Đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản là văn bản được sử dụng để trình bày hành vi có dấu hiệu chiếm đoạt tài sản và cung cấp thông tin, tài liệu cho cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Để việc trình bày vụ việc được rõ ràng, người tố giác cần nêu cụ thể diễn biến sự việc, thông tin của người liên quan, tài sản bị chiếm đoạt và các tài liệu, chứng cứ kèm theo. Vậy mẫu đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản được viết như thế nào, cần chuẩn bị những gì và nộp tại đâu? Cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
1. Lừa đảo chiếm đoạt tài sản là gì?
Lừa đảo chiếm đoạt tài sản là hành vi dùng thủ đoạn gian dối nhằm làm cho người khác tin tưởng và giao tài sản, từ đó chiếm đoạt tài sản. Hành vi này được quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017. Theo đó, người dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đáp ứng các dấu hiệu và điều kiện luật định.
Thủ đoạn gian dối có thể được thể hiện dưới nhiều hình thức như đưa ra thông tin không đúng sự thật, giả mạo danh tính, giấy tờ hoặc đưa ra cam kết không có thật nhằm làm cho người bị hại tin tưởng và giao tài sản. Tuy nhiên, việc một người có hành vi gian dối có cấu thành Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản hay không còn phải căn cứ vào toàn bộ hành vi, mục đích chiếm đoạt, giá trị tài sản và các tình tiết cụ thể của vụ việc.
Theo khoản 1 Điều 174, trường hợp thông thường áp dụng khi tài sản bị chiếm đoạt từ 2 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng; tài sản dưới 2 triệu đồng vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu thuộc một trong các trường hợp mà điều luật quy định. Khung hình phạt tăng dần tùy thuộc vào giá trị tài sản và các tình tiết định khung. Đối với trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 174, người phạm tội có thể bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân.
Do đó, khi bị người khác dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản, người bị hại nên lưu giữ đầy đủ chứng cứ như hợp đồng, giấy tờ giao dịch, chứng từ chuyển tiền, tin nhắn, email, hình ảnh, ghi âm hoặc các tài liệu điện tử có liên quan. Những tài liệu này có thể được sử dụng để trình bày vụ việc và cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền khi thực hiện tố giác về tội phạm.
2. Mẫu đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản mới nhất
Mẫu đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản dưới đây được soạn thảo dựa trên các quy định pháp lý hiện hành, đảm bảo đầy đủ thông tin cần thiết như nội dung vụ việc, chứng cứ và yêu cầu xử lý. Biểu mẫu này giúp người tố cáo trình bày rõ ràng, tránh sai sót trong quá trình nộp. Bạn có thể sử dụng trực tiếp để in ấn hoặc chỉnh sửa phù hợp với tình huống cụ thể.
Tải xuống PDF | Tải xuống Word
>> Đọc thêm: Quy trình giải quyết đơn tố cáo theo quy định pháp luật
3. Cách viết đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Khi làm đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản, người tố giác cần trình bày sự việc một cách rõ ràng, trung thực và cung cấp các tài liệu, chứng cứ liên quan để cơ quan có thẩm quyền có cơ sở tiếp nhận, kiểm tra, xác minh. Về thuật ngữ pháp lý, đối với hành vi có dấu hiệu tội phạm, “tố giác về tội phạm” là cách gọi được sử dụng trong Bộ luật Tố tụng hình sự 2015; tố giác có thể được thực hiện bằng lời hoặc bằng văn bản theo Điều 144 Bộ luật này.
Một đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản nên có các nội dung cơ bản sau:
- Thông tin người tố giác: Họ tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân, địa chỉ, số điện thoại và các thông tin liên hệ cần thiết.
- Thông tin người bị tố giác: Họ tên, địa chỉ, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội hoặc các thông tin khác nếu xác định được.
- Nội dung vụ việc: Trình bày theo trình tự thời gian về cách thức người bị tố giác đưa ra thông tin gian dối, quá trình giao tài sản và hành vi chiếm đoạt.
- Tài sản bị chiếm đoạt: Ghi rõ loại tài sản, số lượng, giá trị, số tiền đã giao hoặc chuyển và thời điểm giao tài sản.
- Thiệt hại thực tế: Nêu số tiền hoặc giá trị tài sản đã bị chiếm đoạt và các thiệt hại khác nếu có.
- Yêu cầu của người tố giác: Đề nghị cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, kiểm tra, xác minh vụ việc và xử lý theo quy định pháp luật nếu có căn cứ xác định dấu hiệu tội phạm.
- Danh mục tài liệu, chứng cứ kèm theo: Liệt kê cụ thể từng tài liệu gửi cùng đơn.
Khi viết đơn, nên tập trung vào sự việc, hành vi, thời gian, địa điểm, tài sản và chứng cứ, tránh dùng các nhận định mang tính kết luận như khẳng định một người chắc chắn phạm tội khi chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền. Người làm đơn cũng cần bảo đảm thông tin cung cấp là trung thực, bởi pháp luật có quy định về trách nhiệm đối với trường hợp cố ý tố giác sai sự thật.
4. Hồ sơ, chứng cứ kèm theo đơn tố cáo
Khi gửi đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản, người tố giác nên chuẩn bị các tài liệu, chứng cứ có thể chứng minh diễn biến giao dịch, hành vi gian dối, việc giao tài sản và thiệt hại thực tế. Pháp luật không quy định một bộ hồ sơ duy nhất áp dụng cho mọi vụ việc; tài liệu cần cung cấp phụ thuộc vào tính chất và tình tiết cụ thể của vụ việc.
Một số tài liệu, chứng cứ thường có thể kèm theo gồm:
- Tài liệu về giao dịch: Hợp đồng, giấy biên nhận, phiếu giao nhận, hóa đơn, giấy vay tiền hoặc các giấy tờ khác liên quan đến việc giao tài sản.
- Chứng từ chuyển tiền: Sao kê tài khoản ngân hàng, giấy ủy nhiệm chi, lịch sử giao dịch, biên lai chuyển khoản hoặc thông tin tài khoản nhận tiền.
- Tin nhắn và dữ liệu điện tử: Nội dung trao đổi qua Zalo, Facebook, Messenger, email, SMS hoặc các nền tảng khác thể hiện quá trình thỏa thuận, giao dịch và yêu cầu hoàn trả tài sản.
- Hình ảnh, video, bản ghi âm: Hình ảnh, video hoặc dữ liệu ghi âm có liên quan đến việc giao nhận tài sản, thỏa thuận hoặc trao đổi giữa các bên.
- Thông tin về người liên quan: Thông tin của người làm chứng, người biết sự việc hoặc người có thể cung cấp tài liệu liên quan.
- Tài liệu chứng minh thiệt hại: Giấy tờ thể hiện số tiền, giá trị tài sản đã giao hoặc bị chiếm đoạt và các thiệt hại thực tế khác nếu có.
- Các tài liệu khác: Bất kỳ tài liệu, dữ liệu hoặc đồ vật nào có thể giúp cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, xác minh nội dung vụ việc.
5. Thủ tục tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Thủ tục tố cáo được hướng dẫn tại Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), cụ thể từ Điều 145 đến Điều 152, quy định rõ quyền và nghĩa vụ của người tố cáo. Người dân có quyền tố cáo hành vi phạm tội đến cơ quan có thẩm quyền mà không bị hạn chế về hình thức.
Quy trình này nhằm đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong việc tiếp nhận, xác minh thông tin. Dưới đây là các bước thực hiện cụ thể:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ tố cáo
Hồ sơ bao gồm đơn tố cáo (sử dụng mẫu đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản chuẩn), kèm theo chứng cứ như hợp đồng, biên nhận chuyển tiền, tin nhắn giao dịch hoặc tài liệu chứng minh thiệt hại. Bạn cần ghi rõ thông tin cá nhân, mô tả chi tiết hành vi lừa đảo, giá trị tài sản bị chiếm đoạt và yêu cầu xử lý. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng giúp cơ quan chức năng dễ dàng tiếp cận vụ việc, tránh tình trạng hồ sơ bị trả lại do thiếu sót. Thời gian chuẩn bị thường mất từ 1-3 ngày tùy mức độ phức tạp.
Bước 2: Nộp đơn tại cơ quan có thẩm quyền
Nộp trực tiếp tại Cơ quan điều tra Công an cấp xã/phường nơi xảy ra hành vi lừa đảo, hoặc tại Công an cấp tỉnh nếu vụ việc có yếu tố liên tỉnh. Theo quy định tại Điều 147 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (sửa đổi 2025), cơ quan tiếp nhận phải ghi nhận tố giác ngay lập tức và cấp giấy xác nhận. Nếu nộp qua đường bưu điện hoặc trực tuyến qua cổng thông tin điện tử của Bộ Công an, cần đảm bảo hồ sơ đầy đủ để tránh chậm trễ. Cơ quan tiếp nhận sẽ kiểm tra sơ bộ trong vòng 3 ngày làm việc và thông báo cho người tố cáo nếu cần bổ sung.
Bước 3: Theo dõi và hợp tác trong quá trình xác minh
Sau khi nộp, cơ quan điều tra sẽ tiến hành xác minh theo quy định của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, với thời hạn ban đầu là 20 ngày, có thể gia hạn nếu cần. Người tố cáo cần cung cấp thêm thông tin nếu được yêu cầu và có quyền được thông báo kết quả. Trong trường hợp vụ việc đủ yếu tố cấu thành tội phạm, cơ quan sẽ khởi tố theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017). Nếu không đủ cơ sở, họ sẽ thông báo bằng văn bản trong vòng 7 ngày, cho phép bạn khiếu nại lên cấp cao hơn.
Bước 4: Nhận kết quả và thực hiện quyền lợi
Kết quả xử lý sẽ được thông báo chính thức, bao gồm quyết định khởi tố hoặc đình chỉ. Nếu vụ việc được điều tra, bạn có quyền tham gia với tư cách bị hại, yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật. Thời gian toàn bộ quy trình có thể kéo dài từ 1-6 tháng tùy mức độ, nhưng việc theo dõi chặt chẽ giúp đẩy nhanh tiến độ. Trong mọi trường hợp, giữ lại tất cả giấy tờ liên quan để bảo vệ quyền lợi lâu dài.
>> Đọc thêm: Dịch vụ soạn thảo đơn tố cáo uy tín nhất
6. Những lưu ý khi sử dụng đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Khi soạn thảo và nộp đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản, người tố giác cần trình bày thông tin rõ ràng, trung thực và cung cấp các tài liệu, chứng cứ liên quan để cơ quan có thẩm quyền có cơ sở tiếp nhận, kiểm tra, xác minh. Theo Điều 144 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, tố giác về tội phạm có thể được thực hiện bằng lời hoặc bằng văn bản; cá nhân cũng phải chịu trách nhiệm về nội dung tố giác do mình cung cấp.
Người tố giác nên thu thập và bảo quản đầy đủ các tài liệu, chứng cứ liên quan đến vụ việc như hợp đồng, giấy biên nhận, chứng từ chuyển tiền, sao kê ngân hàng, tin nhắn, email, hình ảnh, video, bản ghi âm và các dữ liệu điện tử khác. Theo quy định về chứng cứ trong Bộ luật Tố tụng hình sự, dữ liệu điện tử, vật chứng, lời khai, kết luận giám định, kết quả định giá tài sản và các tài liệu, đồ vật khác có thể là nguồn chứng cứ theo quy định pháp luật.
Không nên mặc định thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là 5 năm. Điều 27 Bộ luật Hình sự quy định thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự được xác định theo phân loại tội phạm, gồm 05 năm đối với tội ít nghiêm trọng, 10 năm đối với tội nghiêm trọng, 15 năm đối với tội rất nghiêm trọng và 20 năm đối với tội đặc biệt nghiêm trọng. Do đó, thời hiệu của từng vụ việc phải được xác định căn cứ vào hành vi cụ thể và khung hình phạt tương ứng.
Nội dung trong đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản cần phản ánh đúng những gì người tố giác biết và có căn cứ. Người làm đơn không nên tự ý thêm bớt, xuyên tạc sự việc hoặc khẳng định người khác chắc chắn phạm tội khi chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền. Điều 144 Bộ luật Tố tụng hình sự cũng quy định trách nhiệm đối với trường hợp cố ý tố giác, báo tin về tội phạm sai sự thật.
Khi trình bày vụ việc, nên sắp xếp các tình tiết theo trình tự thời gian, làm rõ người bị tố giác đã cung cấp thông tin gian dối như thế nào, người tố giác đã giao hoặc chuyển tài sản ra sao, tài sản có giá trị bao nhiêu, thời điểm thực hiện và diễn biến sau đó. Cách trình bày này giúp nội dung đơn dễ kiểm tra, đối chiếu với tài liệu, chứng cứ đã cung cấp.
Sau khi gửi đơn, người tố giác nên lưu lại bản sao đơn, danh mục tài liệu kèm theo và giấy tờ chứng minh việc đã nộp hoặc gửi đơn. Đối với vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp hoặc liên quan đến giá trị tài sản lớn, người tố giác có thể tham khảo ý kiến người có chuyên môn pháp lý để rà soát nội dung đơn và tài liệu trước khi gửi.
Nhìn chung, khi sử dụng đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản, người tố giác nên tập trung vào việc trình bày đúng diễn biến vụ việc, bảo quản chứng cứ và cung cấp thông tin trung thực. Đây là cơ sở để cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, kiểm tra và giải quyết vụ việc theo quy định pháp luật.
7. Câu hỏi thường gặp
Đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản có cần công chứng không?
Thông thường, đơn tố giác không bắt buộc phải công chứng. Người tố giác cần ký tên và cung cấp thông tin cần thiết để cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, xác minh.
Lừa đảo bao nhiêu tiền thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự?
Theo Điều 174 Bộ luật Hình sự, hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản từ 2 triệu đồng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đáp ứng các dấu hiệu cấu thành tội phạm; một số trường hợp dưới mức này vẫn có thể bị xử lý hình sự theo quy định.
Đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản nộp ở đâu?
Có thể nộp đơn tại Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc cơ quan, tổ chức có thẩm quyền tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.
Có thể gửi đơn tố giác lừa đảo qua bưu điện không?
Có. Người tố giác có thể gửi đơn và tài liệu liên quan qua đường bưu chính đến cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận. Nên sử dụng hình thức gửi có mã vận đơn để theo dõi quá trình chuyển phát.
Cần chuẩn bị chứng cứ gì khi tố giác lừa đảo?
Nên cung cấp các tài liệu liên quan như hợp đồng, giấy tờ giao dịch, sao kê chuyển khoản, tin nhắn, email, hình ảnh, ghi âm hoặc dữ liệu khác có thể chứng minh hành vi và thiệt hại.
Không có đầy đủ thông tin của người lừa đảo có tố giác được không?
Có thể. Người tố giác nên cung cấp tối đa thông tin mình biết như họ tên, số điện thoại, tài khoản ngân hàng, tài khoản mạng xã hội, địa chỉ hoặc thông tin giao dịch để cơ quan có thẩm quyền hỗ trợ xác minh.
Đơn tố cáo lừa đảo chiếm đoạt tài sản không chỉ là công cụ pháp lý mà còn là bước đầu tiên để lấy lại tài sản bị mất. Việc thực hiện đúng thủ tục sẽ giúp bạn nhận được sự hỗ trợ từ cơ quan chức năng một cách nhanh chóng. Đừng chần chừ khi quyền lợi bị xâm phạm, hãy hành động ngay để bảo vệ bản thân và gia đình. Để được tư vấn miễn phí và hỗ trợ soạn thảo, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng hôm nay.
Để lại một bình luận