ACC ĐÀ NẴNG

pháp nhân có quyền để lại di chúc là vấn đề pháp lý quan trọng mà nhiều tổ chức và cá nhân cần làm rõ khi xem xét quyền định đoạt tài sản. Việc xác định chủ thể có thể lập di chúc ảnh hưởng trực tiếp đến tính hợp pháp của văn bản định đoạt tài sản sau khi chết. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết chủ đề này cùng ACC Đà Nẵng.

1. Pháp nhân có quyền để lại di chúc hay không?

Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, chỉ cá nhân mới có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình sau khi chết. Pháp nhân là tổ chức được pháp luật công nhận tư cách pháp nhân, bao gồm doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức xã hội, nhưng không thuộc đối tượng được phép lập di chúc.

Di chúc được hiểu là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản cho người khác sau khi chết, do đó pháp nhân không thể thực hiện hành vi này. Nếu một pháp nhân cố gắng lập văn bản mang tính chất di chúc, văn bản đó sẽ không có giá trị pháp lý vì chủ thể không đủ năng lực chủ thể theo luật định. Việc này xuất phát từ bản chất của di chúc gắn liền với quyền nhân thân và sự chấm dứt tồn tại của cá nhân, trong khi pháp nhân chấm dứt hoạt động thông qua các thủ tục giải thể hoặc phá sản riêng biệt.

2. Năng lực lập di chúc của cá nhân theo Bộ luật Dân sự 2015

Bộ luật Dân sự 2015 quy định rõ người lập di chúc phải là cá nhân có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. Cụ thể, người từ đủ mười tám tuổi trở lên, không bị mất năng lực hành vi dân sự, không bị hạn chế năng lực hành vi dân sự và không bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự mới có quyền lập di chúc.

Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi có thể lập di chúc nếu được cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý. Những quy định này chỉ áp dụng cho cá nhân, không mở rộng cho pháp nhân. Pháp nhân hoạt động thông qua người đại diện theo pháp luật, nhưng người đại diện không thể nhân danh pháp nhân lập di chúc vì tài sản của pháp nhân thuộc sở hữu của tổ chức chứ không phải tài sản cá nhân. Do đó, pháp nhân có quyền để lại di chúc là điều không được pháp luật công nhận.

Xem thêm: Di chúc và tặng cho tài sản có gì khác nhau?

3. Sự khác biệt giữa cá nhân và pháp nhân trong việc định đoạt tài sản

Cá nhân có quyền sở hữu tài sản riêng và có thể tự do định đoạt tài sản đó thông qua di chúc hoặc thừa kế theo pháp luật. Ngược lại, pháp nhân sở hữu tài sản tập thể và việc định đoạt tài sản khi chấm dứt hoạt động phải tuân thủ quy trình giải thể, thanh lý tài sản theo quy định của pháp luật chuyên ngành.

Tài sản của pháp nhân sau khi giải thể được phân chia theo thứ tự ưu tiên thanh toán nợ, sau đó mới đến thành viên hoặc chủ sở hữu, chứ không theo hình thức di chúc. Sự khác biệt này xuất phát từ tính chất pháp lý: cá nhân có quyền nhân thân gắn liền với sự sống và cái chết, trong khi pháp nhân là thực thể pháp lý nhân tạo. Vì vậy, pháp nhân có quyền để lại di chúc không phù hợp với bản chất của cả hai loại chủ thể này.

Xem thêm: Thừa kế theo di chúc có thế vị không? Giải đáp

4. Hậu quả khi cố gắng lập di chúc nhân danh pháp nhân

Nếu một văn bản được lập với nội dung định đoạt tài sản của pháp nhân sau khi chấm dứt hoạt động, văn bản đó sẽ bị coi là vô hiệu. Người được chỉ định trong văn bản không có quyền yêu cầu thực hiện theo nội dung đó vì chủ thể lập văn bản không có năng lực.

Thay vào đó, tài sản của pháp nhân phải được xử lý theo quy định về giải thể hoặc phá sản. Việc cố tình lập văn bản như vậy có thể gây tranh chấp, làm chậm trễ quá trình thanh lý tài sản và ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên liên quan như chủ nợ, thành viên góp vốn. Các bên liên quan nên tuân thủ đúng quy định của Bộ luật Dân sự 2015 để tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.

5. Câu hỏi thường gặp

Pháp nhân có thể ủy quyền cho cá nhân lập di chúc thay mình không?

Trả lời: Theo Bộ luật Dân sự 2015, di chúc là hành vi cá nhân mang tính chất ý chí riêng, không thể ủy quyền. Pháp nhân không có quyền lập di chúc nên cũng không thể ủy quyền cho bất kỳ cá nhân nào thực hiện thay. Mọi văn bản được lập theo hình thức ủy quyền trong trường hợp này đều không có giá trị pháp lý về di chúc.

Tài sản của pháp nhân sau khi giải thể được phân chia như thế nào?

Trả lời: Tài sản của pháp nhân được thanh lý theo thứ tự ưu tiên thanh toán các khoản nợ, chi phí giải thể, sau đó phân chia cho chủ sở hữu hoặc thành viên theo tỷ lệ góp vốn hoặc quy định điều lệ. Quá trình này không liên quan đến di chúc mà thực hiện theo quy định pháp luật về giải thể tổ chức.

Người đại diện pháp nhân có thể lập di chúc cho tài sản cá nhân của mình không?

Trả lời: Người đại diện pháp nhân vẫn là cá nhân nên có quyền lập di chúc cho tài sản cá nhân của mình theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015. Tuy nhiên, họ không được nhân danh pháp nhân để định đoạt tài sản của tổ chức thông qua di chúc.

pháp nhân có quyền để lại di chúc là nội dung cần được hiểu rõ để tránh nhầm lẫn trong thực tiễn. Nếu bạn cần tư vấn chi tiết hơn về quyền thừa kế hoặc các vấn đề pháp lý liên quan, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng để được hỗ trợ kịp thời và chính xác.