Giải quyết tranh chấp dân sự là thủ tục pháp lý quan trọng giúp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức khi xảy ra mâu thuẫn về dân sự. Việc thực hiện đúng trình tự không chỉ đảm bảo tính công bằng mà còn giúp tiết kiệm thời gian, chi phí cho các bên liên quan. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết về quy trình này theo quy định hiện hành, cùng ACC Đà Nẵng.
1. Trình tự giải quyết tranh chấp dân sự theo quy định
Theo Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, sửa đổi 2025, việc giải quyết tranh chấp dân sự được thực hiện qua các giai đoạn rõ ràng nhằm đảm bảo quyền lợi của các bên.
Bước 2: Tòa án thụ lý vụ án
Tòa án xem xét đơn khởi kiện và các tài liệu kèm theo. Nếu đủ điều kiện, Tòa án ra thông báo thụ lý vụ án và yêu cầu nguyên đơn nộp tạm ứng án phí. Thời hạn thụ lý thường là 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn hợp lệ theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, sửa đổi 2025.
Bước 3: Chuẩn bị xét xử
Trong giai đoạn này, Tòa án thu thập chứng cứ, triệu tập các bên tham gia hòa giải và xác định các vấn đề cần làm rõ. Thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm là 04 tháng, có thể gia hạn thêm 02 tháng trong trường hợp phức tạp. Các bên có quyền cung cấp chứng cứ bổ sung và yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời nếu cần.
Bước 4: Xét xử sơ thẩm
Phiên tòa được mở công khai trừ trường hợp cần giữ bí mật theo luật. Hội đồng xét xử nghe ý kiến các bên, kiểm tra chứng cứ và ra bản án. Bản án sơ thẩm có hiệu lực sau 15 ngày nếu không có kháng cáo.
Bước 5: Kháng cáo và xét xử phúc thẩm
Nếu không đồng ý với bản án sơ thẩm, các bên có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày. Tòa án cấp trên sẽ xem xét lại vụ án theo trình tự phúc thẩm, có thể giữ nguyên, sửa hoặc hủy bản án sơ thẩm.
2. Các bước chuẩn bị hồ sơ khởi kiện
Để khởi kiện giải quyết tranh chấp dân sự, người khởi kiện cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ. Hồ sơ bao gồm đơn khởi kiện, giấy tờ tùy thân, các tài liệu chứng minh quyền lợi bị xâm phạm và biên bản hòa giải tại cơ sở nếu có. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng giúp tránh bị Tòa án yêu cầu bổ sung, kéo dài thời gian.
Danh sách tài liệu thường gặp:
- Đơn khởi kiện theo mẫu quy định.
- Chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân của các bên.
- Hợp đồng, biên bản thỏa thuận hoặc giấy tờ liên quan đến tranh chấp.
- Các chứng cứ khác như hình ảnh, video hoặc lời khai nhân chứng.
Xem thêm: Các phương thức giải quyết tranh chấp hợp đồng dân sự
3. Quyền và nghĩa vụ của các bên trong quá trình giải quyết tranh chấp dân sự
Trong quá trình giải quyết tranh chấp dân sự, nguyên đơn có quyền yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền lợi, cung cấp chứng cứ và tham gia các phiên hòa giải.
Bị đơn có quyền phản đối yêu cầu của nguyên đơn, đưa ra chứng cứ phản biện và yêu cầu phản tố nếu có.
Cả hai bên đều có nghĩa vụ tuân thủ quyết định của Tòa án, tham gia đầy đủ các buổi làm việc và không được cản trở quá trình tố tụng.
Xem thêm: Quy định về hình thức của hợp đồng dân sự
4. Một số lưu ý quan trọng khi thực hiện thủ tục giải quyết tranh chấp dân sự
Các bên cần chú ý thời hiệu khởi kiện, thường là 02 năm kể từ ngày quyền lợi bị xâm phạm theo Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, sửa đổi 2025. Nên ưu tiên giải quyết thông qua hòa giải để giảm chi phí và duy trì quan hệ.
Nếu vụ việc phức tạp, việc thuê luật sư hỗ trợ là cần thiết để đảm bảo quyền lợi tối đa. Ngoài ra, các bên phải tuân thủ đúng địa điểm nộp đơn và hình thức nộp đơn quy định để tránh bị trả lại hồ sơ.
5. Câu hỏi thường gặp
Tranh chấp dân sự nào thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án?
Theo Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, sửa đổi 2025, Tòa án giải quyết các tranh chấp về hợp đồng dân sự, quyền sở hữu tài sản, thừa kế, bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng và các tranh chấp khác về dân sự mà pháp luật quy định thuộc thẩm quyền của Tòa án.
Thời hạn giải quyết tranh chấp dân sự tại Tòa án là bao lâu?
Thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm là 04 tháng, có thể gia hạn thêm 02 tháng. Phiên tòa sơ thẩm diễn ra trong thời gian ngắn sau khi kết thúc giai đoạn chuẩn bị.
Có thể rút đơn khởi kiện sau khi Tòa án đã thụ lý không?
Nguyên đơn có quyền rút đơn khởi kiện trước khi Tòa án ra bản án sơ thẩm. Khi rút đơn, Tòa án sẽ ra quyết định đình chỉ vụ án và trả lại tạm ứng án phí theo quy định.
Giải quyết tranh chấp dân sự đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật để đạt kết quả tốt nhất. Nếu bạn đang gặp khó khăn trong quá trình thực hiện thủ tục này, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng để được hỗ trợ chuyên nghiệp và kịp thời.
Để lại một bình luận