ACC ĐÀ NẴNG

Người thân có được làm chứng là vấn đề pháp lý quan trọng mà nhiều người dân thường gặp phải khi tham gia tố tụng. Việc xác định đúng đối tượng làm chứng giúp đảm bảo tính hợp pháp của chứng cứ và bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan. Hiểu rõ quy định này góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết vụ việc. Cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu chi tiết.

1. Người thân có được làm chứng không?

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi 2021), người thân thích của bị can, bị cáo hoặc đương sự có thể được mời làm chứng nếu họ có thông tin liên quan đến vụ án. Tuy nhiên, pháp luật quy định rõ họ có quyền từ chối khai báo trong một số trường hợp cụ thể nhằm bảo vệ mối quan hệ gia đình.

Trong Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, người thân cũng được công nhận là người làm chứng khi có đủ điều kiện về năng lực hành vi dân sự và không thuộc trường hợp phải từ chối. Tương tự, Luật Tố tụng hành chính 2015 cho phép người thân tham gia với vai trò làm chứng nếu họ nắm giữ thông tin về quyết định hành chính bị khiếu kiện. Việc này đảm bảo tính khách quan của quá trình thu thập chứng cứ mà vẫn tôn trọng quyền của cá nhân.

2. Quy định về người làm chứng trong tố tụng hình sự

Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi 2021) xác định người làm chứng là cá nhân biết các tình tiết liên quan đến vụ án hình sự. Người thân của bị can, bị cáo được phép làm chứng nhưng phải tuân thủ nguyên tắc tự nguyện và có quyền từ chối khai báo nếu việc khai báo có thể gây bất lợi cho người thân. Cơ quan tiến hành tố tụng có trách nhiệm giải thích quyền này trước khi lấy lời khai.

Trong thực tiễn, việc mời người thân làm chứng thường xảy ra ở các vụ án về tài sản hoặc tranh chấp gia đình, nơi họ có thể cung cấp thông tin trực tiếp về hành vi phạm tội. Pháp luật cũng quy định rõ trách nhiệm của người làm chứng là phải khai báo trung thực, nếu cố tình khai man sẽ bị xử lý theo quy định.

Xem thêm: Cách ly người làm chứng trong trường hợp nào?

3. Quy định về người làm chứng trong tố tụng dân sự và hành chính

Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định người làm chứng là người biết các tình tiết liên quan đến vụ việc dân sự và có thể cung cấp thông tin cho tòa án. Người thân của đương sự được phép làm chứng miễn là họ không thuộc diện phải từ chối theo luật định, ví dụ như trường hợp họ là người giám hộ hoặc có quyền lợi liên quan trực tiếp. Tương tự, Luật Tố tụng hành chính 2015 cho phép người thân làm chứng trong các vụ khiếu kiện quyết định hành chính, với điều kiện họ cung cấp được chứng cứ có giá trị. Cả hai văn bản này đều nhấn mạnh nghĩa vụ khai báo trung thực của người làm chứng và quyền được bảo vệ khi tham gia tố tụng. Việc áp dụng thống nhất giúp đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong giải quyết tranh chấp.

Xem thêm: Vai trò tòa án trong tố tụng tranh tụng chi tiết

4. Quyền và nghĩa vụ của người làm chứng là người thân

Người làm chứng là người thân được pháp luật bảo vệ quyền lợi khi tham gia tố tụng theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi 2021), Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và Luật Tố tụng hành chính 2015. Họ có quyền từ chối khai báo trong trường hợp việc khai báo có thể gây thiệt hại cho chính mình hoặc người thân.

Đồng thời, họ có nghĩa vụ có mặt theo giấy triệu tập, khai báo trung thực và chịu trách nhiệm về lời khai của mình. Trong trường hợp người thân làm chứng, cơ quan tố tụng phải áp dụng biện pháp bảo vệ để tránh ảnh hưởng đến mối quan hệ gia đình. Việc thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ này góp phần nâng cao chất lượng chứng cứ thu thập được.

5. Câu hỏi thường gặp

Người thân có được làm chứng trong vụ án hình sự không?

Trả lời: Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi 2021), người thân được phép làm chứng nếu họ nắm giữ thông tin liên quan. Tuy nhiên, họ có quyền từ chối khai báo khi việc khai báo có thể gây bất lợi cho người thân. Cơ quan tố tụng phải giải thích rõ quyền này trước khi lấy lời khai để đảm bảo tính tự nguyện.

Người thân có nghĩa vụ khai báo trung thực không?

Trả lời: Cả Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và Luật Tố tụng hành chính 2015 đều quy định người làm chứng, bao gồm người thân, phải khai báo trung thực. Việc khai man có thể bị xử lý theo quy định pháp luật. Nghĩa vụ này nhằm đảm bảo tính khách quan của chứng cứ trong quá trình tố tụng.

Người thân có được từ chối làm chứng không?

Trả lời: Pháp luật cho phép người thân từ chối làm chứng trong các trường hợp cụ thể được quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi 2021), Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và Luật Tố tụng hành chính 2015. Quyền này được áp dụng khi việc khai báo có thể gây thiệt hại cho mối quan hệ gia đình hoặc chính bản thân họ.

người thân có được làm chứng là vấn đề cần được xem xét kỹ lưỡng để đảm bảo tính hợp pháp của chứng cứ. Nếu bạn đang gặp vướng mắc liên quan, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ giải quyết kịp thời.