ACC ĐÀ NẴNG

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2622:1978 là một văn bản pháp lý quan trọng, đặt nền móng cho các quy định về phòng cháy chữa cháy (PCCC) trong thiết kế và xây dựng công trình tại Việt Nam. Được ban hành từ năm 1978, tiêu chuẩn này đảm bảo an toàn cháy nổ, bảo vệ tính mạng và tài sản của con người. Để nhận tư vấn chuyên sâu và áp dụng đúng các quy định pháp luật, hãy cùng ACC Đà Nẵng khám phá chi tiết nội dung dưới đây.

1. Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2622:1978 là gì?

TCVN 2622:1978 là tiêu chuẩn quốc gia về phòng cháy chữa cháy cho nhà và công trình, được ban hành bởi Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước. Văn bản này quy định các yêu cầu kỹ thuật trong thiết kế và xây dựng để đảm bảo an toàn cháy nổ. Phần này sẽ phân tích chi tiết định nghĩa, phạm vi áp dụng và ý nghĩa của tiêu chuẩn trong bối cảnh pháp luật Việt Nam.

Tiêu chuẩn TCVN 2622:1978, có tên gọi đầy đủ “Phòng cháy và chữa cháy cho nhà và công trình – Yêu cầu thiết kế”, được ban hành vào ngày 20/12/1978, là một trong những văn bản pháp lý đầu tiên của Việt Nam về PCCC. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu bắt buộc trong thiết kế, xây dựng mới hoặc cải tạo các công trình dân dụng, công nghiệp và kho tàng, nhằm giảm thiểu rủi ro cháy nổ. Theo Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật 2006, tại thời điểm ban hành, TCVN 2622:1978 mang tính bắt buộc, nhưng hiện nay đã được thay thế bởi QCVN 06:2022/BXD – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình, ban hành theo Thông tư 06/2022/TT-BXD của Bộ Xây dựng. Dù vậy, tiêu chuẩn này vẫn là tài liệu tham khảo quan trọng để hiểu các nguyên tắc PCCC cơ bản, đặc biệt đối với các công trình được xây dựng trước năm 1995.

Mục đích chính của TCVN 2622:1978 là đảm bảo các công trình được thiết kế với các biện pháp PCCC hiệu quả, từ việc bố trí lối thoát nạn, lựa chọn vật liệu xây dựng không cháy, đến lắp đặt hệ thống chữa cháy phù hợp. Tiêu chuẩn này phân loại công trình theo bậc chịu lửa (từ I đến V) và mức

System: độ nguy hiểm cháy nổ, dựa trên tính chất vật liệu và công nghệ sản xuất được sử dụng trong công trình. Các quy định này không chỉ giúp các kiến trúc sư và nhà thầu thiết kế công trình an toàn mà còn đặt nền tảng cho các văn bản pháp luật hiện hành, chẳng hạn như Nghị định 136/2020/NĐ-CP về chi tiết một số điều của Luật Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ 2024. Việc hiểu rõ tiêu chuẩn này giúp các chủ đầu tư và đơn vị thi công nắm bắt được các yêu cầu kỹ thuật cơ bản, từ đó áp dụng đúng các quy chuẩn mới hơn như QCVN 06:2022/BXD.

Phạm vi áp dụng của TCVN 2622:1978 bao gồm hầu hết các loại công trình, từ nhà ở, văn phòng, nhà máy sản xuất đến các kho tàng, trừ các công trình tạm thời có thời gian sử dụng dưới 5 năm. Đối với các công trình đặc thù như kho chứa chất dễ cháy hoặc hóa chất độc hại, tiêu chuẩn chỉ áp dụng một số quy định phù hợp, trong khi các yêu cầu cụ thể khác được quy định trong các văn bản pháp luật riêng, ví dụ như TCVN 13877-2:2023 về hệ thống chữa cháy tự động. Điều này được củng cố bởi Luật Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ 2024 nhấn mạnh tính linh hoạt trong việc áp dụng các tiêu chuẩn PCCC tùy theo loại hình công trình.

2. Nội dung chính của TCVN 2622:1978

Nội dung của TCVN 2622:1978 bao gồm các quy định chi tiết về thiết kế công trình, bố trí hệ thống PCCC và các yêu cầu kỹ thuật liên quan. Phần này sẽ phân tích các yếu tố cốt lõi của tiêu chuẩn, từ phân loại công trình theo bậc chịu lửa đến các biện pháp đảm bảo an toàn cháy nổ.

Tiêu chuẩn TCVN 2622:1978 phân loại các công trình xây dựng thành năm bậc chịu lửa, từ bậc I (yêu cầu cao nhất, sử dụng vật liệu không cháy và có khả năng chịu lửa tối đa) đến bậc V (yêu cầu thấp nhất, thường áp dụng cho các công trình ít nguy cơ cháy). Mỗi bậc chịu lửa được xác định dựa trên giới hạn chịu lửa của các cấu kiện chính như tường, cột, sàn và mái. Quy định này giúp xác định mức độ an toàn cần thiết, đặc biệt đối với các công trình công nghiệp có nguy cơ cháy nổ cao, như nhà máy hóa chất hoặc kho chứa nhiên liệu. Các nguyên tắc này đã được kế thừa và phát triển trong QCVN 06:2022/BXD, với các yêu cầu cập nhật phù hợp với công nghệ xây dựng hiện đại.

Một nội dung quan trọng khác của TCVN 2622:1978 là quy định về lối thoát nạn, nhằm đảm bảo người trong công trình có thể di tản an toàn khi xảy ra hỏa hoạn. Tiêu chuẩn yêu cầu mỗi công trình phải có ít nhất hai lối thoát nạn, được bố trí ở các vị trí dễ tiếp cận, không bị cản trở bởi vật liệu dễ cháy hoặc các chướng ngại vật. Chiều rộng tối thiểu của lối thoát là 1,2 mét đối với các công trình có đông người sử dụng, như trung tâm thương mại hoặc nhà cao tầng. Quy định này phù hợp với Nghị định 136/2020/NĐ-CP, trong đó nhấn mạnh vai trò của lối thoát nạn trong việc đảm bảo an toàn sinh mạng và được cập nhật trong QCVN 06:2022/BXD với các yêu cầu nghiêm ngặt hơn về thiết kế lối thoát.

Hệ thống chữa cháy và dự trữ nước cũng là một phần không thể thiếu trong TCVN 2622:1978. Tiêu chuẩn yêu cầu các công trình phải được trang bị hệ thống chữa cháy phù hợp, bao gồm bình chữa cháy, vòi phun nước, và bể chứa nước dự trữ. Lượng nước dự trữ được tính toán dựa trên số lượng đám cháy đồng thời, thời gian cần thiết để dập cháy (thường từ 3 đến 6 giờ), và lượng nước bổ sung trong trường hợp khẩn cấp. Các quy định này đã được cập nhật và mở rộng trong TCVN 5760:1993 về hệ thống chữa cháy tự động và QCVN 06:2022/BXD, đảm bảo tính hiệu quả và phù hợp với các công trình hiện đại.

Ngoài ra, TCVN 2622:1978 còn quy định về việc sử dụng vật liệu xây dựng không cháy hoặc khó cháy để giảm thiểu nguy cơ lan truyền đám cháy. Ví dụ, các công trình bậc I và II phải sử dụng vật liệu như bê tông cốt thép hoặc thép chịu lửa, trong khi các công trình bậc IV và V có thể sử dụng vật liệu gỗ nhưng phải được xử lý chống cháy. Quy định này phù hợp với Luật Xây dựng 2014, sửa đổi bổ sung năm 2020, yêu cầu các công trình phải đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn và chất lượng trong quá trình thiết kế và thi công.

3. Quy trình áp dụng TCVN 2622:1978 trong thiết kế công trình

Việc áp dụng TCVN 2622:1978 đòi hỏi một quy trình cụ thể, từ đánh giá nguy cơ cháy nổ đến nghiệm thu công trình. Phần này sẽ trình bày các bước chi tiết để đảm bảo tuân thủ tiêu chuẩn này và các quy định pháp luật liên quan.

Bước đầu tiên trong quy trình áp dụng TCVN 2622:1978 là đánh giá mức độ nguy hiểm cháy nổ của công trình. Tiêu chuẩn phân loại các công trình sản xuất công nghiệp thành sáu hạng (từ A đến F) dựa trên đặc tính của vật liệu và quy trình sản xuất, được quy định chi tiết trong Bảng 1 của tiêu chuẩn. Ví dụ, các công trình sản xuất hóa chất dễ cháy thuộc hạng A, trong khi các công trình văn phòng thuộc hạng F. Quá trình đánh giá này cần tham khảo QCVN 06:2022/BXD để đảm bảo tính cập nhật, đồng thời tuân thủ các yêu cầu của Nghị định 136/2020/NĐ-CP về đánh giá rủi ro cháy nổ.

Bước thứ hai là thiết kế các lối thoát nạn theo các tiêu chí của TCVN 2622:1978. Lối thoát nạn phải được bố trí sao cho người trong công trình có thể di tản nhanh chóng và an toàn. Các lối thoát phải dẫn trực tiếp ra ngoài hoặc đến khu vực an toàn, chẳng hạn như cầu thang thoát hiểm hoặc hành lang chống cháy. Chiều cao thông thoáng của lối thoát phải đạt tối thiểu 2 mét, và các cửa thoát hiểm phải mở theo hướng di tản. Quy định này được củng cố bởi Nghị định 136/2020/NĐ-CP, trong đó yêu cầu các công trình phải có sơ đồ thoát nạn rõ ràng và được kiểm tra định kỳ.

Bước thứ ba là lựa chọn vật liệu xây dựng và hệ thống PCCC phù hợp. Vật liệu xây dựng phải đáp ứng yêu cầu về giới hạn chịu lửa theo bậc công trình, ví dụ, bê tông cốt thép cho công trình bậc I hoặc gỗ chống cháy cho công trình bậc IV. Hệ thống chữa cháy, bao gồm bình chữa cháy, vòi phun nước và hệ thống sprinkler, phải được lắp đặt theo TCVN 5760:1993 và kiểm tra bởi cơ quan PCCC. Các yêu cầu này cũng được cập nhật trong QCVN 06:2022/BXD, với các tiêu chí nghiêm ngặt hơn về hiệu suất của hệ thống chữa cháy tự động.

Bước cuối cùng là thẩm định và nghiệm thu công trình. Sau khi hoàn thành thiết kế và thi công, công trình phải được cơ quan PCCC thẩm định theo TCVN 2622:1978 và các quy chuẩn hiện hành như QCVN 06:2022/BXD. Quá trình nghiệm thu bao gồm kiểm tra các hệ thống PCCC, lối thoát nạn và vật liệu xây dựng để đảm bảo tuân thủ đầy đủ các yêu cầu an toàn. Theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP, các công trình không đạt yêu cầu sẽ bị yêu cầu khắc phục trước khi đưa vào sử dụng.

4. Câu hỏi thường gặp về TCVN 2622:1978

Công trình tạm thời có cần áp dụng TCVN 2622:1978 không?

Theo TCVN 2622:1978, các công trình tạm thời có thời gian sử dụng dưới 5 năm chỉ cần tuân thủ các quy định về lối thoát nạn. Các yêu cầu khác có thể được áp dụng tùy theo tính chất công trình, như quy định trong Nghị định 136/2020/NĐ-CP về quản lý PCCC.

Làm thế nào để cập nhật các tiêu chuẩn PCCC hiện hành?

Để cập nhật các tiêu chuẩn PCCC mới nhất, cần tham khảo QCVN 06:2022/BXD, TCVN 13877-2:2023 và các văn bản pháp luật liên quan như Nghị định 136/2020/NĐ-CP. Các tài liệu này có sẵn trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Xây dựng hoặc Bộ Công an, hoặc bạn có thể liên hệ cơ quan PCCC để được tư vấn.

TCVN 2622:1978 có áp dụng cho nhà ở cá nhân không?

TCVN 2622:1978 áp dụng cho các công trình nhà ở tập thể và nhà ở cá nhân có quy mô lớn, nhưng đối với nhà ở cá nhân quy mô nhỏ, chỉ cần áp dụng các quy định cơ bản về lối thoát nạn và vật liệu chống cháy. QCVN 06:2022/BXD hiện nay có các quy định cụ thể hơn cho nhà ở cá nhân, theo Luật Xây dựng 2014.

>>> Xem thêm tại đây: Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6648:2000 là gì?

TCVN 2622:1978 là một tiêu chuẩn quan trọng trong lịch sử phát triển các quy định PCCC tại Việt Nam, đặt nền móng cho các quy chuẩn hiện đại như QCVN 06:2022/BXD. Mặc dù đã được thay thế, tiêu chuẩn này vẫn có giá trị tham khảo để hiểu rõ các nguyên tắc cơ bản về an toàn cháy nổ. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ áp dụng các tiêu chuẩn PCCC một cách hiệu quả, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng ngay hôm nay để nhận giải pháp pháp lý toàn diện.