Ai có quyền khiếu nại là vấn đề pháp lý quan trọng giúp công dân và tổ chức bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi bị xâm phạm bởi quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính. Việc nắm rõ quy định này góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật và duy trì trật tự xã hội. Thủ tục khiếu nại được quy định chặt chẽ nhằm đảm bảo quyền tiếp cận công lý của mọi chủ thể. Cùng ACC Đà Nẵng tìm hiểu sâu hơn về nội dung này.
1. Theo quy định ai có quyền khiếu nại?
Theo Luật Khiếu nại 2011, người có quyền khiếu nại bao gồm công dân Việt Nam, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, cơ quan nhà nước, tổ chức và cá nhân nước ngoài tại Việt Nam khi quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm. Luật Khiếu nại 2011 quy định rõ người khiếu nại phải là chủ thể có quyền, lợi ích hợp pháp bị ảnh hưởng trực tiếp bởi quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính. Nghị định 155/2026/NĐ-CP bổ sung chi tiết về phạm vi áp dụng, cho phép cả tổ chức xã hội nghề nghiệp và doanh nghiệp tham gia khiếu nại nếu bị thiệt hại về quyền lợi kinh tế hoặc hoạt động.
Công dân có quyền khiếu nại khi bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính không đúng quy định hoặc khi quyền sử dụng đất, quyền lợi trong hợp đồng bị xâm phạm. Tổ chức có quyền khiếu nại trong trường hợp quyết định thu hồi đất hoặc xử phạt vi phạm hành chính ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh.
Người đại diện hợp pháp của người khiếu nại cũng được thực hiện quyền này nếu có giấy ủy quyền rõ ràng theo Luật Khiếu nại 2011. Nghị định 155/2026/NĐ-CP hướng dẫn thêm về trường hợp người chưa thành niên hoặc người mất năng lực hành vi dân sự được người giám hộ khiếu nại thay.
2. Điều kiện thực hiện quyền khiếu nại
Để thực hiện quyền khiếu nại, chủ thể phải đáp ứng điều kiện về thời hiệu và nội dung khiếu nại theo Luật Khiếu nại 2011. Thời hiệu khiếu nại là 90 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hành chính hoặc biết được hành vi hành chính. Nội dung khiếu nại phải nêu rõ yêu cầu, lý do và căn cứ pháp lý kèm theo chứng cứ liên quan. Nghị định 155/2026/NĐ-CP quy định thêm điều kiện về hình thức đơn khiếu nại phải đầy đủ thông tin cá nhân, địa chỉ liên hệ và chữ ký của người khiếu nại.
Chủ thể khiếu nại cần chứng minh mối quan hệ trực tiếp giữa quyết định hành chính và thiệt hại xảy ra. Trường hợp khiếu nại vượt quá thẩm quyền giải quyết của cơ quan tiếp nhận, đơn sẽ được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền theo quy định. Việc tuân thủ điều kiện này giúp tránh tình trạng khiếu nại sai chủ thể hoặc thiếu căn cứ.
Xem thêm: Trình tự khiếu nại quyết định hành chính
3. Phạm vi chủ thể được khiếu nại theo quy định
Phạm vi chủ thể được khiếu nại theo Luật Khiếu nại 2011 bao gồm cả cá nhân và tập thể. Cá nhân có quyền khiếu nại về các vấn đề liên quan đến quyền nhân thân, quyền tài sản hoặc quyền lợi trong quan hệ hành chính. Tổ chức có quyền khiếu nại khi bị ảnh hưởng đến quyền pháp nhân hoặc hoạt động hợp pháp. Nghị định 155/2026/NĐ-CP mở rộng phạm vi cho cả hộ gia đình và cộng đồng dân cư trong một số trường hợp cụ thể như khiếu nại về môi trường hoặc quy hoạch.
Người nước ngoài cư trú hợp pháp tại Việt Nam cũng thuộc đối tượng có quyền khiếu nại nếu quyền lợi bị xâm phạm bởi cơ quan nhà nước. Đại diện của tổ chức hoặc cá nhân phải xuất trình giấy tờ chứng minh tư cách đại diện khi nộp đơn. Việc xác định đúng phạm vi chủ thể giúp cơ quan giải quyết khiếu nại nhanh chóng và chính xác.
Xem thêm: Quy định về điều kiện khiếu nại hành chính
4. Lưu ý khi thực hiện quyền khiếu nại
Khi thực hiện quyền khiếu nại, chủ thể cần lưu ý không khiếu nại trùng lặp nội dung đã được giải quyết. Luật Khiếu nại 2011 cấm khiếu nại về quyết định hành chính đã có hiệu lực pháp luật hoặc thuộc thẩm quyền của Tòa án. Nghị định 155/2026/NĐ-CP yêu cầu người khiếu nại cung cấp thông tin trung thực, không được lợi dụng quyền khiếu nại để gây rối trật tự công cộng.
Chủ thể nên giữ lại biên nhận tiếp nhận đơn khiếu nại để theo dõi tiến độ giải quyết. Trong trường hợp khiếu nại bị từ chối không đúng quy định, người khiếu nại có thể khiếu nại tiếp lên cấp cao hơn. Việc tuân thủ các lưu ý này giúp bảo vệ quyền lợi lâu dài và tránh rủi ro pháp lý không cần thiết.
5. Câu hỏi thường gặp
Ai có quyền khiếu nại khi quyết định hành chính ảnh hưởng đến nhiều người?
Theo Luật Khiếu nại 2011 và Nghị định 155/2026/NĐ-CP, mỗi cá nhân hoặc tổ chức bị ảnh hưởng trực tiếp đều có quyền khiếu nại riêng. Trường hợp tập thể có thể cử đại diện để khiếu nại chung nếu có sự thống nhất. Cơ quan giải quyết sẽ xem xét từng trường hợp cụ thể để đảm bảo quyền lợi cho tất cả các bên liên quan.
Người chưa thành niên có được khiếu nại không?
Người chưa thành niên không trực tiếp khiếu nại mà phải thông qua người giám hộ hợp pháp theo quy định của Luật Khiếu nại 2011. Nghị định 155/2026/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết thủ tục ủy quyền và giấy tờ cần thiết. Việc này nhằm bảo vệ quyền lợi của người chưa thành niên một cách hợp pháp và an toàn.
Có thể khiếu nại qua hình thức điện tử không?
Luật Khiếu nại 2011 cho phép khiếu nại bằng văn bản hoặc trực tiếp. Nghị định 155/2026/NĐ-CP bổ sung quy định về khiếu nại điện tử thông qua cổng dịch vụ công quốc gia nếu đáp ứng điều kiện về chữ ký số. Chủ thể cần kiểm tra tính hợp lệ của hình thức này trước khi gửi đơn để đảm bảo được tiếp nhận đúng quy trình.
Ai có quyền khiếu nại là quyền cơ bản được pháp luật bảo vệ nhằm đảm bảo công bằng xã hội. Hiểu rõ quy định giúp mọi chủ thể thực hiện quyền một cách hiệu quả và đúng pháp luật. Nếu cần hỗ trợ chi tiết hơn về thủ tục hoặc nội dung cụ thể, hãy liên hệ ACC Đà Nẵng để được tư vấn kịp thời và chuyên nghiệp.
Để lại một bình luận