Danh chỉ bản là thủ tục pháp lý quan trọng giúp cơ quan điều tra xác định danh tính chính xác của người bị tình nghi hoặc liên quan đến vụ án hình sự. Việc nắm rõ quy định về danh chỉ bản hỗ trợ cá nhân bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi tham gia tố tụng. Cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu chi tiết để tránh các rủi ro không đáng có.
1. Danh chỉ bản là gì? Chi tiết
Danh chỉ bản là mẫu phiếu thu thập dấu vân tay và các đặc điểm nhận dạng cá nhân do cơ quan điều tra lập trong quá trình xử lý vụ án hình sự. Theo quy định, danh chỉ bản ghi nhận thông tin về dấu vân tay, đặc điểm thể chất và các dữ liệu nhận dạng khác nhằm phục vụ việc xác minh danh tính.
Danh chỉ bản được sử dụng để phân biệt giữa các cá nhân có tên giống nhau hoặc để đối chiếu với dữ liệu đã lưu trữ trước đó. Việc lập danh chỉ bản phải tuân thủ nguyên tắc tự nguyện và bắt buộc trong một số trường hợp cụ thể theo pháp luật. Danh chỉ bản không chỉ là công cụ kỹ thuật mà còn là tài liệu chứng minh tính hợp pháp của hoạt động điều tra.
2. Quy trình thu thập danh chỉ bản theo quy định pháp luật
Bước 1: Tiếp nhận quyết định thu thập
Cơ quan điều tra hình sự căn cứ vào Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 để ra quyết định thu thập danh chỉ bản đối với người bị tạm giữ, bị can hoặc người có liên quan khi cần thiết cho việc xác minh danh tính. Quyết định này phải nêu rõ lý do, đối tượng và phạm vi thu thập để đảm bảo tính minh bạch.
Bước 2: Thực hiện thu thập dấu vân tay
Cán bộ được giao nhiệm vụ hướng dẫn người bị thu thập đặt từng ngón tay lên mực in và giấy theo thứ tự quy định. Quá trình này được thực hiện tại phòng chuyên dụng, đảm bảo vệ sinh và chính xác. Mỗi dấu vân tay được in rõ nét để phục vụ việc so sánh sau này.
Bước 3: Ghi nhận thông tin bổ sung và kiểm tra
Sau khi in dấu vân tay, cán bộ ghi thêm các đặc điểm nhận dạng như chiều cao, cân nặng, dấu vết đặc biệt trên cơ thể. Người bị thu thập có quyền kiểm tra lại thông tin trước khi ký xác nhận. Nếu phát hiện sai sót, phải điều chỉnh ngay lập tức.
Bước 4: Lưu trữ và chuyển giao hồ sơ
Danh chỉ bản hoàn chỉnh được đưa vào hồ sơ vụ án và gửi đến cơ quan lưu trữ theo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự 2015. Việc chuyển giao phải đảm bảo an toàn, tránh thất lạc hoặc lộ thông tin cá nhân.
3. Vai trò của danh chỉ bản trong hoạt động điều tra
Danh chỉ bản đóng vai trò then chốt trong việc xác định danh tính chính xác của đối tượng trong các vụ án hình sự phức tạp. Theo Hiến pháp 2013, mọi công dân đều có quyền được bảo vệ danh tính cá nhân, đồng thời có nghĩa vụ hợp tác với cơ quan điều tra khi có yêu cầu hợp pháp.
Danh chỉ bản giúp cơ quan điều tra đối chiếu dữ liệu nhanh chóng, giảm thiểu sai sót trong việc truy bắt tội phạm. Ngoài ra, danh chỉ bản còn hỗ trợ việc phân loại hồ sơ và phục vụ công tác thống kê tội phạm theo Thông tư liên tịch số 01/2026/TTLT-VKSNDTC-BCA-BQP. Việc sử dụng danh chỉ bản đúng quy định góp phần nâng cao hiệu quả tố tụng và bảo vệ quyền con người.
4. Lưu trữ và bảo mật danh chỉ bản
Danh chỉ bản sau khi lập phải được lưu trữ tại kho chuyên dụng của cơ quan điều tra hình sự theo đúng quy định của Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự 2015. Việc bảo mật thông tin trong danh chỉ bản là bắt buộc để tránh xâm phạm quyền riêng tư của cá nhân. Cơ quan có thẩm quyền chỉ được phép truy cập danh chỉ bản khi có căn cứ pháp lý rõ ràng theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Thông tư liên tịch số 01/2026/TTLT-VKSNDTC-BCA-BQP quy định chi tiết về thời hạn lưu trữ và cách thức hủy bỏ danh chỉ bản khi không còn cần thiết. Mọi hành vi tiết lộ thông tin từ danh chỉ bản trái phép đều bị xử lý nghiêm khắc.
5. Câu hỏi thường gặp
Danh chỉ bản có bắt buộc phải thực hiện không?
Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, việc thu thập danh chỉ bản là bắt buộc đối với một số đối tượng như người bị tạm giữ, bị can khi cơ quan điều tra thấy cần thiết để xác minh danh tính. Tuy nhiên, người bị thu thập có quyền được thông báo lý do và được bảo vệ thông tin cá nhân theo Hiến pháp 2013.
Ai có thẩm quyền lập danh chỉ bản?
Chỉ cán bộ điều tra được phân công thuộc cơ quan điều tra hình sự theo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự 2015 mới có thẩm quyền lập danh chỉ bản. Việc này phải tuân thủ quy trình chặt chẽ và được giám sát bởi viện kiểm sát theo Thông tư liên tịch số 01/2026/TTLT-VKSNDTC-BCA-BQP.
Danh chỉ bản được sử dụng trong bao lâu?
Danh chỉ bản được lưu trữ theo thời hạn quy định của pháp luật tố tụng hình sự, thường là suốt thời gian vụ án được giải quyết và có thể kéo dài thêm nếu cần phục vụ công tác thống kê hoặc đối chiếu sau này. Việc hủy bỏ phải tuân thủ đúng quy định tại Thông tư liên tịch số 01/2026/TTLT-VKSNDTC-BCA-BQP.
Danh chỉ bản là công cụ pháp lý thiết yếu giúp hoạt động điều tra diễn ra minh bạch và hiệu quả. Để được hỗ trợ chi tiết và giải đáp mọi thắc mắc liên quan, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng ngay hôm nay để nhận tư vấn chuyên nghiệp và kịp thời.
Để lại một bình luận