Neo đơn là gì? Neo đơn là cách gọi phổ biến để chỉ tình trạng một người hoặc hộ gia đình không có hoặc thiếu người thân trực tiếp chăm sóc, phụng dưỡng hoặc hỗ trợ trong cuộc sống. Trong một số trường hợp, hoàn cảnh neo đơn là căn cứ để cơ quan có thẩm quyền xem xét áp dụng các chính sách bảo trợ xã hội theo quy định của pháp luật. Vậy neo đơn là gì, người neo đơn được hiểu như thế nào và có những chính sách hỗ trợ nào? Hãy cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
1. Neo đơn là gì?
Neo đơn là cách gọi phổ biến để chỉ tình trạng một người không có hoặc không còn người thân trực tiếp chăm sóc, phụng dưỡng hoặc hỗ trợ trong cuộc sống. Thuật ngữ này thường được sử dụng để nói về người cao tuổi sống cô đơn, không có người có nghĩa vụ và quyền phụng dưỡng hoặc có nhưng người đó không có điều kiện thực hiện nghĩa vụ theo quy định của pháp luật. Mặc dù “neo đơn” không phải là khái niệm được định nghĩa riêng trong văn bản pháp luật, nhưng đây là thuật ngữ thường gặp trong lĩnh vực an sinh xã hội và bảo trợ xã hội.
Theo Luật Người cao tuổi năm 2009, người cao tuổi là công dân Việt Nam từ đủ 60 tuổi trở lên. Đối với người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn, đặc biệt là người sống cô đơn, không nơi nương tựa, Nhà nước có nhiều chính sách hỗ trợ nhằm bảo đảm điều kiện sống, chăm sóc sức khỏe và tiếp cận các dịch vụ an sinh xã hội. Việc hiểu đúng khái niệm người cao tuổi neo đơn giúp xác định đúng đối tượng được xem xét hưởng chính sách hỗ trợ theo quy định của pháp luật.
2. Điều kiện để được công nhận là người cao tuổi neo đơn
Không phải mọi người cao tuổi sống một mình đều được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng. Việc xem xét hỗ trợ phải căn cứ vào Luật Người cao tuổi năm 2009 và Nghị định số 20/2021/NĐ-CP của Chính phủ về chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội.
Theo quy định hiện hành, người cao tuổi thuộc diện hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng phải đáp ứng các điều kiện theo từng nhóm đối tượng được quy định tại Điều 5 Nghị định 20/2021/NĐ-CP. Trong đó có trường hợp người cao tuổi thuộc hộ nghèo, không có người có nghĩa vụ và quyền phụng dưỡng hoặc có nhưng người đó đang hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng, hoặc người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên, từ đủ 80 tuổi trở lên thuộc các trường hợp được pháp luật quy định. Tùy từng hoàn cảnh cụ thể, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét hồ sơ và quyết định việc hưởng chính sách bảo trợ xã hội theo quy định.
3. Quyền lợi và chính sách hỗ trợ dành cho người cao tuổi neo đơn
Người cao tuổi thuộc diện đủ điều kiện hưởng chính sách bảo trợ xã hội được Nhà nước bảo đảm nhiều quyền lợi nhằm ổn định cuộc sống và bảo vệ sức khỏe. Theo Luật Người cao tuổi năm 2009 và Nghị định 20/2021/NĐ-CP, người cao tuổi đủ điều kiện có thể được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng, được cấp thẻ bảo hiểm y tế, hỗ trợ chi phí mai táng khi qua đời và được tạo điều kiện tiếp cận các dịch vụ chăm sóc tại cộng đồng hoặc cơ sở trợ giúp xã hội theo quy định.
Ngoài các chính sách hỗ trợ bằng tiền, người cao tuổi neo đơn còn được quan tâm trong công tác chăm sóc sức khỏe, khám chữa bệnh, hỗ trợ về đời sống tinh thần và tham gia các hoạt động xã hội phù hợp với điều kiện thực tế. Tùy từng địa phương, người cao tuổi có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn còn có thể được hưởng thêm các chương trình hỗ trợ về nhà ở, chăm sóc tại cộng đồng hoặc các chính sách an sinh xã hội khác theo quy định của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.
Xem thêm tại đây: Gia đình neo đơn là gì? Giải thích dễ hiểu và ví dụ thực tế
4. Vai trò của gia đình và cộng đồng trong việc hỗ trợ người cao tuổi neo đơn
Gia đình là chủ thể có vai trò quan trọng trong việc chăm sóc, phụng dưỡng và bảo đảm đời sống của người cao tuổi. Theo Luật Người cao tuổi năm 2009, con cháu và người có nghĩa vụ phụng dưỡng có trách nhiệm quan tâm, chăm sóc cả về vật chất lẫn tinh thần, giúp người cao tuổi có điều kiện sinh hoạt ổn định và được hưởng các quyền lợi theo quy định của pháp luật. Đối với người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn hoặc sống cô đơn, gia đình cũng là cầu nối để thực hiện các thủ tục đề nghị hưởng chính sách bảo trợ xã hội khi đủ điều kiện.
Bên cạnh gia đình, chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị – xã hội và cộng đồng dân cư cũng có trách nhiệm tham gia chăm sóc, giúp đỡ người cao tuổi theo quy định của pháp luật. Thông qua các hoạt động thăm hỏi, hỗ trợ đời sống, chăm sóc sức khỏe và tuyên truyền chính sách an sinh xã hội, cộng đồng góp phần giúp người cao tuổi neo đơn ổn định cuộc sống, giảm bớt khó khăn và nâng cao chất lượng cuộc sống.
5. Câu hỏi thường gặp
Người cao tuổi neo đơn có được hỗ trợ nhà ở không?
Pháp luật hiện hành không quy định riêng chính sách hỗ trợ nhà ở dành cho người cao tuổi neo đơn theo Luật Người cao tuổi hoặc Nghị định 20/2021/NĐ-CP. Tuy nhiên, nếu thuộc các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở theo quy định của pháp luật hoặc theo chương trình hỗ trợ của địa phương, người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn vẫn có thể được xem xét hỗ trợ theo từng trường hợp cụ thể.
Mức trợ cấp hằng tháng của người cao tuổi neo đơn là bao nhiêu?
Người cao tuổi đủ điều kiện hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng sẽ được áp dụng mức trợ cấp theo quy định tại Nghị định 20/2021/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung (nếu có). Mức hưởng được xác định trên cơ sở mức chuẩn trợ giúp xã hội nhân với hệ số tương ứng của từng nhóm đối tượng. Ngoài khoản trợ cấp từ ngân sách trung ương, một số địa phương có thể ban hành chính sách hỗ trợ thêm tùy theo điều kiện ngân sách.
Làm thế nào để đề nghị hưởng chính sách trợ giúp xã hội đối với người cao tuổi?
Người cao tuổi hoặc người thân có thể nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ giúp xã hội tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú theo trình tự, thủ tục được quy định tại Nghị định 20/2021/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn thi hành. Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét, xác minh điều kiện và quyết định việc hưởng trợ cấp xã hội nếu người cao tuổi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Người cao tuổi neo đơn có được cấp thẻ bảo hiểm y tế không?
Có. Người cao tuổi thuộc đối tượng hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng theo quy định của pháp luật về bảo trợ xã hội được Nhà nước cấp thẻ bảo hiểm y tế. Nhờ đó, người cao tuổi được hưởng quyền lợi khám, chữa bệnh theo phạm vi và mức hưởng của pháp luật về bảo hiểm y tế, góp phần giảm bớt gánh nặng chi phí chăm sóc sức khỏe.
Người cao tuổi sống một mình có được coi là người cao tuổi neo đơn không?
Không phải mọi trường hợp người cao tuổi sống một mình đều được xem là đối tượng hưởng chính sách bảo trợ xã hội. Việc được hưởng trợ cấp còn phụ thuộc vào các điều kiện cụ thể theo Luật Người cao tuổi năm 2009, Nghị định 20/2021/NĐ-CP và các quy định pháp luật có liên quan. Cơ quan có thẩm quyền sẽ căn cứ vào hoàn cảnh thực tế và hồ sơ của từng trường hợp để xem xét, quyết định.
Trên đây là những thông tin giúp bạn hiểu rõ neo đơn là gì, điều kiện để người cao tuổi được hưởng chính sách bảo trợ xã hội cũng như các quyền lợi theo quy định của pháp luật hiện hành. Việc nắm rõ các quy định này sẽ giúp người cao tuổi và gia đình bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, đồng thời thực hiện đúng trình tự, thủ tục khi đề nghị hưởng chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Nếu cần tư vấn về chính sách trợ giúp xã hội, quyền lợi của người cao tuổi hoặc hỗ trợ thực hiện các thủ tục pháp lý có liên quan, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng để được đội ngũ chuyên viên hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.
Để lại một bình luận