ACC ĐÀ NẴNG

Định giá tài sản trong tố tụng dân sự là một thủ tục quan trọng giúp đảm bảo tính công bằng và chính xác trong việc giải quyết tranh chấp liên quan đến tài sản, từ chia tài sản hôn nhân đến bồi thường thiệt hại. Thủ tục này không chỉ hỗ trợ tòa án đưa ra phán quyết dựa trên giá trị thực tế mà còn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên đương sự. Việc hiểu rõ quy trình sẽ giúp các bên tham gia tố tụng tránh những sai sót không đáng có. Cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu chi tiết về vấn đề này.

1. Định giá tài sản trong tố tụng dân sự được thực hiện như nào?

Căn cứ theo quy định tại khoản 7 Điều 94, khoản 8 Điều 95 Bộ Luật tố tụng dân sự 2015 thì kết quả định giá tài sản, thẩm định giá tài sản được xem là nguồn chứng cứ nếu việc định giá, thẩm định giá được tiến hành theo đúng thủ tục do pháp luật quy định. Và việc Tòa án ra quyết định định giá tài sản và thành lập Hội đồng định giá khi thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 104 Bộ Luật tố tụng dân sự 2015.

2. Các trường hợp cần áp dụng định giá tài sản trong tố tụng dân sự

Căn cứ theo Điều 104 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 có quy định Tòa án ra quyết định định giá tài sản và thành lập Hội đồng định giá khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

• Theo yêu cầu của một hoặc các bên đương sự;
• Các đương sự không thỏa thuận lựa chọn tổ chức thẩm định giá tài sản hoặc đưa ra giá tài sản khác nhau hoặc không thỏa thuận được giá tài sản;
• Các bên thỏa thuận với nhau hoặc với tổ chức thẩm định giá tài sản theo mức giá thấp so với giá thị trường nơi có tài sản định giá tại thời điểm định giá nhằm trốn tránh nghĩa vụ với Nhà nước hoặc người thứ ba hoặc có căn cứ cho thấy tổ chức thẩm định giá tài sản đã vi phạm pháp luật khi thẩm định giá.

Xem thêm: Quyền của người bị hại trong tố tụng hình sự

3. Vai trò của người định giá và trách nhiệm của các bên đương sự

Người định giá đóng vai trò trung tâm trong định giá tài sản trong tố tụng dân sự, đảm bảo kết quả khách quan và đáng tin cậy.

Theo quy định, người định giá phải là chuyên gia có chứng chỉ, hoạt động độc lập và chịu trách nhiệm về tính chính xác của báo cáo. Họ không chỉ đánh giá giá trị mà còn phân tích các rủi ro tiềm ẩn, như suy giảm giá trị do hư hỏng hoặc biến động thị trường.

Vai trò này phù hợp với tinh thần Hiến pháp 2013 về bảo vệ quyền sở hữu, giúp tòa án có cơ sở vững chắc để phán quyết. Nếu người định giá vi phạm nguyên tắc vô tư, họ có thể bị xử lý theo pháp luật, đảm bảo tính liêm chính của quy trình.

Xem thêm: Chứng cứ trong tố tụng hình sự được quy định như thế nào?

4. Những lưu ý quan trọng khi thực hiện định giá tài sản trong tố tụng dân sự

Khi tiến hành định giá tài sản trong tố tụng dân sự, cần chú ý đến các yếu tố ảnh hưởng đến tính chính xác, như thời điểm định giá phải gần với thời điểm xét xử để phản ánh giá trị thực tế.

Theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, nếu giá trị thay đổi đáng kể sau định giá, tòa án có thể yêu cầu cập nhật. Theo quy định, phải sử dụng các phương pháp định giá phù hợp, tránh áp dụng máy móc dẫn đến sai lệch. Các bên nên theo dõi biến động thị trường để hỗ trợ lập luận, đảm bảo quyền lợi được bảo vệ theo Hiến pháp 2013.

Một lưu ý khác là chi phí định giá thường do các bên đương sự chịu, trừ khi tòa án quyết định khác dựa trên tình tiết vụ việc. Việc tranh chấp về chi phí có thể làm phức tạp hóa quy trình, nên các bên cần thỏa thuận sớm.

Ngoài ra, tài sản đặc thù như cổ phần hoặc quyền sở hữu trí tuệ đòi hỏi chuyên gia riêng, theo quy định pháp luật. Lưu ý này giúp tránh khiếu nại và nâng cao chất lượng tố tụng. Cuối cùng, bảo mật thông tin trong quá trình định giá là bắt buộc để bảo vệ quyền riêng tư của các bên.

5. Câu hỏi thường gặp

Định giá tài sản trong tố tụng dân sự mất bao lâu?

Thời gian định giá thường từ 15 đến 45 ngày, tùy thuộc vào loại tài sản và độ phức tạp, theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Tòa án có thể gia hạn nếu cần thu thập thêm thông tin từ các bên hoặc cơ quan liên quan. Người định giá phải hoàn thành trong thời hạn hợp lý để tránh kéo dài vụ việc. Trong thực tiễn, các vụ đơn giản như định giá xe máy có thể nhanh hơn, trong khi bất động sản lớn cần thời gian kiểm tra kỹ lưỡng hơn.

Ai chịu trách nhiệm chi phí định giá tài sản trong tố tụng dân sự?

Chi phí do các bên đương sự tạm ứng theo quyết định của tòa án, sau đó phân bổ dựa trên kết quả vụ việc theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Nếu một bên thắng kiện, bên thua có thể phải chịu toàn bộ. Hiến pháp 2013 đảm bảo nguyên tắc công bằng trong phân bổ chi phí tố tụng. Các bên nên chuẩn bị ngân sách để tránh gián đoạn quy trình, và có thể yêu cầu tòa án hỗ trợ nếu chứng minh được khó khăn tài chính.

Làm thế nào nếu không đồng ý với kết quả định giá tài sản trong tố tụng dân sự?

Nếu không đồng ý với kết quả định giá tài sản trong tố tụng dân sự, đương sự có quyền gửi đơn yêu cầu định giá lại tài sản trong thời hạn quy định, hoặc yêu cầu thành lập Hội đồng định giá mới nếu phát hiện sai phạm nghiêm trọng trong quy trình, hoặc khiếu nại nếu có dấu hiệu sai phạm tố tụng.

Định giá tài sản trong tố tụng dân sự là yếu tố then chốt để đảm bảo công lý được thực thi một cách chính xác và công bằng trong các vụ việc dân sự. Việc nắm vững quy trình và các quy định pháp lý sẽ giúp các bên bảo vệ quyền lợi hiệu quả hơn. Nếu bạn đang gặp phải tranh chấp liên quan đến tài sản, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng để được tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ pháp lý kịp thời. Đừng để những sai sót nhỏ ảnh hưởng đến kết quả vụ việc của bạn.