Làm giấy khai sinh cho con không có mẹ là thủ tục pháp lý quan trọng giúp bảo vệ quyền lợi của trẻ em trong những trường hợp đặc biệt. Việc thực hiện đúng quy định không chỉ đảm bảo tính hợp pháp mà còn tạo điều kiện cho trẻ được công nhận về mặt pháp lý ngay từ khi mới sinh. Hiểu rõ các điều kiện, hồ sơ và quy trình sẽ giúp các gia đình tiết kiệm thời gian và tránh sai sót không đáng có. Cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu chi tiết vấn đề này.

1. Có được làm giấy khai sinh cho con không có mẹ không?
Theo quy định của Luật Hộ tịch 2014, việc khai sinh cho trẻ em được thực hiện dựa trên nguyên tắc bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho trẻ. Trong trường hợp không có mẹ, cha hoặc người thân thích khác vẫn có thể thực hiện thủ tục khai sinh cho con. Luật Hôn nhân và gia đình 2014 cũng ghi nhận quyền của trẻ được khai sinh và được ghi nhận thông tin về cha mẹ trong giấy khai sinh khi có đủ căn cứ.
Nghị định 123/2015/NĐ-CP (Nghị định 18/2026/NĐ-CP sửa đổi) hướng dẫn chi tiết về việc đăng ký khai sinh trong các trường hợp đặc biệt, bao gồm khi một trong hai bên cha mẹ vắng mặt. Như vậy, làm giấy khai sinh cho con không có mẹ hoàn toàn có thể thực hiện được nếu đáp ứng các điều kiện về người đi khai và giấy tờ chứng minh quan hệ huyết thống.
2. Điều kiện để thực hiện thủ tục làm giấy khai sinh cho con không có mẹ
Để thực hiện làm giấy khai sinh cho con không có mẹ, người đi khai cần thuộc nhóm đối tượng được pháp luật cho phép như cha ruột, ông bà nội ngoại hoặc người giám hộ. Trẻ em phải được sinh ra trên lãnh thổ Việt Nam hoặc có quốc tịch Việt Nam theo Luật Hôn nhân và gia đình 2014.
Cần có giấy tờ chứng minh quan hệ huyết thống giữa người đi khai và trẻ, đồng thời đảm bảo thông tin khai sinh phù hợp với thực tế. Nghị định 123/2015/NĐ-CP (Nghị định 18/2026/NĐ-CP sửa đổi) quy định rõ trường hợp mẹ không thể tham gia khai sinh thì cha hoặc người thân phải cung cấp giấy tờ hợp lệ thay thế. Việc tuân thủ các điều kiện này giúp thủ tục được cơ quan đăng ký hộ tịch chấp nhận nhanh chóng.
Xem thêm: Giấy khai sinh bản sao công chứng được không?
3. Hồ sơ cần chuẩn bị khi làm giấy khai sinh cho con không có mẹ
Hồ sơ đăng ký khai sinh trong trường hợp này bao gồm tờ khai đăng ký khai sinh theo mẫu quy định tại Luật Hộ tịch 2014. Giấy chứng sinh do cơ sở y tế cấp là giấy tờ bắt buộc, hoặc giấy tờ thay thế nếu trẻ sinh tại nhà. Người đi khai cần nộp thêm giấy tờ tùy thân như chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân của cha hoặc người thân.
Trong trường hợp không có mẹ, cần bổ sung giấy tờ chứng minh quan hệ huyết thống như kết quả xét nghiệm ADN hoặc giấy xác nhận của UBND xã/phường theo hướng dẫn của Nghị định 123/2015/NĐ-CP (Nghị định 18/2026/NĐ-CP sửa đổi). Nếu trẻ được sinh ra trong thời kỳ hôn nhân thì cần giấy đăng ký kết hôn để chứng minh quan hệ cha con.
Xem thêm: Giấy khai sinh photo công chứng được không?
4. Quy trình thực hiện thủ tục làm giấy khai sinh cho con không có mẹ
Bước 1: Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định của Luật Hộ tịch 2014 và Nghị định 123/2015/NĐ-CP (Nghị định 18/2026/NĐ-CP sửa đổi).
Người đi khai cần kiểm tra kỹ lưỡng các giấy tờ, đảm bảo không thiếu sót để tránh phải bổ sung nhiều lần. Việc chuẩn bị sớm giúp quá trình nộp hồ sơ diễn ra thuận lợi.
Bước 2: Nộp hồ sơ tại UBND cấp xã/phường nơi cư trú của cha hoặc nơi trẻ sinh ra.
Cán bộ tiếp nhận sẽ kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ và hướng dẫn bổ sung nếu cần. Thời hạn giải quyết theo Luật Hộ tịch 2014 là trong vòng 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ.
Bước 3: Nhận giấy khai sinh sau khi cơ quan có thẩm quyền kiểm tra và cấp.
Giấy khai sinh sẽ ghi nhận thông tin về cha và trẻ, đồng thời thể hiện rõ trường hợp đặc biệt khi mẹ vắng mặt. Người đi khai cần kiểm tra lại thông tin trước khi nhận để đảm bảo chính xác.
5. Câu hỏi thường gặp
Làm giấy khai sinh cho con không có mẹ có cần sự đồng ý của người thân bên nội không?
Trả lời: Theo Luật Hộ tịch 2014 và Nghị định 123/2015/NĐ-CP (Nghị định 18/2026/NĐ-CP sửa đổi), cha ruột có quyền trực tiếp đi khai sinh mà không cần sự đồng ý của người thân bên nội, miễn là có đủ giấy tờ chứng minh quan hệ huyết thống. Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, cơ quan đăng ký có thể yêu cầu thêm xác nhận từ UBND xã để đảm bảo tính chính xác.
Thời hạn làm giấy khai sinh cho con không có mẹ là bao lâu?
Trả lời: Luật Hộ tịch 2014 quy định thời hạn khai sinh trong vòng 60 ngày kể từ ngày trẻ sinh ra. Nếu quá thời hạn, người đi khai vẫn có thể thực hiện nhưng cần giải trình lý do và có thể bị xử lý theo quy định liên quan của Nghị định 123/2015/NĐ-CP (Nghị định 18/2026/NĐ-CP sửa đổi).
Có được ghi tên mẹ trong giấy khai sinh khi mẹ đã mất không?
Trả lời: Theo Luật Hôn nhân và gia đình 2014, thông tin về mẹ vẫn được ghi nhận trong giấy khai sinh nếu có đủ căn cứ chứng minh, ngay cả khi mẹ đã mất. Việc này giúp bảo vệ quyền lợi của trẻ về mặt pháp lý và huyết thống theo đúng quy định tại Luật Hộ tịch 2014.
Làm giấy khai sinh cho con không có mẹ đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tuân thủ đúng quy định pháp luật để đảm bảo quyền lợi lâu dài cho trẻ. Nếu bạn đang gặp khó khăn trong quá trình thực hiện, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng để được hỗ trợ chi tiết và nhanh chóng nhất.
Để lại một bình luận