ACC ĐÀ NẴNG

Khiếu nại hàng hải đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia hoạt động vận tải biển, khai thác cảng và logistics quốc tế. Thủ tục này giúp giải quyết tranh chấp phát sinh từ hợp đồng vận chuyển, tai nạn hàng hải hay vi phạm quy định an toàn một cách có hệ thống. Hiểu rõ quy định pháp luật liên quan sẽ hỗ trợ doanh nghiệp và cá nhân thực hiện quyền khiếu nại hiệu quả. Cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu sâu hơn về chủ đề này.

1. Khiếu nại hàng hải là gì?

Theo Điều 40 Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015, khiếu nại hàng hải là yêu cầu phát sinh từ một hoặc nhiều quan hệ pháp lý trong lĩnh vực hàng hải. Đây là thuật ngữ chuyên ngành dùng để xác định các loại yêu cầu có thể phát sinh trong hoạt động hàng hải, không phải là khiếu nại hành chính theo Luật Khiếu nại 2011.

Các khiếu nại hàng hải có thể liên quan đến nhiều quan hệ pháp lý như quyền sở hữu tàu biển, quyền chiếm hữu hoặc khai thác tàu biển; hợp đồng thuê tàu, hợp đồng vận chuyển hàng hóa hoặc hành khách bằng đường biển; tổn thất, hư hỏng hàng hóa; cứu hộ hàng hải; tổn thất chung; đâm va tàu biển; ô nhiễm môi trường biển; tiền lương và các quyền lợi của thuyền viên; cũng như các yêu cầu khác được quy định tại Điều 40 Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015.

2. Đặc điểm của khiếu nại hàng hải

Khiếu nại hàng hải có một số đặc điểm riêng biệt so với các yêu cầu dân sự thông thường.

Thứ nhất, khiếu nại phát sinh từ các quan hệ pháp lý chuyên ngành trong lĩnh vực hàng hải và được điều chỉnh chủ yếu bởi Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015.

Thứ hai, phạm vi của khiếu nại rất rộng, bao gồm nhiều loại yêu cầu liên quan đến tàu biển, hàng hóa, hành khách, thuyền viên, cảng biển và hoạt động khai thác hàng hải theo Điều 40 Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015.

Thứ ba, nhiều khiếu nại hàng hải có yếu tố nước ngoài do hoạt động vận tải biển thường liên quan đến các chủ thể, tàu biển hoặc hàng hóa quốc tế. Vì vậy, ngoài pháp luật Việt Nam, việc giải quyết có thể căn cứ vào điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc thỏa thuận hợp pháp giữa các bên.

Xem thêm: Thời hiệu khiếu nại về thi hành án dân sự là bao lâu?

3. Vai trò của khiếu nại hàng hải

Khiếu nại hàng hải là cơ sở pháp lý để các chủ thể yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp khi phát sinh tranh chấp hoặc thiệt hại trong hoạt động hàng hải.

Đối với doanh nghiệp vận tải biển, chủ tàu, người thuê tàu hoặc chủ hàng, việc xác định đúng loại khiếu nại hàng hải giúp lựa chọn phương thức giải quyết phù hợp như thương lượng, hòa giải, trọng tài hoặc khởi kiện tại Tòa án.

Bên cạnh đó, trong một số trường hợp do pháp luật quy định, khiếu nại hàng hải còn là căn cứ để áp dụng biện pháp bắt giữ tàu biển nhằm bảo đảm giải quyết khiếu nại hàng hải theo quy định tại Điều 41 Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015.

Xem thêm: Khiếu nại cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở đâu?

4. Một số lưu ý khi thực hiện khiếu nại hàng hải

Khi phát sinh khiếu nại hàng hải, các bên nên lưu giữ đầy đủ hợp đồng, vận đơn, chứng từ vận chuyển, biên bản giao nhận hàng hóa, kết quả giám định, nhật ký tàu hoặc các tài liệu khác chứng minh quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Tùy từng loại quan hệ pháp lý, các bên có thể ưu tiên thương lượng hoặc hòa giải trước khi lựa chọn trọng tài thương mại hoặc khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền. Đồng thời, cần lưu ý về thời hiệu khởi kiện và các quy định chuyên ngành của Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015 để tránh ảnh hưởng đến quyền yêu cầu giải quyết tranh chấp.

5. Câu hỏi thường gặp

Khiếu nại hàng hải có phải là khiếu nại hành chính không?

Không. Theo Điều 40 Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015, khiếu nại hàng hải là các yêu cầu phát sinh từ quan hệ pháp lý trong lĩnh vực hàng hải. Đây không phải là khiếu nại đối với quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính theo Luật Khiếu nại 2011.

Khiếu nại hàng hải được giải quyết bằng những phương thức nào?

Tùy tính chất vụ việc, các bên có thể giải quyết thông qua thương lượng, hòa giải, trọng tài thương mại hoặc khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền theo Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015, Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và các quy định pháp luật có liên quan.

Khi nào được bắt giữ tàu biển để bảo đảm giải quyết khiếu nại hàng hải?

Theo Điều 41 Bộ luật Hàng hải Việt Nam 2015, tàu biển có thể bị bắt giữ để bảo đảm giải quyết khiếu nại hàng hải khi thuộc các trường hợp luật định và có yêu cầu của người có quyền theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật quy định. Đây là biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ, không phải là hình thức xử phạt đối với chủ tàu.

Khiếu nại hàng hải là phương thức cần thiết giúp các bên tham gia hoạt động hàng hải bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp khi phát sinh tranh chấp hoặc vấn đề cần giải quyết. Việc hiểu rõ quy trình, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thực hiện đúng cách sẽ giúp quá trình khiếu nại diễn ra thuận lợi, hạn chế rủi ro không đáng có. Liên hệ ACC Đà Nẵng để được tư vấn chi tiết và hỗ trợ thực hiện khiếu nại hàng hải hiệu quả nhất.