ACC ĐÀ NẴNG

Di chúc của người không biết chữ là vấn đề pháp lý quan trọng mà nhiều gia đình cần nắm rõ khi chuẩn bị di chúc để phân chia tài sản. Việc lập di chúc đúng quy định giúp tránh tranh chấp sau này và bảo vệ quyền lợi của người để lại di sản cũng như người thừa kế. Hiểu rõ các điều kiện hợp pháp sẽ giúp quá trình thực hiện diễn ra suôn sẻ. Cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu chi tiết.

1. Di chúc của người không biết chữ có hợp pháp không?

Di chúc của người không biết chữ vẫn có thể hợp pháp nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện về người lập di chúc, nội dung và hình thức theo quy định của pháp luật. Người lập di chúc phải minh mẫn, sáng suốt, tự nguyện và không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép khi lập di chúc.

Đối với người không biết chữ, di chúc phải được lập theo hình thức phù hợp, có người làm chứng hoặc được công chứng, chứng thực theo quy định. Việc tuân thủ đúng hình thức giúp bảo đảm ý chí của người để lại di sản và hạn chế tranh chấp khi phân chia di sản sau này.

2. Điều kiện để di chúc hợp pháp theo Bộ luật Dân sự 2015

Theo Bộ luật Dân sự 2015, một di chúc được coi là hợp pháp khi đáp ứng các điều kiện về chủ thể, nội dung và hình thức. Về chủ thể, người lập di chúc phải minh mẫn, sáng suốt tại thời điểm lập, tự nguyện và không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép. Đối với người từ đủ 18 tuổi, cần có đầy đủ năng lực hành vi dân sự theo quy định pháp luật.

Về nội dung, di chúc phải thể hiện rõ ý chí của người lập, không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội và xác định được người được hưởng di sản cũng như phần di sản được hưởng. Về hình thức, di chúc có thể được lập bằng văn bản hoặc trong trường hợp đặc biệt có thể bằng lời nói theo quy định. Đối với người không biết chữ, di chúc bằng văn bản phải có người làm chứng và được công chứng hoặc chứng thực theo quy định để bảo đảm tính hợp pháp và hạn chế tranh chấp về sau.

Xem thêm: Thế nào là di chúc không hợp pháp? Chi tiết

3. Vai trò của công chứng viên theo Luật Công chứng 2024

Luật Công chứng 2024 quy định công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra năng lực hành vi dân sự và ý chí tự nguyện của người lập di chúc. Khi công chứng di chúc cho người không biết chữ, công chứng viên phải xác minh danh tính, đọc lại nội dung di chúc cho người lập hiểu rõ và ghi nhận việc người đó đồng ý bằng cách điểm chỉ.

Công chứng viên cũng chịu trách nhiệm bảo đảm di chúc tuân thủ đúng quy định pháp luật, từ đó tăng tính pháp lý và giảm nguy cơ tranh chấp sau này. Vai trò này giúp di chúc của người không biết chữ được công nhận rộng rãi hơn trong thực tiễn.

Xem thêm: Quyền thừa kế đất đai không có di chúc được quy định như thế nào?

4. Các lưu ý khi lập di chúc cho người không biết chữ

Khi lập di chúc cho người không biết chữ, cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ tùy thân và mời ít nhất hai người làm chứng nếu không công chứng. Nội dung di chúc phải được đọc rõ ràng cho người lập hiểu và xác nhận. Nên ưu tiên hình thức công chứng để tăng tính bảo mật và giá trị pháp lý. Tránh để người khác ép buộc hoặc soạn thảo nội dung trái ý chí của người lập di chúc. Việc tuân thủ các bước này giúp di chúc của người không biết chữ có hiệu lực thi hành khi cần thiết.

5. Câu hỏi thường gặp

Di chúc của người không biết chữ có cần công chứng không?

Theo Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Công chứng 2024, di chúc của người không biết chữ không bắt buộc phải công chứng nhưng được khuyến khích để đảm bảo tính hợp pháp. Công chứng giúp xác nhận ý chí tự nguyện và giảm tranh chấp. Nếu không công chứng, cần ít nhất hai người làm chứng và tuân thủ hình thức văn bản có điểm chỉ.

Người không biết chữ có thể lập di chúc miệng không?

Bộ luật Dân sự 2015 cho phép di chúc miệng trong trường hợp đặc biệt nhưng phải được ghi âm hoặc ghi chép lại và có người làm chứng. Sau ba tháng nếu người lập di chúc còn sống thì di chúc miệng mất hiệu lực. Do đó, hình thức văn bản hoặc công chứng vẫn được ưu tiên hơn cho người không biết chữ.

Di chúc của người không biết chữ có bị vô hiệu không?

Di chúc của người không biết chữ không bị vô hiệu nếu đáp ứng điều kiện về năng lực, nội dung và hình thức theo Bộ luật Dân sự 2015. Việc có người làm chứng hoặc công chứng theo Luật Công chứng 2024 sẽ giúp di chúc có giá trị pháp lý. Tranh chấp chỉ xảy ra khi có bằng chứng về sự ép buộc hoặc nội dung vi phạm pháp luật.

Di chúc của người không biết chữ cần được lập đúng quy định để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan. Việc tham khảo ý kiến chuyên gia sẽ giúp quá trình thực hiện chính xác và hiệu quả hơn. Liên hệ ACC Đà Nẵng ngay hôm nay để được hỗ trợ chi tiết và giải đáp mọi thắc mắc về thủ tục này.