ACC ĐÀ NẴNG

Xã Tiên Phước, một đơn vị hành chính mới thuộc huyện Tiên Phước cũ nay là phần của thành phố Đà Nẵng sau sáp nhập năm 2025, đang chứng kiến những chuyển biến mạnh mẽ từ một vùng nông thôn miền núi truyền thống thành khu vực phát triển bền vững với tiềm năng du lịch sinh thái và kinh tế xanh. Cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu thông tin chi tiết nhé!

1. Thay đổi hành chính và tổ chức bộ máy xã Tiên Phước

Xã Tiên Phước được thành lập trong bối cảnh tái cấu trúc hành chính của thành phố Đà Nẵng, hợp nhất với tỉnh Quảng Nam, nhằm tối ưu hóa quản lý và thúc đẩy phát triển bền vững.

• Quá trình sáp nhập: Theo Nghị quyết số 1659/NQ-UBTVQH15 (16/6/2025), xã Tiên Phước được hình thành từ việc sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của thị trấn Tiên Kỳ và các xã Tiên Mỹ, Tiên Phong, Tiên Thọ thành xã mới có tên gọi là xã Tiên Phước.
• Bối cảnh lịch sử: Các đơn vị tiền thân của xã Tiên Phước mang dấu ấn văn hóa sâu sắc, phản ánh lịch sử phong phú của vùng đất Quảng Nam – Đà Nẵng. Tiên Lãnh nổi tiếng với các làng nghề truyền thống như dệt thổ cẩm Xơ Đăng, trong khi Tiên An và Tiên Cảnh có truyền thống nông nghiệp sạch, đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao vào năm 2024. Khu vực này từng là trung tâm văn hóa dân tộc miền núi, với các lễ hội Cồng Chiêng và nhà rông đặc trưng, góp phần vào bản sắc văn hóa miền Trung. Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I diễn ra vào ngày 20/8/2025, với 85 đại biểu tham dự, đã cam kết xây dựng một xã nông thôn mới kiểu mẫu miền núi, tập trung vào phát triển bền vững và bảo tồn di sản. Sự sáp nhập không chỉ thống nhất quản lý mà còn giúp bảo vệ và phát huy giá trị văn hóa, như tổ chức các lễ hội dân gian và chương trình du lịch cộng đồng. Tuy nhiên, giai đoạn đầu sau sáp nhập cũng gặp thách thức như điều chỉnh biên chế hành chính và tích hợp hệ thống dữ liệu dân cư, nhưng chính quyền địa phương đã nhanh chóng ổn định bằng cách tổ chức các buổi họp dân và hỗ trợ cấp giấy tờ mới cho cư dân. Tổng thể, sự ra đời của xã Tiên Phước là minh chứng cho sự đổi mới trong quản lý nông thôn, kết nối giữa quá khứ lịch sử và tương lai phát triển, góp phần vào mục tiêu xây dựng Đà Nẵng thành trung tâm kinh tế – văn hóa của khu vực miền Trung.

2. Cải thiện hạ tầng và giao thông kết nối xã Tiên Phước

Xã Tiên Phước sở hữu vị trí chiến lược và địa hình đa dạng, từ vùng núi cao đến thung lũng, kết nối thuận tiện với trung tâm Đà Nẵng và các khu vực lân cận.

• Vị trí địa lý: Nằm ở phía tây thành phố Đà Nẵng mới, xã Tiên Phước giáp với các khu bảo tồn thiên nhiên về phía tây, huyện Hòa Vang về phía đông, và các xã thuộc Quảng Nam cũ về phía nam. Cách trung tâm Đà Nẵng khoảng 100 km, xã tiếp giáp rừng quốc gia Sông Thanh và suối Tiên, gần các tuyến giao thông huyết mạch như quốc lộ 14D và cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi. Diện tích khoảng 63 km², bao gồm các khu rừng nguyên sinh từ Tiên Lãnh và đồng bằng từ Tiên An – Tiên Cảnh. Sau sáp nhập, xã trở thành cầu nối quan trọng giữa Đà Nẵng và vùng cao Quảng Nam, với tiềm năng kết nối cao tốc Kam Lo – La Son, giúp rút ngắn thời gian di chuyển đến Hội An và các tỉnh lân cận. Ngoài ra, vị trí miền núi mở ra cơ hội phát triển du lịch sinh thái và nông nghiệp, với các tuyến đường thủy nội địa hỗ trợ vận chuyển nông sản.
• Cảnh quan tự nhiên: Khí hậu nhiệt đới gió mùa đặc trưng, với nhiệt độ trung bình 22-26°C và lượng mưa hàng năm khoảng 2.500 mm, tạo điều kiện lý tưởng cho nông nghiệp và du lịch sinh thái. Rừng quốc gia Sông Thanh với độ che phủ 76% là điểm nhấn, kết hợp với suối Tiên trong lành và thung lũng xanh mướt tại Tiên An. Sông Tiên cung cấp nguồn nước dồi dào cho tưới tiêu và nuôi trồng thủy sản, nhưng cũng đối mặt với rủi ro sạt lở. Để khắc phục, dự án kè sông Tiên với kinh phí 45 tỷ đồng (hoàn thành năm 2025) đã được triển khai, tạo cảnh quan nông thôn xanh và chống xói mòn, đồng thời hỗ trợ du lịch sinh thái. Dự án này không chỉ bảo vệ cư dân mà còn tạo các khu vực vui chơi cộng đồng như công viên ven suối và lối đi bộ, góp phần cải thiện môi trường sống. Tổng thể, cảnh quan tự nhiên của Tiên Phước là sự hòa quyện giữa rừng, suối và thung lũng, cung cấp nền tảng cho phát triển bền vững, với trọng tâm là bảo tồn hệ sinh thái và thích ứng biến đổi khí hậu.

3. Thay đổi xã hội và bảo tồn văn hóa dân tộc xã Tiên Phước

Xã Tiên Phước có dân số đa dạng và gắn kết, với sự giao thoa giữa cộng đồng dân tộc thiểu số và người Kinh, chú trọng phát triển giáo dục, y tế và bảo tồn văn hóa.

• Quy mô dân số: Dân số ước tính 13.500-14.000 người, với mật độ 214-222 người/km², lực lượng lao động từ 18-60 tuổi chiếm 62%, chủ yếu là người Kinh (70%), Xơ Đăng (20%) và Cơ Tu (10%). Tỷ lệ đô thị hóa thấp, chỉ khoảng 20%, do đặc thù vùng miền núi, nhưng dòng di cư từ các khu vực lân cận vào làm việc tại nông nghiệp và du lịch đang tăng. Cấu trúc dân cư trẻ trung, với tỷ lệ trẻ em dưới 15 tuổi khoảng 25% và người cao tuổi 10%, tạo tiềm năng nguồn nhân lực chất lượng cao cho phát triển kinh tế.
• Đời sống xã hội: Hệ thống giáo dục được nâng cấp, với 80% trường học đạt chuẩn quốc gia, bao gồm các trường tiểu học và THCS hiện đại tại các khu dân cư mới. Trạm y tế xã được trang bị thiết bị tiên tiến, tổ chức khám chữa bệnh miễn phí cho hộ nghèo và gia đình chính sách, đặc biệt sau sáp nhập để đảm bảo tiếp cận y tế bình đẳng. Văn hóa địa phương được bảo tồn qua lễ hội Cồng Chiêng và điệu múa Xơ Đăng, thu hút du khách và củng cố bản sắc cộng đồng. Tuy nhiên, chênh lệch thu nhập giữa khu vực trung tâm xã và các thôn xa vẫn tồn tại, đòi hỏi các chương trình hỗ trợ như đào tạo nghề và xóa đói giảm nghèo. Chính quyền xã đã triển khai mô hình “xã xanh – sạch – đẹp” và các hoạt động cộng đồng, như hội thao và lễ hội văn hóa, để tăng cường sự gắn kết. Công an xã cũng đóng vai trò quan trọng trong duy trì an ninh, với các chiến dịch phòng chống tội phạm và hỗ trợ cư dân mới. Tổng thể, đời sống xã hội tại Tiên Phước đang hướng tới sự cân bằng, với trọng tâm nâng cao chất lượng cuộc sống và hòa nhập cộng đồng sau sáp nhập.

4. Chuyển dịch kinh tế và phát triển nông nghiệp

Kinh tế xã Tiên Phước chuyển dịch từ nông nghiệp truyền thống sang kinh tế xanh, với tốc độ tăng trưởng nhanh, thu hút đầu tư vào du lịch và nông nghiệp hữu cơ.

• Cơ cấu kinh tế: GRDP dự kiến tăng 9,5%/năm giai đoạn 2025-2030, với thu ngân sách 2020-2025 đạt 19,5 tỷ đồng. Cơ cấu chủ yếu là nông nghiệp sạch (60%) và du lịch – dịch vụ (30%), với sản phẩm OCOP như cà phê Arabica, mật ong rừng và dệt thổ cẩm đạt giá trị 60 triệu đồng/ha/năm. Khu công nghiệp nhẹ tại Tiên An đang thu hút doanh nghiệp, tạo việc làm cho hàng trăm lao động, trong khi nông nghiệp hữu cơ phát triển nhờ quỹ đất rộng.
• Tiềm năng đầu tư: Quỹ đất từ Tiên Lãnh và Tiên Cảnh thu hút khu công nghiệp công nghệ cao và du lịch sinh thái. Du lịch cộng đồng và trekking suối Tiên tạo động lực, với các dự án như khu du lịch sinh thái ven sông. Vị trí chiến lược gần cao tốc hỗ trợ logistics, thu hút FDI vào nông nghiệp và dịch vụ.

>>>> Xem thêm bài viết: 94 xã, phường mới của Đà Nẵng sau sáp nhập

Xã Tiên Phước sau sáp nhập là minh chứng cho sự thay đổi tích cực, từ vùng sâu thành khu vực phát triển bền vững. Với hạ tầng mới, kinh tế xanh và văn hóa dân tộc được bảo tồn, xã này góp phần vào bức tranh siêu đô thị Đà Nẵng. Đồng hành cùng ACC Đà Nẵng để khám phá thêm nhiều thông tin giá trị.