phân tích), phẫu diện phụ, và phẫu diện thăm dò, với các yêu cầu cụ thể về kích thước, nội dung nghiên cứu và cách lấy mẫu.

2. Quy trình điều tra và lập bản đồ đất theo TCVN 9487:2012

TCVN 9487:2012 quy định chi tiết các giai đoạn và bước thực hiện để điều tra và lập bản đồ đất, đảm bảo tính khoa học và thực tiễn.

Giai đoạn chuẩn bị:

• Thu thập tài liệu: Thu thập các tài liệu liên quan như bản đồ địa chất, khí hậu, thủy văn, thổ nhưỡng, và hiện trạng sử dụng đất. Các tài liệu này được đánh giá về tính khách quan, độ tin cậy, và khả năng kế thừa.
• Dự thảo phân loại đất: Xây dựng bảng phân loại đất sơ bộ, khoanh vẽ ranh giới đất, và bố trí mạng lưới phẫu diện dựa trên mục tiêu và tỷ lệ bản đồ.
• Chuẩn bị vật tư: Chuẩn bị bản đồ địa hình (hệ VN 2000), ảnh vệ tinh, máy định vị GPS, máy đo pH, EC, và các dụng cụ như xẻng, dao tả, hộp tiêu bản, túi đựng mẫu đất.
• Tổ chức lực lượng: Thành lập các nhóm điều tra thực địa, phân công cán bộ xử lý dữ liệu, số hóa bản đồ, và viết báo cáo thuyết minh.

Giai đoạn điều tra thực địa:

• Chia khu vực điều tra: Phân chia lãnh thổ theo các đặc điểm địa hình hoặc địa vật (sông, suối, đường), với ranh giới rõ ràng và vùng chồng lấn tối thiểu 200 m giữa các nhóm.
• Các bước điều tra:

• Điều tra sơ bộ: Khảo sát theo tuyến lát cắt để xác định quy luật phân bố đất và các đơn vị phân loại đất.
• Điều tra chi tiết: Đào và mô tả phẫu diện đất, phân tích nhanh các chỉ tiêu như pH, EC, cacbonat, và quan sát các yếu tố như địa hình, thực vật, và hiện trạng sử dụng đất.
• Khoan phẫu diện định giới: Xác định ranh giới các đơn vị phân loại đất dựa trên độ dày tầng đất, thành phần cơ giới, và các đặc tính khác.
• Khoanh vẽ ranh giới: Vẽ ranh giới đất lên bản đồ dã ngoại và lấy mẫu đất phân tích.

• Mật độ phẫu diện: Quy định số phẫu diện theo tỷ lệ bản đồ và vùng địa lý (đồng bằng, trung du, miền núi), với tỷ lệ phẫu diện chính có phân tích/phẫu diện chính không phân tích/phẫu diện phụ là 1/4/5.
• Lấy mẫu đất: Thực hiện theo TCVN 4046:1985, lấy mẫu từ tất cả các tầng phát sinh, với trọng lượng từ 1 kg đến 1,5 kg mỗi mẫu.

Giai đoạn nội nghiệp:

• Chỉnh lý tài liệu: Kiểm tra và nhập dữ liệu bản mô tả phẫu diện, sao chép bản đồ dã ngoại, và thống kê các loại đất.
• Xử lý mẫu đất: Hong khô mẫu đất (trừ đất phèn tiềm tàng) và phân tích theo TCVN 6647:2007, với các chỉ tiêu như pH, chất hữu cơ, đạm, phospho, kali, và CEC.
• Xây dựng bảng phân loại đất chính thức: Đối chiếu dữ liệu thực địa và phân tích để xác định các nhóm và loại đất.
• Số hóa bản đồ: Quét và số hóa bản đồ gốc, tổng hợp diện tích đất theo các tiêu chí như độ dốc và độ dày tầng đất.
• Biên tập và in ấn: Xây dựng hệ thống màu sắc, chú dẫn, và in bản đồ đất màu chính thức.

3. Yêu cầu kỹ thuật và an toàn trong điều tra đất theo TCVN 9487:2012

TCVN 9487:2012 quy định các yêu cầu kỹ thuật và an toàn để đảm bảo chất lượng điều tra và lập bản đồ đất.

• Yêu cầu kỹ thuật:

• Bản đồ nền phải sử dụng hệ tọa độ VN 2000, với tỷ lệ lớn hơn hoặc bằng tỷ lệ bản đồ đất cần xây dựng.
• Sai số ranh giới khoanh đất và vị trí phẫu diện được quy định theo tỷ lệ bản đồ và mức độ rõ ràng của ranh giới đất.
• Diện tích khoanh đất nhỏ nhất được xác định dựa trên tỷ lệ bản đồ và đặc điểm thực địa.

• An toàn trong điều tra:

• Sử dụng các thiết bị bảo hộ khi xử lý hóa chất như axit HCl 10% hoặc dung dịch alpha alpha’ dipyridyl.
• Đào phẫu diện cần đảm bảo an toàn, tránh làm xáo trộn trạng thái tự nhiên của đất và lấp lại ngay sau khi lấy mẫu.

4. Kiểm tra, nghiệm thu và lưu trữ tài liệu theo TCVN 9487:2012

TCVN 9487:2012 quy định các bước kiểm tra, nghiệm thu và lưu trữ tài liệu để đảm bảo chất lượng và khả năng truy xuất.

• Kiểm tra thực địa: Kiểm tra ít nhất 1/10 tổng số phẫu diện chính để đảm bảo tính chính xác của dữ liệu.
• Kiểm tra trong phòng: Xem xét toàn bộ tài liệu như bản mô tả, tiêu bản, và bản đồ dã ngoại.
• Nghiệm thu: Các nhóm và đội điều tra chịu trách nhiệm nghiệm thu công trình, lập biên bản theo mẫu quy định.
• Lưu trữ: Giao nộp tài liệu cho các cơ quan quản lý cấp trên để lưu trữ và sử dụng lâu dài.

>>> Xem thêm tại đây: Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 9296:2012 là gì?

Tiêu chuẩn TCVN 9487:2012 là một công cụ quan trọng trong điều tra và lập bản đồ đất, cung cấp quy trình chuẩn hóa để thu thập, phân tích và thể hiện thông tin về tài nguyên đất. Từ giai đoạn chuẩn bị, điều tra thực địa đến nội nghiệp, tiêu chuẩn này đảm bảo tính chính xác và thống nhất, hỗ trợ quy hoạch nông nghiệp, kiểm kê đất đai và nghiên cứu khoa học. Hãy cùng ACC Đà Nẵng  đồng hành để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích khác!