Ngoại tình có được đơn phương ly hôn không là một câu hỏi phổ biến mà nhiều cặp vợ chồng gặp phải khi hôn nhân rơi vào khủng hoảng. Trong bối cảnh xã hội hiện đại, hành vi ngoại tình không chỉ gây tổn thương tinh thần mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự bền vững của mối quan hệ, khiến việc chấm dứt hôn nhân trở thành lựa chọn cần thiết. Cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu rõ hơn để có hướng xử lý phù hợp.

1. Nếu ngoại tình có được đơn phương ly hôn không?
Theo khoản 1 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, vợ hoặc chồng đều có quyền tự mình yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn mà không phụ thuộc vào sự đồng ý của người còn lại. Đây là quyền nhân thân cơ bản, nhằm bảo đảm quyền tự do hôn nhân và bảo vệ lợi ích hợp pháp của mỗi bên khi đời sống hôn nhân không còn đạt được mục đích ban đầu. Tuy nhiên, việc thực hiện quyền này phải tuân theo các điều kiện luật định, không phải mọi yêu cầu ly hôn đơn phương đều được Tòa án chấp nhận.
Theo khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, yếu tố quyết định để Tòa án cho ly hôn không chỉ là hành vi vi phạm, mà còn là hậu quả của hành vi đó đối với đời sống hôn nhân. Ngoại tình chỉ được coi là căn cứ ly hôn khi làm cho quan hệ vợ chồng lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài và mục đích của hôn nhân không đạt được. Việc đánh giá tình trạng hôn nhân trầm trọng được Tòa án xem xét tổng thể thông qua mâu thuẫn kéo dài, sự mất niềm tin, việc ly thân, cũng như khả năng hàn gắn thực tế giữa các bên.
Từ các quy định pháp luật hiện hành có thể khẳng định rằng ngoại tình không đương nhiên dẫn đến việc Tòa án cho ly hôn, nhưng là một trong những căn cứ quan trọng và phổ biến nhất để chứng minh hôn nhân đã rơi vào tình trạng trầm trọng. Nếu người yêu cầu ly hôn chứng minh được hành vi ngoại tình và hậu quả của hành vi đó đối với đời sống hôn nhân, Tòa án có cơ sở pháp lý để chấp nhận yêu cầu ly hôn đơn phương.
2. Điều kiện pháp lý để yêu cầu ly hôn đơn phương do ngoại tình
Pháp luật Việt Nam không xây dựng khái niệm pháp lý riêng về ngoại tình, nhưng thông qua khoản 2 Điều 5 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, có thể hiểu rằng hành vi ngoại tình mang tính pháp lý nghiêm trọng nhất là việc người đang có vợ hoặc chồng chung sống như vợ chồng với người khác.
- Yêu cầu chứng minh hành vi ngoại tình trong tố tụng dân sự
Theo nguyên tắc chung của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, người yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình phải có nghĩa vụ chứng minh. Trong vụ án ly hôn đơn phương, người khởi kiện phải cung cấp chứng cứ chứng minh việc người kia có hành vi ngoại tình. Chứng cứ phải được thu thập hợp pháp, có nguồn gốc rõ ràng và có giá trị chứng minh trong quá trình tố tụng. Việc không chứng minh được hành vi ngoại tình không làm mất quyền yêu cầu ly hôn, nhưng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc đánh giá lỗi và căn cứ ly hôn của Tòa án.
- Điều kiện về hậu quả pháp lý của hành vi ngoại tình đối với hôn nhân
Ngoại tình chỉ là điều kiện cần, chưa phải là điều kiện đủ để Tòa án cho ly hôn đơn phương. Điều kiện đủ là hành vi đó phải dẫn đến hậu quả làm cho đời sống hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng theo tinh thần Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Trong thực tiễn, hậu quả này thường được thể hiện qua việc vợ chồng thường xuyên mâu thuẫn, không còn quan tâm chăm sóc nhau, đã ly thân trong thời gian dài hoặc hoàn toàn mất khả năng hàn gắn.
- Yếu tố thái độ và khả năng khắc phục của người ngoại tình
Tòa án không chỉ xem xét hành vi đã xảy ra mà còn đánh giá thái độ của người có hành vi ngoại tình. Trường hợp người vi phạm thành khẩn nhận lỗi, chấm dứt quan hệ ngoài hôn nhân và có thiện chí hàn gắn, Tòa án có thể cho rằng mâu thuẫn chưa đến mức trầm trọng. Ngược lại, nếu người ngoại tình cố tình che giấu, tiếp tục duy trì quan hệ trái pháp luật hoặc thờ ơ với đời sống gia đình, đây sẽ là căn cứ quan trọng để chấp nhận yêu cầu ly hôn đơn phương.
Xem thêm: 1Mẫu đơn thuận tình ly hôn vắng mặt chi tiết2>Mẫu đơn thuận tình ly hôn vắng mặt chi tiết
Xem thêm: Thủ tục rút đơn ly hôn thuận tình cần những gì?
3. Thủ tục nộp đơn ly hôn đơn phương khi phát hiện ngoại tình
Khi phát hiện bên kia có hành vi ngoại tình, người bị xâm phạm quyền và nghĩa vụ vợ chồng có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn đơn phương. Thủ tục tố tụng trong trường hợp này được thực hiện theo trình tự chung của Bộ luật Tố tụng dân sự, với các bước cơ bản sau đây:
Bước 1: Xác định căn cứ pháp lý và quyền khởi kiện
Người yêu cầu cần xác định quyền khởi kiện theo khoản 1 Điều 51 và căn cứ ly hôn theo Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Hành vi ngoại tình được xem là vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ chung thủy nếu làm hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài.
Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện ly hôn đơn phương
Hồ sơ gồm đơn khởi kiện theo Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, giấy đăng ký kết hôn, giấy tờ nhân thân và tài liệu chứng minh hành vi ngoại tình, tình trạng hôn nhân trầm trọng. Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ giúp Tòa án có cơ sở xem xét thụ lý vụ án.
Bước 3: Nộp hồ sơ và xác định thẩm quyền của Tòa án
Người khởi kiện nộp hồ sơ tại Tòa án nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc theo Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Sau khi hồ sơ hợp lệ và người khởi kiện nộp tạm ứng án phí, Tòa án ra thông báo thụ lý vụ án.
Bước 4: Hòa giải và chuẩn bị xét xử
Sau khi thụ lý, Tòa án tiến hành hòa giải để các bên tự thỏa thuận. Trường hợp hòa giải không thành do mâu thuẫn trầm trọng hoặc một bên không còn thiện chí hàn gắn, Tòa án lập biên bản hòa giải không thành và chuyển sang giai đoạn xét xử.
Bước 5: Xét xử và ra bản án ly hôn
Tòa án xem xét chứng cứ, đánh giá hành vi ngoại tình theo Điều 19 và Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 để quyết định cho ly hôn, đồng thời giải quyết các vấn đề về con chung, tài sản chung và nghĩa vụ của các bên. Bản án có hiệu lực nếu không có kháng cáo, kháng nghị trong thời hạn luật định.
Xem thêm: 1Ly thân rồi có thể quay lại sống với nhau không? chi tiết2>Ly thân rồi có thể quay lại sống với nhau không? chi tiết
Xem thêm: Ly thân là gì? Các vẫn đề pháp lý liên quan
4. Hậu quả pháp lý của ngoại tình đối với ly hôn và gia đình
Ngoại tình không chỉ là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến đổ vỡ hôn nhân mà còn kéo theo nhiều hậu quả pháp lý trong việc chấm dứt quan hệ vợ chồng, chia tài sản và giải quyết quyền, nghĩa vụ đối với con chung. Những hậu quả này được Tòa án xem xét toàn diện khi giải quyết vụ án ly hôn.
- Ảnh hưởng của ngoại tình đến việc chấm dứt quan hệ hôn nhân
Ngoại tình là căn cứ quan trọng để xác định lỗi vi phạm nghĩa vụ chung thủy theo Điều 19 và Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Khi hành vi này làm hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, Tòa án có cơ sở chấp nhận yêu cầu ly hôn đơn phương và coi đây là nguyên nhân chính dẫn đến việc chấm dứt hôn nhân.
- Tác động của ngoại tình đối với việc chia tài sản chung
Theo khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, lỗi của mỗi bên là yếu tố được xem xét khi chia tài sản. Bên có hành vi ngoại tình nghiêm trọng có thể được chia phần tài sản ít hơn nhằm bảo đảm công bằng, nhưng việc này không mang tính trừng phạt mà phản ánh mức độ trách nhiệm của mỗi bên.
- Ảnh hưởng của ngoại tình đến quyền và nghĩa vụ đối với con chung
Ngoại tình không làm mất quyền làm cha, mẹ, nhưng nếu hành vi này ảnh hưởng xấu đến môi trường sống và sự phát triển của con thì được coi là yếu tố bất lợi khi quyết định người trực tiếp nuôi con theo Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.
- Khả năng phát sinh trách nhiệm pháp lý khác từ hành vi ngoại tình
Trong trường hợp chung sống như vợ chồng với người khác và gây hậu quả nghiêm trọng, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 182 Bộ luật Hình sự 2015. Việc xử lý này độc lập với thủ tục ly hôn nhưng phản ánh mức độ vi phạm nghĩa vụ hôn nhân.
5. Câu hỏi thường gặp
Chỉ có quan hệ tình cảm, chưa chung sống như vợ chồng có được coi là ngoại tình để ly hôn không?
Về mặt pháp lý, Luật Hôn nhân và gia đình 2014 không yêu cầu hành vi ngoại tình phải đạt đến mức chung sống như vợ chồng thì mới được xem xét khi giải quyết ly hôn. Việc duy trì quan hệ tình cảm, quan hệ thân mật với người khác ngoài hôn nhân đã là hành vi vi phạm nghĩa vụ chung thủy theo Điều 19 Luật này.
Không có chứng cứ rõ ràng về ngoại tình thì Tòa án có giải quyết ly hôn đơn phương không?
Người yêu cầu ly hôn đơn phương không bắt buộc phải chứng minh được hành vi ngoại tình thì mới được ly hôn. Theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, nghĩa vụ chứng minh đặt ra nhằm làm rõ căn cứ ly hôn và lỗi của các bên. Nếu không có chứng cứ về ngoại tình, Tòa án vẫn có thể giải quyết ly hôn trên cơ sở các căn cứ khác như mâu thuẫn kéo dài, ly thân, đời sống chung không còn tồn tại.
Ngoại tình có làm mất quyền nuôi con khi ly hôn không?
Pháp luật hôn nhân và gia đình không quy định người ngoại tình đương nhiên mất quyền nuôi con. Theo Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, việc giao con cho ai trực tiếp nuôi dưỡng phải căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con.
Ngoại tình có được đơn phương ly hôn không là quyền hợp pháp được pháp luật bảo vệ, giúp các bên chấm dứt hôn nhân một cách công bằng khi mối quan hệ không thể cứu vãn. Việc hiểu rõ quy định từ Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 và Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 sẽ hỗ trợ bạn xử lý hiệu quả, tránh những sai lầm không đáng có. Nếu đang gặp phải tình huống này, hãy chuẩn bị bằng chứng kỹ lưỡng và tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên nghiệp. Để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ thủ tục, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng ngay hôm nay, nơi đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm sẽ đồng hành cùng bạn.
Để lại một bình luận