ACC ĐÀ NẴNG

Tài sản chung của vợ chồng đưa vào kinh doanh là vấn đề pháp lý quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và nghĩa vụ của cả hai bên trong hôn nhân. Việc nắm rõ các quy định pháp luật không chỉ giúp bảo vệ tài sản mà còn đảm bảo hoạt động kinh doanh diễn ra hợp pháp, minh bạch. Để đảm bảo quyền lợi tối ưu, hãy cùng ACC Đà Nẵng khám phá chi tiết các quy định liên quan trong bài viết dưới đây.

1. Tài sản chung của vợ chồng theo pháp luật Việt Nam

Hiểu rõ khái niệm và phạm vi của tài sản chung là bước đầu tiên để xác định cách đưa tài sản vào kinh doanh một cách hợp pháp. Các quy định về tài sản chung được quy định rõ ràng trong Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, tạo cơ sở pháp lý cho việc quản lý và sử dụng tài sản.

Bộ luật Dân sự 2015, Điều 33 quy định tài sản chung của vợ chồng bao gồm tài sản do vợ hoặc chồng tạo ra, thu nhập từ lao động, sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng, và các tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung. Tài sản này thuộc sở hữu chung hợp nhất, được sử dụng để đáp ứng nhu cầu chung của gia đình hoặc các mục đích khác như kinh doanh, trừ khi có thỏa thuận khác.

Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Điều 38 nhấn mạnh rằng tài sản chung được sử dụng theo nguyên tắc bình đẳng, và mọi quyết định liên quan đến tài sản chung, đặc biệt khi đưa vào kinh doanh, phải có sự đồng ý của cả hai vợ chồng. Điều này đảm bảo quyền lợi của cả hai bên được bảo vệ, tránh tranh chấp phát sinh trong tương lai.

Việc xác định tài sản chung cần được thực hiện rõ ràng, đặc biệt khi tài sản được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau như thừa kế, tặng cho, hoặc mua sắm trong thời kỳ hôn nhân. Nếu không có văn bản thỏa thuận phân chia tài sản chung, pháp luật mặc nhiên coi tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân là tài sản chung, trừ trường hợp được quy định là tài sản riêng theo Điều 43 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.

Trong trường hợp tài sản chung được đưa vào kinh doanh, cần có sự đồng thuận bằng văn bản hoặc các hình thức thỏa thuận hợp pháp khác. Điều này đặc biệt quan trọng khi tài sản có giá trị lớn như bất động sản, bởi việc thiếu sự đồng ý có thể dẫn đến tranh chấp pháp lý hoặc làm vô hiệu hóa giao dịch kinh doanh.

2. Quy định tài sản chung của vợ chồng đưa vào kinh doanh

Việc đưa tài sản chung vào kinh doanh đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật để đảm bảo tính hợp pháp và bảo vệ quyền lợi của cả hai bên. Dưới đây là những quy định cụ thể và các bước cần thực hiện.

• Theo Điều 36 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, vợ chồng có quyền bình đẳng trong việc quyết định sử dụng tài sản chung để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình hoặc các mục đích khác, bao gồm cả kinh doanh. Tuy nhiên, khi tài sản chung được đưa vào kinh doanh, cần có sự đồng ý của cả hai vợ chồng, đặc biệt đối với tài sản có giá trị lớn như bất động sản hoặc tài sản phải đăng ký quyền sở hữu.
• Điều 218 Bộ luật Dân sự 2015 quy định rằng việc định đoạt tài sản chung phải tuân thủ nguyên tắc đồng thuận. Nếu một bên tự ý sử dụng tài sản chung để kinh doanh mà không có sự đồng ý của bên kia, giao dịch đó có thể bị tuyên bố vô hiệu theo Điều 123 Bộ luật Dân sự 2015. Điều này nhằm bảo vệ quyền lợi của bên không đồng ý và đảm bảo tính minh bạch trong giao dịch.
• Trong trường hợp tài sản chung là bất động sản, Điều 167 Luật Đất đai 2024 yêu cầu các giao dịch như chuyển nhượng, thế chấp, hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất phải được công chứng hoặc chứng thực. Nếu tài sản chung được đưa vào kinh doanh dưới hình thức góp vốn vào doanh nghiệp, cần có văn bản thỏa thuận rõ ràng về tỷ lệ góp vốn và quyền lợi của mỗi bên.
• Để đưa tài sản chung vào kinh doanh, các bên cần lập văn bản thỏa thuận, trong đó nêu rõ mục đích sử dụng tài sản, cách phân chia lợi nhuận, và trách nhiệm đối với các rủi ro kinh doanh. Văn bản này nên được công chứng để đảm bảo giá trị pháp lý, đặc biệt khi tài sản liên quan đến bất động sản hoặc tài sản có giá trị lớn.

3. Quy trình đưa tài sản chung vào kinh doanh

Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, việc đưa tài sản chung vào kinh doanh cần được thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Thỏa thuận giữa vợ chồng
Hai bên cần thống nhất về việc sử dụng tài sản chung để kinh doanh, bao gồm loại tài sản, mục đích kinh doanh, và cách phân chia lợi nhuận hoặc trách nhiệm nếu có rủi ro. Thỏa thuận này nên được lập thành văn bản, ghi rõ các điều khoản cụ thể, và tốt nhất là được công chứng tại cơ quan công chứng để đảm bảo tính pháp lý. Theo Điều 36 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, sự đồng ý của cả hai bên là bắt buộc để tránh tranh chấp sau này.

Bước 2: Xác định loại tài sản và giá trị
Cần xác định rõ tài sản chung được đưa vào kinh doanh là động sản, bất động sản, hay quyền tài sản. Đối với bất động sản, cần kiểm tra giấy tờ pháp lý như sổ đỏ, sổ hồng để đảm bảo quyền sở hữu hợp pháp. Nếu tài sản cần định giá (ví dụ, để góp vốn vào doanh nghiệp), nên thuê đơn vị thẩm định giá độc lập để đảm bảo tính minh bạch và chính xác.

Bước 3: Thực hiện các thủ tục pháp lý cần thiết
Nếu tài sản chung là bất động sản, các giao dịch như chuyển nhượng, thế chấp, hoặc góp vốn cần được công chứng hoặc chứng thực theo Điều 167 Luật Đất đai 2024. Đối với tài sản khác như tiền mặt hoặc động sản, cần lập biên bản bàn giao tài sản và thỏa thuận sử dụng tài sản để kinh doanh. Trong trường hợp góp vốn vào doanh nghiệp, cần đăng ký thay đổi vốn điều lệ tại cơ quan đăng ký kinh doanh theo Luật Doanh nghiệp 2020.

Bước 4: Đăng ký và quản lý hoạt động kinh doanh
Sau khi đưa tài sản chung vào kinh doanh, cần đăng ký hoạt động kinh doanh với cơ quan có thẩm quyền nếu thành lập doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh. Các hoạt động kinh doanh phải tuân thủ quy định về thuế, kế toán, và các nghĩa vụ pháp lý khác theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2008 và các văn bản hướng dẫn liên quan. Đồng thời, cần theo dõi và phân chia lợi nhuận, lỗ theo thỏa thuận ban đầu giữa vợ chồng.

Bước 5: Giải quyết tranh chấp (nếu có)
Trong trường hợp phát sinh tranh chấp về việc sử dụng tài sản chung, các bên có thể thương lượng, hòa giải, hoặc khởi kiện ra tòa án theo Điều 37 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014. Tòa án sẽ xem xét tính hợp pháp của các giao dịch liên quan đến tài sản chung và đưa ra phán quyết dựa trên quy định pháp luật.

4. Những lưu ý quan trọng khi đưa tài sản chung vào kinh doanh

Việc đưa tài sản chung vào kinh doanh không chỉ đòi hỏi sự đồng thuận mà còn cần tuân thủ các quy định pháp luật và lưu ý các rủi ro tiềm ẩn. Dưới đây là những điểm cần chú ý để đảm bảo quyền lợi của cả hai bên.

• Đảm bảo sự đồng ý rõ ràng và minh bạch: Theo Điều 36 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, mọi quyết định liên quan đến tài sản chung phải được sự đồng ý của cả hai vợ chồng. Việc thiếu văn bản đồng ý có thể dẫn đến tranh chấp hoặc giao dịch bị vô hiệu. Vì vậy, cần lập văn bản thỏa thuận rõ ràng, nêu cụ thể mục đích kinh doanh, tỷ lệ góp vốn, và cách phân chia lợi nhuận hoặc trách nhiệm.
• Quản lý rủi ro kinh doanh: Khi tài sản chung được đưa vào kinh doanh, cả hai vợ chồng đều chịu trách nhiệm đối với các rủi ro phát sinh, như thua lỗ hoặc nợ kinh doanh. Theo Điều 37 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, nghĩa vụ phát sinh từ hoạt động kinh doanh hợp pháp của một bên sẽ được giải quyết bằng tài sản chung, trừ khi có thỏa thuận khác. Do đó, cần cân nhắc kỹ lưỡng và có kế hoạch quản lý rủi ro trước khi đưa tài sản vào kinh doanh.
• Lưu ý về tài sản bất động sản: Nếu tài sản chung là bất động sản, các giao dịch như chuyển nhượng, thế chấp, hoặc góp vốn phải tuân thủ Điều 167 Luật Đất đai 2024, bao gồm việc công chứng hoặc chứng thực. Thiếu các thủ tục này có thể dẫn đến giao dịch bị vô hiệu, gây thiệt hại lớn cho cả hai bên. Ngoài ra, cần kiểm tra kỹ tình trạng pháp lý của bất động sản để tránh tranh chấp về quyền sở hữu.
• Thỏa thuận phân chia tài sản trước khi kinh doanh: Trong một số trường hợp, vợ chồng có thể thỏa thuận phân chia tài sản chung trước khi đưa vào kinh doanh để giảm thiểu rủi ro tranh chấp. Theo Điều 38 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, việc phân chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân phải được lập thành văn bản và có thể công chứng để tăng tính pháp lý.

5. Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp liên quan đến quy định tài sản chung của vợ chồng đưa vào kinh doanh, cùng với câu trả lời chi tiết để làm rõ các vấn đề phổ biến.

Tài sản chung đưa vào kinh doanh mà không có sự đồng ý của vợ/chồng có hợp pháp không?

Theo Điều 36 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, việc định đoạt tài sản chung, bao gồm đưa vào kinh doanh, phải có sự đồng ý của cả hai vợ chồng. Nếu một bên tự ý sử dụng tài sản chung mà không có sự đồng ý, giao dịch đó có thể bị tuyên bố vô hiệu theo Điều 123 Bộ luật Dân sự 2015. Để tránh rủi ro, cần lập văn bản thỏa thuận và công chứng nếu tài sản có giá trị lớn.

Làm thế nào để phân chia lợi nhuận từ kinh doanh bằng tài sản chung?

Lợi nhuận từ kinh doanh bằng tài sản chung thuộc về cả hai vợ chồng, trừ khi có thỏa thuận khác. Theo Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, lợi tức phát sinh từ tài sản chung được coi là tài sản chung. Vợ chồng cần thỏa thuận rõ ràng về tỷ lệ phân chia lợi nhuận trong văn bản thỏa thuận trước khi kinh doanh để tránh tranh chấp.

Có cần công chứng khi đưa tài sản chung là bất động sản vào kinh doanh?

Theo Điều 167 Luật Đất đai 2024, các giao dịch liên quan đến bất động sản như chuyển nhượng, thế chấp, hoặc góp vốn phải được công chứng hoặc chứng thực. Việc công chứng không chỉ đảm bảo tính pháp lý mà còn giúp bảo vệ quyền lợi của cả hai bên trong trường hợp phát sinh tranh chấp.

Nếu kinh doanh thua lỗ, tài sản chung có bị ảnh hưởng không?

Theo Điều 37 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, các nghĩa vụ phát sinh từ hoạt động kinh doanh hợp pháp của một bên sẽ được giải quyết bằng tài sản chung, trừ khi có thỏa thuận khác. Nếu kinh doanh thua lỗ, tài sản chung có thể được sử dụng để bù đắp, do đó cần có kế hoạch quản lý rủi ro rõ ràng trước khi bắt đầu kinh doanh.

Làm thế nào để giải quyết tranh chấp về tài sản chung khi kinh doanh?

Nếu xảy ra tranh chấp, các bên có thể thương lượng hoặc hòa giải theo Điều 37 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014. Nếu không đạt được thỏa thuận, có thể khởi kiện ra tòa án để giải quyết. Tòa án sẽ xem xét tính hợp pháp của các giao dịch và thỏa thuận liên quan để đưa ra phán quyết công bằng.

>>>> Xem thêm bài viết: Hướng dẫn thủ tục đăng ký kết hôn mới và chi tiết nhất​

Tài sản chung của vợ chồng đưa vào kinh doanh là một quyết định quan trọng, đòi hỏi sự đồng thuận và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật để đảm bảo tính hợp pháp và bảo vệ quyền lợi của cả hai bên. Để được hỗ trợ chuyên sâu về thủ tục, hồ sơ, và tư vấn pháp lý chi tiết, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng để nhận giải pháp toàn diện, đảm bảo quyền lợi tối ưu cho bạn và gia đình.