Quy định về người làm chứng trong luật công chứng

Quy định về người làm chứng trong luật công chứng đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo tính hợp pháp và minh bạch của các giao dịch công chứng. Việc tuân thủ đúng các quy định này giúp bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia và giảm thiểu rủi ro pháp lý. Thủ tục công chứng ngày càng phổ biến trong đời sống kinh tế xã hội hiện nay. Cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu chi tiết để nắm rõ các yêu cầu pháp lý cần thiết.

Nội dung bài viết:

1. Quy định về người làm chứng trong luật công chứng

Theo Luật Công chứng 2024, người làm chứng là cá nhân tham gia vào quá trình công chứng nhằm xác nhận tính tự nguyện và năng lực hành vi dân sự của các bên. Luật Công chứng 2024 quy định rõ người làm chứng phải đáp ứng các tiêu chuẩn về độ tuổi, năng lực pháp luật và không thuộc diện bị cấm. Nghị định 168/2025/NĐ-CP bổ sung chi tiết về cách thức người làm chứng ký xác nhận vào văn bản công chứng.

Các quy định này nhằm đảm bảo mọi giao dịch được thực hiện trên cơ sở tự do ý chí và tuân thủ pháp luật. Người làm chứng không được có quan hệ huyết thống hoặc hôn nhân với các bên để tránh xung đột lợi ích. Việc lựa chọn người làm chứng cần tuân thủ nghiêm ngặt để văn bản công chứng có giá trị pháp lý cao nhất.

2. Điều kiện để trở thành người làm chứng

Người làm chứng phải đủ mười tám tuổi trở lên và có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo Luật Công chứng 2024. Nghị định 168/2025/NĐ-CP yêu cầu người làm chứng phải có khả năng nhận thức và thể hiện ý chí rõ ràng tại thời điểm tham gia. Cá nhân đang bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc đang chấp hành án phạt tù không được phép làm chứng.

Ngoài ra, người làm chứng cần hiểu biết cơ bản về nội dung giao dịch để có thể xác nhận tính tự nguyện của các bên. Luật Công chứng 2024 nhấn mạnh rằng người làm chứng phải ký trực tiếp vào văn bản công chứng và chịu trách nhiệm về lời khai của mình. Việc kiểm tra điều kiện này thường do công chứng viên thực hiện trước khi tiến hành thủ tục.

Xem thêm: Mẫu giấy xác nhận của người làm chứng việc sinh nở

3. Vai trò và trách nhiệm của người làm chứng

Người làm chứng có vai trò xác nhận sự tự nguyện và năng lực của các bên tham gia giao dịch công chứng theo Luật Công chứng 2024. Vai trò này giúp công chứng viên đánh giá tính hợp pháp của hợp đồng hoặc giao dịch. Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định người làm chứng phải có mặt trực tiếp và ký tên vào văn bản để chứng thực quá trình diễn ra.

Trách nhiệm của người làm chứng bao gồm việc khai báo trung thực về những gì họ quan sát được. Nếu người làm chứng cung cấp thông tin sai lệch, họ có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý theo quy định hiện hành. Luật Công chứng 2024 cũng yêu cầu người làm chứng không được tiết lộ thông tin về giao dịch sau khi công chứng hoàn tất trừ khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Xem thêm: Mẫu đơn đề nghị triệu tập người làm chứng

4. Các trường hợp không được làm chứng

Luật Công chứng 2024 cấm những người có quan hệ gia đình với các bên tham gia giao dịch trở thành người làm chứng. Nghị định 168/2025/NĐ-CP liệt kê rõ các trường hợp như người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc người có lợi ích trực tiếp trong giao dịch.

Công chứng viên có quyền từ chối nếu phát hiện người được đề cử không đáp ứng điều kiện. Việc vi phạm quy định này có thể dẫn đến văn bản công chứng bị vô hiệu. Luật Công chứng 2024 quy định rõ công chứng viên phải kiểm tra kỹ lưỡng trước khi chấp nhận người làm chứng. Các trường hợp ngoại lệ chỉ được áp dụng khi có sự đồng ý của tất cả các bên và được ghi nhận trong biên bản.

5. Câu hỏi thường gặp

Người làm chứng có được trả thù lao không?

Trả lời: Theo Luật Công chứng 2024 và Nghị định 168/2025/NĐ-CP, người làm chứng có thể nhận thù lao thỏa thuận với các bên nhưng không được vượt quá mức hợp lý. Thù lao này phải được ghi rõ trong văn bản công chứng để đảm bảo minh bạch. Công chứng viên có trách nhiệm kiểm soát để tránh phát sinh chi phí bất hợp lý.

Người làm chứng có thể từ chối ký không?

Trả lời: Người làm chứng có quyền từ chối nếu phát hiện giao dịch có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc ép buộc theo Luật Công chứng 2024. Nghị định 168/2025/NĐ-CP yêu cầu họ phải thông báo lý do cho công chứng viên. Việc từ chối cần được ghi nhận để bảo vệ quyền lợi của tất cả các bên.