Thủ tục xét miễn giảm nghĩa vụ thi hành án dân sự


Miễn giảm nghĩa vụ thi hành án dân sự là cơ chế pháp lý nhân đạo, cho phép người phải thi hành án được xem xét giảm bớt hoặc miễn toàn bộ nghĩa vụ khi đáp ứng các điều kiện luật định. Thủ tục này mang ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm tính khả thi của bản án, đồng thời thể hiện chính sách khoan hồng của Nhà nước. Để thực hiện đúng quy định, người yêu cầu cần nắm rõ trình tự, hồ sơ và thẩm quyền giải quyết, cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Thủ tục xét miễn giảm nghĩa vụ thi hành án dân sự
Thủ tục xét miễn giảm nghĩa vụ thi hành án dân sự

1. Thủ tục xét miễn giảm nghĩa vụ thi hành án dân sự

Thủ tục xét miễn giảm nghĩa vụ thi hành án dân sự được thực hiện theo trình tự chặt chẽ, bắt đầu từ việc người phải thi hành án hoặc người đại diện hợp pháp nộp đơn yêu cầu đến cơ quan có thẩm quyền. Trình tự thủ tục được thực hiện qua các bước cụ thể như sau:

Bước 1: Nộp đơn yêu cầu xét miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án

Người phải thi hành án hoặc người đại diện hợp pháp của họ nộp đơn yêu cầu xét miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án đến cơ quan thi hành án dân sự đang trực tiếp tổ chức thi hành vụ việc. Đơn phải nêu rõ lý do, căn cứ đề nghị miễn, giảm và kèm theo các tài liệu chứng minh điều kiện được xét miễn, giảm theo quy định.

Bước 2: Cơ quan thi hành án dân sự thẩm định hồ sơ

Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đơn hợp lệ, cơ quan thi hành án dân sự có trách nhiệm kiểm tra, xác minh các thông tin trong đơn và tài liệu kèm theo. Việc xác minh bao gồm tình trạng tài sản, thu nhập, điều kiện kinh tế của người phải thi hành án và các tình tiết khác liên quan đến căn cứ miễn, giảm.

Bước 3: Lập hồ sơ đề nghị xét miễn, giảm

Sau khi thẩm định, nếu xét thấy đủ điều kiện, cơ quan thi hành án dân sự lập hồ sơ đề nghị xét miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án. Hồ sơ bao gồm đơn yêu cầu, biên bản xác minh, ý kiến của Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp và các tài liệu liên quan khác.

Bước 4: Cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định

Hồ sơ được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền quyết định miễn, giảm. Thẩm quyền quyết định được phân cấp theo giá trị khoản nghĩa vụ phải thi hành và tính chất vụ việc, bao gồm Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự cấp tỉnh, Bộ trưởng Bộ Tư pháp hoặc Chính phủ tùy từng trường hợp cụ thể.

Bước 5: Thông báo kết quả

Quyết định miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án được gửi cho người phải thi hành án, người được thi hành án (nếu có), Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp và cơ quan thi hành án dân sự liên quan. Thời gian giải quyết toàn bộ thủ tục thường không quá 30 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, trừ trường hợp cần xác minh phức tạp.

2. Căn cứ xét miễn giảm nghĩa vụ thi hành án dân sự

Việc xét miễn giảm nghĩa vụ thi hành án dân sự chỉ được thực hiện khi người phải thi hành án thuộc một trong các trường hợp được quy định cụ thể. Các căn cứ này được xây dựng nhằm bảo đảm tính công bằng, tránh lạm dụng chính sách và chỉ áp dụng cho những đối tượng thực sự không còn khả năng thực hiện nghĩa vụ.

Người phải thi hành án có thể được xét miễn, giảm khi thuộc các trường hợp sau:

  • Bị mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh nan y đang điều trị kéo dài, không còn khả năng lao động và không có tài sản để thi hành án.
  • Là người đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng, không có tài sản riêng có giá trị để bảo đảm thi hành nghĩa vụ.
  • Gặp thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, tai nạn hoặc sự kiện bất khả kháng khác dẫn đến mất toàn bộ hoặc phần lớn tài sản, không thể tiếp tục thực hiện nghĩa vụ.
  • Đã thi hành được một phần nghĩa vụ nhưng phần còn lại không còn khả năng thực hiện do hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn kéo dài.
  • Thuộc trường hợp khác theo quy định của Chính phủ tại Nghị định 152/2026/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Thi hành án dân sự 2025.

Mức miễn, giảm được xác định dựa trên tỷ lệ phần trăm của khoản nghĩa vụ còn lại, tương ứng với mức độ khó khăn và nguyên nhân dẫn đến không thể thi hành án. Việc xem xét phải bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch và có sự kiểm sát của Viện kiểm sát nhân dân.

Xem thêm: Biện pháp cưỡng chế trừ vào thu nhập của người phải thi hành án

3. Hồ sơ cần chuẩn bị khi xét miễn giảm nghĩa vụ thi hành án dân sự

Hồ sơ yêu cầu xét miễn giảm nghĩa vụ thi hành án dân sự đóng vai trò quyết định đến kết quả thẩm định. Người yêu cầu cần chuẩn bị đầy đủ, chính xác các tài liệu chứng minh điều kiện được miễn, giảm để tránh việc hồ sơ bị trả lại hoặc kéo dài thời gian giải quyết.

Danh sách hồ sơ cần chuẩn bị bao gồm:

  • Đơn yêu cầu xét miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án theo mẫu quy định, ghi rõ thông tin người yêu cầu, khoản nghĩa vụ đề nghị miễn giảm, lý do và căn cứ pháp lý.
  • Bản sao có chứng thực giấy tờ tùy thân của người phải thi hành án như căn cước công dân hoặc hộ chiếu còn hiệu lực.
  • Các tài liệu chứng minh tình trạng bệnh tật như giấy ra viện, sổ khám bệnh, kết luận của cơ sở y tế có thẩm quyền đối với trường hợp mắc bệnh hiểm nghèo.
  • Giấy xác nhận hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng do cơ quan lao động – thương binh và xã hội cấp đối với trường hợp thuộc diện bảo trợ xã hội.
  • Biên bản xác nhận thiệt hại do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn do Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc cơ quan có thẩm quyền lập.
  • Giấy xác nhận tình trạng tài sản, thu nhập do Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú xác nhận, thể hiện rõ người phải thi hành án không còn tài sản hoặc thu nhập để bảo đảm thi hành nghĩa vụ.
  • Các tài liệu khác liên quan đến quá trình thi hành án như quyết định thi hành án, biên bản xác minh điều kiện thi hành án trước đó.

Lưu ý thực tế: Người yêu cầu nên nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan thi hành án dân sự để được hướng dẫn bổ sung kịp thời nếu thiếu sót. Các giấy tờ xác nhận cần được cấp trong thời hạn 6 tháng gần nhất tính đến ngày nộp hồ sơ để bảo đảm giá trị pháp lý.

Xem thêm: Mẫu quyết định tiếp tục thi hành án theo quy định

4. Chi phí thực hiện thủ tục xét miễn giảm nghĩa vụ thi hành án dân sự

Chi phí thực hiện thủ tục xét miễn giảm nghĩa vụ thi hành án dân sự là vấn đề được nhiều người quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh người yêu cầu thường đang gặp khó khăn về kinh tế. Theo quy định hiện hành, việc nộp đơn yêu cầu xét miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án đối với khoản thu nộp ngân sách nhà nước không phải chịu án phí, lệ phí.

Các khoản chi phí phát sinh thực tế có thể bao gồm:

  • Chi phí công chứng, chứng thực các giấy tờ, tài liệu trong hồ sơ theo mức thu quy định tại từng địa phương.
  • Chi phí đi lại, liên hệ làm việc với cơ quan thi hành án dân sự và các cơ quan xác nhận tình trạng tài sản, thu nhập.
  • Chi phí thuê dịch vụ tư vấn pháp lý nếu người yêu cầu sử dụng dịch vụ hỗ trợ từ các tổ chức hành nghề luật.

Nhìn chung, chi phí thực hiện thủ tục không đáng kể so với giá trị khoản nghĩa vụ được miễn, giảm. Người yêu cầu cần lưu ý rằng mọi khoản thu ngoài quy định đều không hợp pháp và có quyền từ chối nộp.

5. Dịch vụ hỗ trợ xét miễn giảm nghĩa vụ thi hành án dân sự tại ACC Đà Nẵng

Việc tự thực hiện thủ tục xét miễn giảm nghĩa vụ thi hành án dân sự có thể gặp nhiều khó khăn do yêu cầu về hồ sơ phức tạp và thời gian xử lý kéo dài. Sử dụng dịch vụ hỗ trợ pháp lý chuyên nghiệp tại ACC Đà Nẵng mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người yêu cầu.

Lý do nên lựa chọn dịch vụ tại ACC Đà Nẵng:

  • Tiết kiệm chi phí: Dịch vụ được thiết kế phù hợp với điều kiện kinh tế của người đang gặp khó khăn, bảo đảm tối ưu chi phí so với giá trị quyền lợi đạt được.
  • Đội ngũ chuyên gia: Đội ngũ chuyên viên pháp lý am hiểu sâu sắc lĩnh vực thi hành án dân sự, thường xuyên cập nhật các quy định mới và thực tiễn áp dụng.
  • Tư vấn chuyên sâu: Đánh giá chính xác khả năng được chấp thuận miễn, giảm của từng trường hợp cụ thể, từ đó đưa ra lộ trình phù hợp nhất.
  • Hỗ trợ toàn diện: Từ soạn thảo đơn, thu thập tài liệu, làm việc với cơ quan thi hành án đến theo dõi tiến độ giải quyết và nhận kết quả.
  • Bảo mật thông tin: Cam kết bảo mật tuyệt đối thông tin khách hàng và hồ sơ vụ việc trong suốt quá trình cung cấp dịch vụ.

6. Câu hỏi thường gặp

Thời gian giải quyết thủ tục xét miễn giảm nghĩa vụ thi hành án dân sự là bao lâu?

Thời gian giải quyết thông thường không quá 30 ngày kể từ ngày cơ quan thi hành án dân sự nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trường hợp cần xác minh phức tạp hoặc phải lấy ý kiến nhiều cơ quan, thời gian có thể kéo dài hơn nhưng phải thông báo bằng văn bản cho người yêu cầu biết rõ lý do.

Người phải thi hành án có thể nộp đơn xin miễn giảm nhiều lần không?

Người phải thi hành án có thể nộp đơn yêu cầu xét miễn, giảm nhiều lần nếu trước đó chưa được chấp thuận hoặc chỉ được giảm một phần nghĩa vụ. Tuy nhiên, mỗi lần nộp đơn phải có căn cứ mới hoặc tài liệu bổ sung chứng minh điều kiện miễn, giảm đã thay đổi so với lần xét trước.

Khoản nghĩa vụ dân sự giữa cá nhân với cá nhân có được xét miễn giảm không?

Không. Việc xét miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án chỉ áp dụng đối với khoản thu nộp ngân sách nhà nước như tiền phạt, án phí, tịch thu tài sản. Nghĩa vụ dân sự giữa các cá nhân, tổ chức chỉ có thể được miễn, giảm khi người được thi hành án tự nguyện đồng ý bằng văn bản.

Miễn giảm nghĩa vụ thi hành án dân sự là chính sách nhân văn nhưng đòi hỏi người yêu cầu phải đáp ứng đầy đủ căn cứ pháp lý và chuẩn bị hồ sơ chặt chẽ. Để được hỗ trợ kịp thời và bảo đảm quyền lợi tối đa, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng ngay hôm nay để được tư vấn chi tiết và đồng hành trong suốt quá trình thực hiện thủ tục.


    HÃY ĐỂ LẠI THÔNG TIN TƯ VẤN

    Để lại một bình luận

    Email và số điện thoại của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *